KÜNYE
- Toplantı No: 2018/067
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 12.12.2018
- Karar No: 2018/UY.II-2043
- Başvuru Sahibi: Cihan İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/301435
- İhale Adı: Ballı Barajı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve diğer isteklilerin bilanço, iş hacmi, mesleki ve teknik yeterlik belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, bilanço ve iş hacmi belgelerinin ilgili mevzuat ve şartname hükümlerine uygun olarak sunulduğunu, iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunduğunu ve yeterlik kriterlerini sağladığını tespit etmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarında ise; iş makinelerinin amortisman bedelleri dışında diğer giderlerin de rayiçlerle açıklandığı, analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, analiz formatlarının uygun olduğu, kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığı, işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olmadığı, akaryakıt fiyatlarının EPDK verilerine uygun olduğu (ancak bir isteklinin motorin yoğunluk katsayısının mevzuata aykırı yüksek olduğu tespit edilmiştir), nakliye girdilerinin idarece belirlenen formüllerle açıklandığı, fiyat tekliflerinin ilgili firmalardan alındığı ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerin ihale dokümanına uygun olduğu, iş kalemlerinde tutarsızlık bulunmadığı, kayar kalıp analiz girdisinin idarece belirlenen rayiç fiyatıyla açıklandığı ve aynı analiz girdilerinin tutarlarının tutarlı olduğu belirlenmiştir. Ancak Ziver İş Ortaklığı’nın motorin yoğunluk katsayısını mevzuata aykırı şekilde kullanması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan girdilerin kaynaklarının nasıl değerlendirilmesi gerekir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatlar, gider kalemleri ve diğer girdilerin, kamu kurumlarınca yayımlanmış rayiç ya da güncel resmi verilerle desteklenmesi gereklidir. Analizlerde piyasa rayiçlerinin esas alınması, teklifin gerçek nedenlerle düşük olduğunu göstermeye yardımcı olur. Ancak her fiyat kaleminin mutlaka resmi kaynaklarla uyumlu olması gerekir; aksi tespit edilirse açıklamalar mevzuata aykırı sayılabilir.
Soru 2: İşçilik maliyetlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında gösterilme şekli ne şekilde olmalıdır?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale tarihindeki asgari ücret ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenen ücretler baz alınarak açıklanması beklenir. İşçilik ücretlerinin mevzuatın altında gösterilmesi teklifin elenmesine neden olabilir. Bu nedenle işçilik maliyetleri güncel ve yasal sınırlar içinde somut olarak desteklenmelidir.
Soru 3: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik dışındaki giderler (örneğin amortisman, nakliye, akaryakıt) nasıl belgelenmelidir?
Cevap: Diğer gider kalemleri, amortisman bedelleri hariç olmak üzere, analiz formatına uygun olarak ayrıntılı ve tutarlı biçimde hesaplanmalı; kamu kurumlarının resmi fiyat listeleri ve piyasa rayiçleriyle desteklenmelidir. Nakliye ve akaryakıt gibi girdilerin hesabında ise idarece belirlenen formüller ve resmi kaynaklar esas alınmalıdır. Bu koşullar sağlanmadığında açıklamalar mevzuata uygun sayılmaz.
Soru 4: Aşırı düşük teklif sahibi istekli tarafından sunulan analizlerin format ve tutarlılığı neden önemlidir?
Cevap: Analizlerin formatının ihale dokümanına uygunluğu ve iş kalemleri arasındaki tutarlılık, teklifin gerçekçi ve mevzuata uygun olarak hazırlandığını gösterir. Aritmetik hata ve tutarsızlık bulunması halinde, aşırı düşük teklif açıklamaları güvenilir kabul edilmez ve teklif geçersiz sayılabilir. Dolayısıyla analizlerin profesyonelce hazırlanması ve meslek mensubu onayının bulunması uygulamada sıkı takip edilen bir noktadır.
Soru 5: Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik mevzuata aykırılık tespiti halinde ihale sonucu nasıl etkilenir?
Cevap: Mevzuata aykırı aşırı düşük teklif açıklaması bulunan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır. Ancak bu durum ihale sonucunu değiştirmeyebilir; örneğin diğer geçerli teklifler sonucunda ihale geçerli şekilde sonuçlandırılmışsa itirazen şikâyet reddedilebilir. Yine de idareler, aykırılığı tespit edilen teklif sahibi üzerinde kesinlikle işlem yapmalı ve bu tespitin ihalenin bütünlüğünü zedelememesi için gerekli tedbirleri almalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olup olmaması vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: İlgili aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir.
Soru 2: Ziver İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması neden uygun bulunmamıştır?
Cevap: Ziver İş Ortaklığı’nın motorin yoğunluk katsayısını mevzuata aykırı yüksek kullanması sebebiyle aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmemiştir.
Soru 3: Ziver İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ihalenin sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Ziver İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ihalenin sonucunu değiştirmemiştir.
Soru 4: İhale üzerinde bırakılan diğer isteklilerin bilanço, iş hacmi ve iş deneyim belgeleri mevzuata uygun bulunmasının somut vakaya etkisi nedir?
Cevap: Bu belgelerin mevzuata uygun olması, bu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının genel olarak onaylanmasını sağlamış ve şikâyetin reddine temel oluşturmuştur.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, bazı isteklilerin bilançoları, iş hacmi ve iş deneyim belgeleri ile sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığına yöneliktir. Başvuru sahibi, özellikle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve onun dışındaki bazı isteklilerin sunduğu belgelerin şekil ve içerik bakımından mevzuata aykırı olduğunu ve bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu kapsamda iddia edilen hususlar arasında aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan bazı maliyet kalemlerinin gerçekçi şekilde açıklanmadığı ve kullanılan bazı birim fiyatların geçerli resmi verilere dayanmadığı yer almaktadır.
İhale sürecine dair yapılan incelemede, sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin şartname ve ilgili düzenlemelere uygun olarak hazırlandığı, iş deneyim belgelerinin ihale konusu veya benzer işlerle ilişkilendirilerek yeterlik koşullarını sağladığı anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarına dair değerlendirmede ise gider bileşenlerinin analiz formatlarına uygun şekilde sunulduğu, kamu kurumlarınca yayımlanmış rayiç bedellerin esas alındığı, hesaplamalarda aritmetik hata bulunmadığı, işçilik ücretlerinin yürürlükteki asgari ücretin üzerinde olduğu ve belgelerin meslek mensubu onayıyla desteklendiği görülmüştür.
Vaka kapsamında dikkat çeken ve esaslı nitelikte değerlendirilen unsur, bir isteklinin akaryakıt girdisine ilişkin hesaplamada motorin yoğunluk katsayısını mevzuata aykırı biçimde yüksek göstermesidir. Bu durum, ilgili isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyatın gerçek piyasa koşullarını yansıtmadığı ve teklifin gerçeğe aykırı biçimde düşük gösterildiği izlenimi yaratmıştır. Kurul, bu sapmaların açıklamaların güvenilirliğini zedelediğine ve mevzuata aykırılık teşkil ettiğine kanaat getirmiştir.
Söz konusu aykırılık nedeniyle ilgili isteklinin teklifi geçersiz olarak değerlendirilmiş ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum yalnızca bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmış, diğer isteklilerin sunduğu açıklamalar bu yönde bir aykırılık içermediğinden geçerli kabul edilmiştir. Özellikle işçilik ve diğer gider kalemlerinin uygun şekilde belgelendirilmiş olması, bu isteklilerin açıklamalarının onaylanmasında etkili olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif açıklamalarından yalnızca bir isteklinin açıklamasını mevzuata aykırı bularak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine hükmetmiş, ancak bu teklifin ihale sonucuna etkisi bulunmadığı gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Kurul, diğer tekliflerin geçerli ve yeterlik şartlarını karşılayan açıklamalar içerdiğini değerlendirerek ihale sürecinin mevzuata uygun şekilde tamamlandığı sonucuna ulaşmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.