KÜNYE
- Toplantı No: 2017/015
- Gündem No: 64
- Karar Tarihi: 29.03.2017
- Karar No: 2017/UY.II-947
- Başvuru Sahibi: Hıdır Kaya-Onur Gülten İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/21844
- İhale Adı: Karayolları 4 Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Yollarında Soğuk Yol Çizgi Boyası Kullanarak Performansa Dayalı Yatay İşaretleme Yapılması İşi
Özet
Yaklaşık maliyet hesabında özel iş kalemlerinin birim fiyatlarının kullanılması zorunlu olmayıp analiz formatının olmaması esasa etkili değildir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, KGM/60.200 ve KGM/60.201 poz numaralı iş kalemlerinin özel veya paçal iş kalemi olarak belirlenmediğini, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını, birim fiyat teklif cetvelindeki poz tanımı ile birim fiyat kitaplarındaki tanım arasında belirsizlik olduğunu, ihale dokümanında analiz formatı verilmediği için tekliflerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar esas alınarak hazırlandığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari şartname ve birim fiyat tarifleri incelendiğinde, KGM/60.200 pozunun özel iş kalemi olarak düzenlendiği, bu nedenle Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatlarının kullanılması zorunlu olmadığı; KGM/60.201 pozunun ise standart poz olduğu tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan iş kalemlerinin tanımları ve girdileri ile Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları karşılaştırılmış, KGM/60.201 pozunun uyumlu olduğu, KGM/60.200 pozunun ise özel iş kalemi olarak farklılaştırıldığı anlaşılmıştır. İhale dokümanında analiz formatının bulunmadığı, ancak sınır değerin altında teklif verenlerden açıklama istenilmeksizin tekliflerin reddedileceği düzenlemesi bulunduğu, bu nedenle analiz formatının olmamasının esasa etkili olmadığı değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında özel iş kalemleri için kamu kurumlarının yayımladığı birim fiyatların kullanılması zorunlu mudur?
Cevap: Özel iş kalemleri için kamu kurumları tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanılması zorunlu değildir. İdari şartnamede özel iş kalemi olarak belirtilen iş kalemlerinde, yaklaşık maliyet hesabı bu kaleme özgü farklı birim fiyatlarla yapılabilir. Dolayısıyla, standart pozların dışındaki özel iş kalemlerinde kamu birim fiyatlarından sapma mümkündür ve hukuki bir sakınca taşımaz.
Soru: İhale dokümanında analiz formatı yer almaması yaklaşık maliyet hesabının veya tekliflerin değerlendirilmesinin iptaline sebep olur mu?
Cevap: Analiz formatının dokümanda bulunmaması esasa etkili olmayabilir, özellikle teklifler sınır değerin altında ise. Böyle durumlarda, ihale dokümanı kapsamında düşük fiyat verenlerden açıklama istenmeden tekliflerinin reddedileceği belirtilmişse analiz formatı eksikliği iptal gerekçesi doğurmayabilir. Ancak analiz formatının olup olmaması, her ihale özelinde dokümanın diğer hükümleriyle birlikte değerlendirilmeli ve etkisi buna göre belirlenmelidir.
Soru: Bir iş kaleminin “özel iş kalemi” ya da “standart poz” olarak tanımlanması, yaklaşık maliyet hesabında birim fiyatların nasıl kullanılacağını nasıl etkiler?
Cevap: Standart pozlar için genellikle ilgili kurumun yayımladığı birim fiyatlar esas alınır. Özel iş kalemlerinde ise bu zorunluluk bulunmayabilir; bu kalemlerde idari şartnamede belirlenen veya fiili maliyetlere uygun farklı birim fiyat kullanılması mümkündür. Bu ayrım, yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan birim fiyatların kabul edilebilirliğini etkileyebilir.
Soru: Birim fiyat teklif cetveli ile ilgili poz tanımları ile yayınlanan birim fiyat kitaplarındaki tanımlar arasında farklılık olduğunda, yaklaşık maliyet ve teklif değerlendirmesinde nasıl bir yaklaşım benimsenmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesabında ve teklif değerlendirmesinde, iş kalemlerinin teknik ve tanım açısından uyumu esas alınmalıdır. Poz tanımları arasında anlamlı ve somut farklılıklar varsa bu durum yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınır. Ancak tanımların farklı yorumlanması tek başına yaklaşık maliyetin veya tekliflerin iptaline neden olmaz; uygunluk somut veriler ve doküman içerikleriyle belirlenmelidir.
Soru: İtirazen şikâyet süreçlerinde, ihale dokümanında özel veya paçal iş kalemi şeklinde belirtilmeyen poz numaraları ile yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı iddiası nasıl değerlendirilir?
Cevap: Bu tür iddialarda, öncelikle pozların idari şartname ve dokümanlarda nasıl tanımlandığı araştırılır. Eğer poz özel iş kalemi olarak düzenlenmişse, yaklaşık maliyetin farklı hesaplanması veya kamu birim fiyatlarından sapılması mümkün olabilir. İdari şartnamelerde açık düzenlemeler varsa ve poz tanımı net ise, bu durumda yaklaşık maliyet hesabına ilişkin itirazlar genellikle reddedilir. Dolayısıyla idari düzenleme ve poz listeleri somut tespit için belirleyici olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: KGM/60.200 poz numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabında Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatlarının kullanılması zorunlu mudur?
Cevap: KGM/60.200 poz numaralı iş kalemi özel iş kalemi olarak düzenlendiği için Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatlarının kullanılması zorunlu değildir. Bu nedenle, yaklaşık maliyet hesabında farklı birim fiyatların esas alınması mevzuata uygundur.
Soru: İhale dokümanında analiz formatının bulunmaması, yaklaşık maliyet hesabının doğruluğunu veya tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Analiz formatının bulunmaması tek başına esasa etkili değildir. Çünkü ihale dokümanında, sınır değerin altında teklif verenlerden açıklama istenilmeksizin tekliflerin reddedileceği açıkça düzenlenmiştir. Bu düzenleme analiz formatı eksikliğinin yarattığı olası belirsizliği giderir.
Soru: KGM/60.201 poz numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabındaki birim fiyatlarının uygunluğu hakkında ne tespit yapılmıştır?
Cevap: KGM/60.201 poz numaralı iş kaleminin standart poz olduğu ve yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatların Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle birim fiyatların kullanımı hatalı değildir.
Soru: Başvuru sahibinin KGM/60.200 ve KGM/60.201 poz numaralarının özel veya paçal iş kalemi olarak tanımlanmaması iddiasının karara etkisi nedir?
Cevap: İdari şartname ve poz tanımlarının incelenmesi sonucu KGM/60.200 pozunun özel iş kalemi olarak düzenlendiği, KGM/60.201 pozunun ise standart poz olduğu ortaya çıkmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin ilgili pozların özel veya paçal iş kalemi olarak belirlenmediği iddiası yerinde bulunmamış ve kararda herhangi bir haklılık kazanamamıştır.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu olayda, ihale sürecinde yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin olarak, iki ayrı iş kaleminin tanımlanma biçimi ve buna bağlı olarak birim fiyat seçimi ile analiz formatı eksikliği üzerinden bir uyuşmazlık söz konusudur. Başvuru sahibi, KGM/60.200 ve KGM/60.201 poz numaralı iş kalemlerinin özel ya da paçal iş kalemi olarak tanımlanmadığını, bu nedenle yaklaşık maliyet hesabının hatalı yapıldığını, ayrıca birim fiyat teklif cetvelindeki poz tanımı ile kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyat kitaplarında geçen tanımlar arasında uyumsuzluk bulunduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca, ihale dokümanında analiz formatının yer almamasının da tekliflerin hazırlanması bakımından belirsizlik yarattığını iddia etmiştir.
İhale sürecinde bu başvuru kapsamında dikkat çeken husus, iş kalemlerinin mahiyetine göre yaklaşık maliyetin nasıl belirlendiğidir. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, KGM/60.200 poz numaralı iş kaleminin özel iş kalemi olarak tanımlandığı ve bu nedenle Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı birim fiyatların kullanılması zorunluluğunun söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. Diğer yandan, KGM/60.201 poz numaralı iş kaleminin ise standart poz niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Bu ayırım doğrultusunda standart poz için ilgili kurumsal birim fiyatların esas alınması yerinde bulunurken, özel iş kalemi için farklı birim fiyatların kullanılması da mevzuata uygun görülmüştür.
Uyuşmazlıkta “esasa etkili olup olmama” ölçütü, analiz formatı bağlamında öne çıkmaktadır. Analiz formatının ihale dokümanında yer almaması tek başına bir ihlal olarak değerlendirilmemiştir. Bu durumun, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden herhangi bir açıklama talep edilmeksizin tekliflerinin reddedileceğini öngören düzenleme ile birlikte değerlendirildiği görülmüştür. Böylece, analiz formatı eksikliğinin değerlendirme sürecine etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu yaklaşım doğrultusunda, analiz formatı konusundaki eksikliğin esaslı bir unsur olarak kabul edilmediği anlaşılmaktadır.
Kurul, poz tanımlamaları ile yaklaşık maliyet hesabında kullanılan fiyatlar arasında idarenin yaptığı ayrımın yeterli düzeyde açık ve belgelerle desteklenmiş olduğunu kabul etmiştir. Başvuru sahibinin, özellikle poz numaralarının özel ya da paçal iş kalemi olarak tanımlanmadığı yönündeki iddiası, ilgili şartnamelere ve poz tariflerine dayalı teknik inceleme sonucunda isabetsiz bulunmuştur. Bu çerçevede, KGM/60.200 pozunun özel iş kalemi olarak düzenlendiği ve bu nedenle kamu birim fiyatlarının doğrudan uygulanmasının zorunlu olmadığı; buna karşılık KGM/60.201 için kullanılan birim fiyatların ise ilgili kurumsal fiyatlarla uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, yapılan teknik ve belge temelli incelemeler ışığında başvuru sahibinin tüm iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşmış ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Kurul’un yaklaşımı, iş kalemlerinin tanımlaması ile analiz eksikliğinin sistem içindeki etkisini birlikte değerlendirmiş ve yaklaşık maliyetin tespitinde ihale dokümanları doğrultusunda hareket edildiğini kabul etmiştir. Bu değerlendirme, ihale sürecinde belgelerin içeriğine dayalı somut tespitlerin karar üzerindeki belirleyiciliğini vurgulamış, başvurunun sonucunu belirleyen temel unsur da bu kapsamda şekillenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.