KÜNYE
- Toplantı No: 2023/012
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 08.02.2023
- Karar No: 2023/UY.II-307
- Başvuru Sahibi: Be-Ma İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yapı İşleri Şube Müdürlüğü
- İKN: 2022/929327
- İhale Adı: Bahçelievler Kocasinan Spor Tesisi ve Zeminaltı Otopark Tamamlama İnşaatı
Özet
Sözleşmeye davet sonrası süresinde sözleşme imzalamayan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, itirazen şikayet süreci tamamlanmadan sözleşmeye davet edilmesinin ve geçici teminatının gelir kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, ayrıca şirket yetkilisinin raporlu olması nedeniyle sözleşme sürecini takip edemediğini, bu nedenle sözleşme sürecinin iptal edilmesini veya ek süre verilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale mevzuatındaki 4734 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, kesinleşen ihale kararının bildiriminden sonra sözleşmeye davet süresi içinde sözleşme imzalanmaması halinde geçici teminatın gelir kaydedilmesinin zorunlu olduğunu; başvuru sahibinin itirazen şikayet sürecini sonlandıran uyuşmazlık kararına karşı doğrudan mahkemeye başvurması gerekirken Kuruma başvurduğunu; ayrıca raporlu olan şirket yetkilisinin bu durumu idareye bildirmediğini; mücbir sebep hali bulunmadığını; bu nedenle idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığını tespit etmiştir.
İdare Görüşü
İdare, kesinleşen ihale kararının bildirilmesi ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından sözleşmeye davet yazısını süresi içinde gönderdiklerini, başvuru sahibinin yasal sürede sözleşmeyi imzalamadığını, bu nedenle geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama işlemi başlatılmasının mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdarenin, itirazen şikayet süreci tamamlanmadan sözleşme imzalama sürecini başlatması hangi koşullarda mevzuata uygundur?
Cevap: İdare, itirazen şikayet başvurusuna ilişkin uyuşmazlık kararı kesinleşip ihale kararı idareye bildirilmiş ve sözleşmeye davet için belirlenen süre başlamışsa, itirazen şikayet süreci devam ediyor olsa dahi sözleşmeye davet yazısı gönderebilir ve süreci başlatabilir. Bu aşamada sözleşmeye davet süresi içinde sözleşmenin imzalanmaması durumunda geçici teminat gelir kaydedilebilir.
Soru: Mücbir sebep halleri, isteklinin sözleşme imzalama süresini uzatmak için nasıl ve ne şekilde idareye bildirilmelidir?
Cevap: Mücbir sebep olarak gösterilen durumların idareye derhal ve belgelerle bildirilmesi gerekir. İstekli, mesela raporlu ise bunu süreci etkileyecek şekilde zamanaşımı içinde ve yazılı olarak idareye bildirmediği sürece, mücbir sebep hali kabul edilmez ve ek süre verilmez.
Soru: Geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi yapılırken itirazen şikayet yolunun açık olması bu işlemin yapılmasına engel midir?
Cevap: Kesinleşen ihale kararının bildiriminden ve sözleşmeye davet süresinin başlamasından sonra, sözleşme imzalanmazsa geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerekir. İtirazen şikayet başvurusu devam ediyor olsa bile, ihale kararı kesinleşmiş ise, teminatın gelir kaydedilmesi engellenmez.
Soru: İhale kararına karşı itirazen şikayet başvurusu yapılmasının ardından ilgili merciler yerine doğrudan mahkemeye başvurulması işlemin iptaline sebep olur mu?
Cevap: İhale mevzuatına göre uyuşmazlık kararına karşı idari başvuru yolları tüketilmeden doğrudan mahkemeye gidilmesi usul yönünden eksiklik olup, bu durum başvurunun reddine sebep olabilir. Bu şekilde hareket edilmesi idare işleminin iptalini gerektirmez.
Soru: Yasaklama kararının alınması için geçici teminatın gelir kaydedilmesi zorunlu mudur?
Cevap: Geçici teminatın gelir kaydedilmesi, ihale mevzuatı uyarınca isteklinin sözleşme imzalamaması durumunda yapılan zorunlu bir işlemdir ve yasaklama kararı bu aşamadan sonra mevzuata uygun şekilde başlatılabilir. Teminat gelir kaydedilmeden yasaklama süreci genellikle başlatılamaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin itirazen şikayet süreci devam ederken sözleşmeye davet yazısı göndermesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: İdare, itirazen şikayet sürecini sonlandıran uyuşmazlık kararı kesinleştiği ve ihale kararı bildirim sonrası sözleşmeye davet süresi içinde olduğu için, sözleşmeye davet yazısı göndermesi mevzuata uygundur.
Soru: Başvuru sahibinin raporlu olması, sözleşme imzalanma sürecinde ek süre verilmesini gerektirir mi?
Cevap: Başvuru sahibinin raporlu olması ve bu durumu idareye bildirmemesi nedeniyle mücbir sebep hali oluşmamış, bu yüzden ek süre verilmesi gerekmemiştir.
Soru: Süresi içinde sözleşme imzalanmadığında geçici teminatın gelir kaydedilmesi zorunlu mudur?
Cevap: Kesinleşen ihale kararının bildiriminden sonra sözleşmeye davet süresi içinde sözleşme imzalanmazsa, geçici teminatın gelir kaydedilmesi zorunludur ve idarenin bu işlemi mevzuata uygundur.
Soru: İtirazen şikayet süreci devam ederken geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama işlemi başlatılması hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, bu süreç itirazen şikayet süreci kesinleşmeden önce tamamlanmışsa ve ihale kararı kesinleşmişse, geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama işleminin başlatılması hukuka uygundur.
Detaylı Analiz
İlgili uyuşmazlıkta, üzerinde ihale bırakılan isteklinin, itirazen şikayet süreci sonuçlanmadan sözleşmeye davet edilmesinin ve sözleşmeyi imzalamaması üzerine geçici teminatının gelir kaydedilerek yasaklama işlemi başlatılmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir. Firma, ayrıca yetkili temsilcisinin raporlu olması nedeniyle sözleşme imzalama süreciyle ilgilenemediğini ileri sürmüş ve sürecin iptalini ya da ek süre verilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlık, şikayet süreci tamamlanmadan yapılan işlemlerin geçerliliği ile mücbir sebep iddiasının dikkate alınıp alınamayacağı ekseninde şekillenmiştir.
İhale sürecinin kritik aşamalarından biri olan sözleşmeye davet, ancak ihale kararının kesinleşmesine müteakip başlatılabilir. Kurul değerlendirmesinde, sözleşmeye davet yazısının, itirazen şikayet başvurusuna ilişkin uyuşmazlık kararının kesinleşmesinden ve bu kararın idareye bildirilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmıştır. Bu açıdan bakıldığında, söz konusu davet yazısının zamanlaması mevzuatla uyumludur. Başvuru sahibi ise bu işlemlerin devam eden şikayet sürecini etkilediğini iddia etmiş, ancak bu iddia ihale kararının kesinleşme tarihi gözetilerek asılsız bulunmuştur.
Uyuşmazlığın çözümünde belirleyici konulardan biri de mücbir sebep olarak ileri sürülen rahatsızlık halidir. Başvuru sahibi, şirket yetkilisinin raporlu olduğunu ileri sürerek ek süre talebinde bulunmuş; ancak bu durumun idareye süresi içinde bildirilmediği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, yükleniciye zamanında ulaşmayan ya da belgelendirilmeyen sağlık mazeretleri mücbir sebep kabul edilmemiş; dolayısıyla süresi içinde sözleşme imzalanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Böylece, süre aşımı nedeniyle teminatın gelir kaydedilmesi işlemi geçerli hale gelmiş, ek süre talebi yerinde görülmemiştir.
Vaka kapsamında esaslı unsur olarak değerlendirilen husus, ihale kararının hukuken kesinleşmiş olup olmadığıdır. Kurul, uyuşmazlığa ilişkin itirazen şikayet kararı verildikten sonra ek bir idari inceleme sürecinin bulunmadığını, bu kararın kesinleştiğini ve sözleşmeye davet işleminin bu aşamadan sonra gerçekleştirilmesinde bir sakınca bulunmadığını açıkça ortaya koymuştur. Aynı şekilde, geçici teminatın gelir kaydedilmesini engelleyecek herhangi bir yürütmeyi durdurma veya geçici tedbir kararı da mevcut değildir. Bu nedenle, mevcut süreçte itirazen şikayet sürecinin ilerliyor olması, sözleşmeye davetin geçerliliğini etkileyen bir unsur olarak kabul edilmemiştir.
Sonuç olarak, Kurul değerlendirmesinde idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığına hükmedilmiştir. Sözleşmeye davet zamanında yapılmış; buna karşın sözleşme süresi içinde yüklenici tarafından gerekli adımlar atılmadığı için teminat gelir kaydedilmiş ve yasaklama süreci başlatılmıştır. Başvuru sahibinin hem süreci izleme konusundaki ihmali hem de mücbir sebep iddiasını belgeleyememesi nedeniyle iddiaları yerinde görülmemiş, yapılan itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Böylece, idarenin uygulamaları hem şekil hem de esas bakımından hukuka uygun bulunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.