KÜNYE
- Toplantı No: 2019/026
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 15.05.2019
- Karar No: 2019/UY.II-604
- Başvuru Sahibi: Zara Taahhüt İnşaat Anonim Şirketi-Murat Demirci İnşaat Anonim Şirketi-Kuzey Yıldızı Proje İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/82472
- İhale Adı: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisinde Malzeme (Soğuk Yol Çizgi Boyası ve Cam Küreciği) İdareden Soğuk Yol Çizgi Boyası ile Yol Çizgilerinin Çizilmesi ve Ofset Taramalar Yapım İşi (Makine ile)
Özet
Teknik kriterlerin tevsik edilmemesi nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin iptali uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, kendi malı olması istenen makine, teçhizat ve ekipmanın teknik kriterlerini tevsik ettiklerini, ancak idarenin ruhsat sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca tepe lambası kriterinin ruhsata tescil edilmesinin mümkün olmadığını ve ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında kendi malı olması istenen makine ve ekipmanın teknik kriterlerinin tevsiki için hangi belgelerin sunulacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin sunduğu belgelerde makine ve ekipmanın kendi malı olduğuna dair tevsik belgeleri bulunmakla birlikte, teknik kriterlerin (örneğin, model yılı, taşıma kapasitesi, tepe lambası, basınç gücü) tevsiki yapılmamıştır. Bu nedenle idarenin, teknik kriterlerin tevsik edilmediği gerekçesiyle teklifleri değerlendirme dışı bırakması yerindedir. Ayrıca tepe lambası kriterinin ruhsata tescil edilip edilmemesi değil, teklif kapsamında tevsik edilmesi gerektiği belirtilmiştir. İhaleye 21 doküman satın alınmış, 6 istekli teklif vermiş, ancak teknik kriterleri sağlayan geçerli teklif bulunmamıştır. Bu durum ihalenin iptal edilmesini gerektirmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kendi malı olması istenen makine ve ekipmanın teknik kriterlerinin tevsiki nasıl olmalıdır, idare bu konuda ne kadar esneklik gösterebilir?
Cevap: İhale dokümanlarında bu kriterlerin hangi belgelerle tevsik edileceği açıkça belirtilmediyse dahi, teklif sahiplerinin makine ve ekipmanın teknik özelliklerini somut ve objektif belgelerle kanıtlaması beklenir. İdare, bu teknik özelliklerin doğrulanmadığı durumlarda teklifleri değerlendirme dışı bırakabilir. Ancak idare, teknik kriterlerin tevsik şekline dair dokümanda açıklık sağlamak suretiyle tereddütleri azaltabilir.
Soru: Teknik kriterlerin tevsiki için istenen belgeler dokümanda açıkça belirtilmediğinde, idarenin teklifler üzerindeki değerlendirme yetkisi nasıl şekillenir?
Cevap: Tekliflerin teknik kriterlere uygunluğunun objektif şekilde tespit edilebilmesi zorunludur. Dokümanda tevsik belgeleri açıkça gösterilmemiş olsa da, teknik kriterlerin uygunluğunu dayandıracak herhangi bir belge veya gösterge sunulamaması halinde idare, değerlendirme dışı bırakma yoluna gidebilir. Ancak idare, belgeler konusunda tamamen keyfi davranmamalı, uygun olmayan teklifleri gerekçeleriyle reddetmelidir.
Soru: İhale dokümanlarında belirlenen teknik özelliklerin ruhsata tescil edilip edilmemesi teklif değerlendirmesinde ne anlama gelir?
Cevap: Teknik kriterlerin ruhsata tescil edilip edilmemesi esas değil, bu kriterlerin teklif kapsamında uygun ve somut şekilde kanıtlanması esastır. Bazı özelliklerin ruhsata tescili zorunlu olmayabilir; önemli olan idarenin bu teknik gerekliliklerin ihale aşamasında doğrulanmasıdır.
Soru: Teknik kriterlerini tevsik etmeyen tekliflerin sayısı arttığında ihalenin iptali nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teknik kriterleri sağlayan geçerli teklif bulunmaması durumunda, idarenin ihaleyi iptal etmesi uygun karşılanır. Bu, ihale sürecinin amacına uygun tekliflerin elde edilememesi nedeniyle rekabetin sağlanamadığı ve maddi imkanlar açısından uygun fiyat teklifinin bulunmadığını gösterir.
Soru: İdarenin teknik kriterlerin tevsiki konusunda izlediği yol nedeniyle itiraz ya da şikâyet başvuruları doğduğunda, bu talepler nasıl ele alınır?
Cevap: İdarenin teknik kriterlerin doğrulanması konusunda somut belge veya bilgi talep etmesi ve kanıtlanmayan teklifleri dışlaması mevzuata uygunsa, yapılan itirazlar genellikle reddedilir. Başvuru sahibinin sunduğu belgeler teknik uygunluğu kanıtlamıyorsa idarenin değerlendirme dışı bırakması yerinde görülür; aksi takdirde ise idarenin belge talep sürecinin açıklık ve öngörülebilir olması beklenir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının nedeni ne olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibi, kendi malı olması istenen makine ve ekipmanın teknik kriterlerini gerekli şekilde tevsik edememiştir. Sunulan belgelerin teknik özellikler açısından (model yılı, taşıma kapasitesi, tepe lambası, basınç gücü gibi) teyidi mümkün olmadığından idarenin değerlendirme dışı bırakma işlemi yerindedir.
Soru: İhale dokümanlarında teknik kriterlerin tevsiki için açık bir belge belirlemesi olmamasının sonucu ne olmuştur?
Cevap: Dokümanlarda bu konuda açık bir belge düzenlemesi olmamasına rağmen, teknik kriterlerin somut olarak tevsik edilmemesi tekliflerin dışlanmasına engel olmamıştır. Teknik özelliklerin doğrulanması zorunlu bulunduğundan ve başvuru sahibi bunu sağlayamadığından teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Tepe lambası kriterinin ruhsata tescil edilip edilmemesinin ihale sürecindeki etkisi nedir?
Cevap: Tepe lambası kriterinin ruhsata tescil edilip edilmemesi değil, teklif kapsamında bu teknik özelliğin tevsik edilmesi önem taşımaktadır. Bu kriterin ruhsata tescil edilmesi zorunlu olmadığı halde başvuru sahibi bu kriteri teklifinde tevsik edememiştir.
Soru: Geçerli teklif olmadığında ihalenin iptal edilmesi hangi gerekçe ile uygun bulunmuştur?
Cevap: Teknik kriterleri sağlayan geçerli teklif bulunmayınca idarenin ihaleyi iptal etmesi mevzuata uygundur. Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı kalması nedeniyle uygun teklifler oluşmamış ve bu duruma bağlı olarak iptal kararı verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olayda temel uyuşmazlık, isteklinin kendi malı olması istenen makine ve ekipmanın teknik kriterlerine ilişkin tevsik belgelerini yeterli düzeyde sunup sunmadığı konusundadır. Başvuru sahibi, istenen makinelerin kendi malı olduğunu gösteren belgeleri sunduklarını ve teknik kriterlerin ruhsata yansımasının her zaman mümkün olmadığını belirterek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının hatalı olduğunu öne sürmüştür. Ancak idare, teklif edilen makinelerin teknik özelliklerinin doğrulanabilir olmadığı görüşüyle bu teklifleri geçerli saymamış ve geçerli teklif çıkmaması nedeniyle ihaleyi iptal etmiştir.
İhale sürecinde yapılan değerlendirme, yalnızca makinenin mülkiyetine ilişkin değil, aynı zamanda ihale dokümanında belirlenen teknik özelliklere sahip olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibinin sunduğu belgeler mülkiyet tevsiki açısından yeterli görünmekle birlikte, model yılı, tepe lambası, taşıma kapasitesi ve basınç gücü gibi teknik kriterlere dair somut ve doğrulanabilir bilgi sunulmadığı tespit edilmiştir. İdarenin, bu eksiklikleri esas alarak başvurucunun teklifini değerlendirme dışı bırakması, teknik yeterlilik ilkesi bağlamında tartışma konusu olmuş ancak Kurul değerlendirmesinde yerinde bulunmuştur.
Vakanın değerlendirilmesinde, teknik kriterlerin hangi belgelerle tevsik edileceğine ilişkin açık bir düzenleme yer almasa da, bu hususun başlı başına değerlendirme dışı bırakma işlemine engel teşkil etmediği ifade edilmiştir. Bu durum, ihale uygulamalarında “esaslı unsur” kavramı bağlamında değerlendirildiğinde önem taşır. Teknik özelliklerin varlığı, işin ifasında doğrudan etkili olduğundan, bu kriterlerin belgelendirilememesi esaslı bir eksiklik olarak kabul edilmiş; teknik tevsikin ruhsata yansıyıp yansımadığından ziyade, fiilen doğrulanabilir nitelikte olup olmadığına bakılmıştır.
İş ortaklığı tekliflerinde pilot ortağın iş deneyimi özellikle önem arz ederken bu vakada iş deneyiminden ziyade makine ve ekipmanın teknik uygunluğu ön plana çıkmıştır. Bu çerçevede pilot veya özel ortak ayrımı gözetilmeksizin teklifin teknik şartnameye uygunluğunun sağlanması gereklidir. Başvuru sahibi, belirli teknik niteliklerin ruhsata yansımasının zorunlu olmadığını iddia etmişse de, Kurul değerlendirmesinde önemli olanın bu tür kriterlerin somut belgeyle teyidi olduğu vurgulanmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, teklif kapsamında sunulan belgelerle teknik kriterlerin tevsik edilmediği gerekçesiyle başvurucunun teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını ve geçerli teklif bulunamamasından ötürü ihalenin iptal edilmesini hukuka uygun bulmuştur. Her ne kadar ihale dokümanında teknik tevsike ilişkin belge türleri açıkça gösterilmemiş olsa da, idarenin doğrulanamayan teknik özellikler nedeniyle işlem tesis etmesi, belirlilik ve eşit muamele ilkesine aykırı görülmemiştir. Bu nedenle başvurucunun itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.