KÜNYE
- Toplantı No: 2022/006
- Gündem No: 11
- Karar Tarihi: 26.01.2022
- Karar No: 2022/UY.I-135
- Başvuru Sahibi: Maş İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kanal İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2021/543727
- İhale Adı: Dörtdivan (Bolu) İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi
Özet
İhaleye ilişkin kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması iddiasının daha önce karara bağlanması ve yeni iddiaların süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin kamulaştırma işlemleri tamamlanmadan yapılmasının 4734 sayılı Kanun’a aykırı olduğunu, işin geçici kabul süresinin belirsiz ve yetersiz olduğunu, birim fiyat cetveli ve tariflerinde çelişkiler olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması iddiasının daha önceki 2022/UY.I-36 sayılı kararda incelendiğini ve bu hususun işin yapılacağı yerin ve çevresinin isteklinin sorumluluğunda olduğu, teklifin bu şartlar altında verildiği gerekçesiyle reddedildiğini belirtmiştir. Ayrıca, diğer iddiaların ise idareye şikayet başvurusunda yer almadığı, itirazen şikayet aşamasında yeni iddiaların ileri sürülemeyeceği ve bu iddiaların süresinde yapılmadığı için inceleme dışı bırakılması gerektiği vurgulanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmamış olması ihalede mutlaka iptal sebebi sayılır mı?
Cevap: Kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması, ihale sürecinde tek başına iptal kararına yol açmayabilir. İşin yapılacağı yer ve çevresiyle ilgili riskler, teklif aşamasında dikkate alınmak zorundadır. Bu nedenle, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması isteklinin sorumluluğunda sayılıyorsa ve bu durum tekliflerinde öngörülmüşse, ihale iptal edilmeyebilir.
Soru: İhale dokümanına yönelik şikayetlerin idareye sunulma süresi ve usulü neden önemlidir?
Cevap: İhale dokümanındaki eksiklik veya çelişkilerle ilgili iddialar, idareye süresinde ve usulüne uygun şekilde bildirilmediğinde, sonraki aşamalarda bu iddiaların değerlendirilmesi genellikle mümkün olmamaktadır. Bu durum, işlemin güvenilirliği ve şeffaflığı açısından önem taşır ve incelemenin yapılabilmesi için süre ve şekil şartları sağlanmalıdır.
Soru: İdareye yapılmayan şikayetlerin itirazen şikayet aşamasında ileri sürülmesi mümkün müdür?
Cevap: Genel uygulamada, itirazen şikayet aşamasında yeni iddialar ileri sürülmesi mümkün değildir. İtirazen şikayet, yalnızca idareye daha önce bildirilmiş hususların yeniden değerlendirilmesini sağlar. Bu nedenle, ilk aşamada dile getirilmeyen şikayetler reddedilir.
Soru: Önceden Karara Bağlanmış Konular Hakkında Yeni Başvuru Yapılabilir mi?
Cevap: Aynı konu hakkında daha önce kesin bir karar verildiyse, bu husus yeniden başvuru konusu edilemez. Böyle durumlarda, durumun değişmediği veya yeni bir belge sunulmadığı sürece başvurular görev yönünden reddedilir.
Soru: Teklif değerlendirmesinde işin süresi ve birim fiyat cetveli gibi teknik unsurların çelişkili olması durumunda şikayetlerin değerlendirilme şartları nelerdir?
Cevap: Teknik ve süreye dair şikayetlerin kabul edilebilmesi için, bu iddiaların ihale aşamasında idareye zamanında ve yazılı şekilde bildirilmesi gerekir. Süresinde yapılmayan iddialar, süreç içinde değerlendirilmez ve bu durum itirazların etkisiz kalmasına neden olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması iddiasına ilişkin talebi neden Kurulca yeniden değerlendirilmedi?
Cevap: Kurul, bu iddianın daha önce aynı konuda verilmiş olan karar uyarınca incelendiğini ve işin yapılacağı yer ve çevresinin isteklinin sorumluluğunda olduğu gerekçesiyle talebin reddedildiğini tespit etti. Bu nedenle, aynı hususa ilişkin talep yeniden değerlendirilmeden reddedildi.
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanındaki teknik ve süreye ilişkin şikayetlerinin neden Kurulca incelenmesine izin verilmedi?
Cevap: Bu iddialar idareye süresinde ve usulüne uygun olarak şikayet edilmediği için itirazen şikayet aşamasında ileri sürülememiştir. Dolayısıyla, süre aşımı nedeniyle bu iddialar inceleme dışı bırakılmıştır.
Soru: İtirazen şikayet aşamasında yeni iddiaların ileri sürülmemesi neden başvurunun reddedilmesine yol açtı?
Cevap: İtirazen şikayette sadece önceki aşamalarda belirtilmiş hususlar değerlendirilmektedir. Başvuru sahibinin yeni iddiaları süresinde idareye şikayet etmediği için bu iddialar incelenememiş, dolayısıyla başvuru görev ve süre yönünden reddedilmiştir.
Soru: Kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması hususunun işin yapılacağı yerin ve çevresinin isteklinin sorumluluğunda olduğu tespiti başvuru üzerine nasıl etki etti?
Cevap: Bu tespit sonucunda, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmaması iddiasıyla yapılan başvuru esastan reddedilmiştir çünkü bu riskin teklif aşamasında göz önünde bulundurulması gerektiği ve ihale sürecinin buna göre yürütüldüğü anlaşılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, başvuru sahibi tarafından ihaleye ilişkin iki ana iddia gündeme getirilmiştir. Birincisi, söz konusu işin gerçekleştirileceği taşınmazlara dair kamulaştırma işlemlerinin henüz tamamlanmadığı; ikincisi ise ihale dokümanındaki teknik düzenlemelerin ve süre belirlemelerinin yetersiz veya çelişkili olduğudur. Kurul öncelikli olarak aynı iddianın daha önce değerlendirilip karara bağlanıp bağlanmadığını ve aynı zamanda diğer iddiaların usulüne uygun şekilde ve süresinde ilgili idareye iletilip iletilmediğini incelemiştir.
İhaleye yöneltilen şikayette, başvuru sahibi ihale dokümanında yer alan birim fiyat cetveli ve tariflerin çelişkili olduğunu, işin süresinin belirsiz olduğunu ve bu yönüyle yüklenicinin yükümlülüklerini öngörmekte zorluk yaşayacağını belirtmiştir. Ancak bu teknik ve süreye ilişkin şikayetlerin başvuru süresi içinde idareye bildirilmediği görülmüştür. Oysa somut olayda şikayetlerin idareye süresinde iletilmesi, bunların daha sonra Kurul önünde ileri sürülebilmesi bakımından belirleyici önemdedir. Süre ve usuldeki eksiklik, bu iddiaların esasen incelenmesini engellemiştir.
Kamulaştırmaya ilişkin iddianın değerlendirilmesinde ise Kurul, bu konunun daha önce karara bağlandığını tespit etmiştir. Mevcut değerlendirmede yeni bir bilgi, belge veya değişen bir durum sunulmamış olduğundan, Kurul bu iddiayı yeniden değerlendirmeye gerek duymamıştır. Bu çerçevede, kamuya ait olmayan yerlerde yapılacak işlerin taşınmaz hukuku yönünden hazırlık sürecinde değil, ihale sürecinde isteklilerin kendi sorumluluk alanına girebileceği kabul edilmiştir. Bu bağlamda, çalışma sahasında yaşanabilecek fiili veya hukuki kısıtların isteklilerce teklif aşamasında göz önünde bulundurulduğu varsayılmıştır.
Başvuru sahibi ortak girişimin pilot ortağı veya iş deneyimi sunan bir yüklenici sıfatıyla sürece katılmış olsa da, mevcut başvuruda iş deneyimine ilişkin bir tartışma yer almamaktadır. Başvurunun temelini idari ve teknik düzenlemeler ile kamulaştırma işlemleri oluşturmaktadır. Dolayısıyla, pilot ortak bakımından iş deneyimi yönünden bir değerlendirme yapılmamış; dosya içerisinde bu kapsama giren bir husus dikkate alınmamıştır.
Sonuç olarak, Kurul, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmamış olması iddiasının daha önce karara bağlandığı ve tekrar incelenemeyeceği kanaatine varmıştır. Diğer iddiaların ise süresinde idareye şikayet olarak yöneltilmediği ve itirazen şikayet aşamasında yeni olarak ileri sürüldüğü anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru hem görev hem de süre yönünden reddedilmiştir. Bu yaklaşım, hem önceki kararların kesinliği ilkesine hem de şikayet sürelerinin kamu ihale hukuku uygulamalarındaki bağlayıcılığına dayanmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.