KÜNYE
- Toplantı No: 2018/039
- Gündem No: 40
- Karar Tarihi: 11.07.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1311
- Başvuru Sahibi: Varyap Madencilik Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/209413
- İhale Adı: Karayolları 18 Bölge Müdürlüğü 181 ve 183 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması
Özet
İhale dokümanındaki kendi malı olma şartı ve tevsik yöntemleri mevzuata uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, araçların kendi malı olma şartının rekabeti engellediğini, model yılı şartının kaldırılması gerektiğini ve tevsik belgeleri arasında mevzuata aykırı şekilde yeni belge türü talep edildiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işte toplam 33 araç ve ekipmandan sadece 13 tanesi için kendi malı olma şartı getirilmiş olup, bu şart ve model yılı kriterleri işin niteliği ve ihtiyaçları doğrultusunda makul seviyededir. Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41. maddesi uyarınca tevsik işlemi noter tespit tutanağı veya yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir ya da serbest muhasebeci raporu ile yapılabilir. İdari şartnamede bu belge türlerinin tamamı kabul edilmiş olup, yeni bir belge türü talep edilmemiştir. İhale dokümanında belirtilen şartlar ve tevsik yöntemleri, işin yapım amacı ve teknik içeriği ile uyumludur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kendi malı olma şartı, ihale konusu işin sadece belirli bir kısmı için konulduğunda bu şartın rekabeti haksız şekilde kısıtladığı kabul edilebilir mi?
Cevap: Kendi malı olma şartı, işin gerektirdiği teknik ve niteliklere uygun olarak sınırlı sayıda araç veya ekipman için konuluyorsa, bu durum rekabeti otomatik olarak kısıtlayıcı sayılmaz. İdareler, işin kapsamı ve ihtiyaçları dikkate alınarak bu tür kriterler getirebilir; ancak şartın makul ölçülerde ve işin gereğine uygun olması önem taşır.
Soru: İhale dokümanında model yılı kriteri bulunması rekabeti engeller mi; bu kriter hangi esaslara göre makul sayılır?
Cevap: Model yılı şartı, işin teknik gereklilikleri ve kalite standartlarının sağlanması amacıyla konulduğunda, genellikle makul görülebilir. Bu kriterin objektif, ölçülebilir ve işin niteliğine uygun olması gerekir. Model yılı şartı, rekabeti engellemek yerine işin gerektirdiği teknik yeterliliğin korunmasına hizmet ediyorsa geçerlidir.
Soru: Kendi malı olma şartının tevsikinde kullanılacak belge türleri nelerdir ve bunlarda mevzuat dışı ek talepler yapılabilir mi?
Cevap: Kendi malı olma şartının tevsikinde genellikle noter tespit tutanağı, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu gibi belgeler kabul edilir. Bu belge türleri, yapılan işler ve mevzuat çerçevesinde belirlenir. İdari şartnamede bu belgelerin dışına çıkılarak yeni veya farklı belge talebinde bulunulması mevzuata aykırı sayılabilir ve ihale sürecinde itiraz konusu olabilir.
Soru: İhale sürecinde kendi malı olma şartı ve tevsik belgelerine ilişkin itirazların değerlendirilmesinde hangi kıstaslar esas alınır?
Cevap: İtirazların değerlendirilmesinde, şartların işin teknik ve idari gerekleri ile uyumlu olup olmadığı, rekabeti haksız şekilde kısıtlayıp kısıtlamadığı, tevsik belgelerinin mevzuata uygun şekilde belirlenip belirlenmediği incelenir. Şartların somut ihtiyaçlara dayalı ve mevzuata uygun bulunması durumunda itirazlar reddedilebilir.
Soru: İhalenin belirli araçların kendi malı olma şartına tabi tutulması ile ilgili olarak ihale komisyonu karar verirken nelere dikkat etmelidir?
Cevap: İhale komisyonu, kendi malı olma şartının hangi araç veya ekipmanlar için konulduğunu, bu sayının işin kapsamıyla orantılı olup olmadığını ve rekabeti gereksiz yere kısıtlayıp kısıtlamadığını değerlendirir. Kendi malı olma şartı, sadece işin teknik gereksinimlerine uygun oranda ve gerekçelendirilmişse geçerli görülür; aşırı veya açıklanamayan sınırlamalar haksız rekabet yaratabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında toplam 33 aracın sadece 13 tanesi için kendi malı olma şartı getirilmiş olması, rekabeti kısıtlayıcı bir unsur olarak değerlendirilmiş midir?
Cevap: Hayır, sadece belirli sayıda araç için kendi malı olma şartı konması, işin niteliği ve ihtiyaçları doğrultusunda makul bulunmuştur; bu nedenle rekabeti engelleyici bir unsur olarak görülmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin model yılı şartının kaldırılması talebi yerinde bulunmuş mudur?
Cevap: Hayır, model yılı kriterleri işin teknik içeriği ve gereklilikleri dikkate alınarak makul bir seviyede belirlenmiş olup, bu şartın kaldırılması talebi reddedilmiştir.
Soru: İdari şartnamede aranan kendi malı olmanın tevsikine ilişkin belge türleri mevzuata aykırı olarak genişletilmiş midir?
Cevap: Hayır, tevsik belgeleri noter tespit tutanağı ile yeminli/serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporunu kapsamakta olup, mevzuata uygun şekilde belirlenmiş ve yeni belge türü talep edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin kendi malı olma şartı ve tevsik belgeleri hakkında yaptığı itirazen şikayet sonucu nasıl olmuştur?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu, söz konusu şartların işin niteliğine ve mevzuata uygun bulunması nedeniyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, uyuşmazlık, ihale dokümanında belirlenen bazı araçların isteklinin kendi malı olması şartının getirilmesi ve bu malın tevsikine ilişkin belge türlerinin mevzuata uygun olup olmadığı üzerinde yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, bu düzenlemelerin rekabeti engellediği ve bazı belge taleplerinin mevzuata aykırı şekilde genişletildiği yönünde iddialarda bulunmuştur. Özellikle kendi malı olma zorunluluğu ve model yılı kriterlerinin teknik gerekçelerle açıklanamadığı, ayrıca şartnamede mevzuatta yer almayan yeni belge türleri talep edildiği ileri sürülmüştür.
İlgili ihale kapsamında toplam 33 araca ihtiyaç duyulmuş olup, bu araçların sadece 13 tanesi için isteklinin mülkiyetinde olma şartı getirilmiştir. Bu düzenleme, işin niteliğiyle doğru orantılı ve ihtiyaçlara dayalı bir şekilde yapılmış; böylece tüm araçlar için genel bir zorunluluk getirilmediği dikkate alınarak ihale makamı tarafından makul karşılanmıştır. İtiraz dilekçesinde model yılına ilişkin getirilen eleştiri de değerlendirilmiş, bu kriterin işin teknik içeriğiyle örtüştüğü ve kalite gereklilikleriyle ilgili olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç itibarıyla, her iki koşulun da rekabeti gereksiz şekilde kısıtladığı yönündeki iddialar yerinde bulunmamıştır.
Tevsik belgelerine ilişkin olarak da başvuru sahibince ileri sürülen iddialar değerlendirilmiş; belge türlerinin kapsamının mevzuata aykırı biçimde genişletildiği ileri sürülmüştür. Ancak şartnamede belirtilen belgeler, ilgili yönetmelik çerçevesinde tanımlı olan noter tespit tutanağı, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci tarafından düzenlenen raporlar ile sınırlıdır. Kurul değerlendirmesinde, başka hiçbir belge türüne yer verilmediği ve dolayısıyla yeni belge türü yaratılmadığı açıklanmış; belgelerin düzenleniş şekli ve içeriği itibarıyla idarenin tercihinin hukuka aykırılık taşımadığı kanaatine varılmıştır.
Uyuşmazlıkta esaslı unsur olarak, araçların sadece bir kısmı için getirilen kendi malı olma şartının orantılı olup olmadığı ve bu şarta bağlı belgelerin, hem teknik zorunlulukları hem de hukuki dayanağı sağlayıp sağlamadığı değerlendirilmiştir. Kurul, bu unsurların ihale konusu işin teknik detayıyla yakından ilişkili olduğunu belirterek, oranlamanın işin kapsamına uygun yapıldığını ve kullanılan belge türlerinin belirlenmesinde mevzuat sınırlarının dışına çıkılmadığını vurgulamıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin her üç başlık altındaki iddialarını ayrı ayrı değerlendirmiş ve bunların gerek teknik gerek hukuki açıdan dayanağının bulunmadığına hükmetmiştir. Kendi malı olma şartı ile model yılı kriterlerinin ihale konusu iş doğrultusunda gerektiği ölçüde uygulandığı, tevsik belgelerinin ise mevzuata uygun olarak belirlendiği sonucuna ulaşılmış; bu nedenlerle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.