KÜNYE
- Toplantı No: 2022/021
- Gündem No: 5
- Karar Tarihi: 06.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-431
- Başvuru Sahibi: Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti
- İhaleyi Yapan İdare: Kütahya Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/77699
- İhale Adı: 2022 Yılı Beton Parke Çeşitleri İle Yol, Kaldırım Tamir ve Yapım İşi
Özet
İhale dokümanının birim fiyat teklif esasına uygun hazırlanması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale dokümanının net ve şeffaf olmadığını, işin yapılacağı yerlerin ve metrajların belli olmadığını, bunun teklif verilmesini engellediğini ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin amacı, belediye hizmet alanlarındaki yol ve kaldırım tamir ve yapımı olup, tamiri yapılacak yerlerin ve imalat miktarlarının teknik açıdan tam olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarlar üzerinden teklif verilmesi gerektiği, iş artışı ve eksilişi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. İdari şartname ve birim fiyat teklif cetveli, işin teknik içeriği ve yapım amacına uygun olarak düzenlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında işin kesin metrajlarının önceden belirlenmemesi durumunda tekliflerin değerlendirilmesinde nasıl bir yaklaşım benimsenir?
Cevap: Teknik veya uygulama nedeniyle işin yapılacağı yerlerin ve kesin metrajların önceden net olarak belirlenemediği ihalelerde, genellikle birim fiyat teklif esasına göre teklif verilmesi beklenir. Bu durumda, dokümandaki yaklaşık miktarlar üzerinden fiyatlandırma yapılır ve iş artışı/eksilişi hükümleri ile metraj farklılıkları idarece yönetilir. Metraj belirsizliği, teklifin dışlanmasına veya ihale işleminin iptaline gerekçe oluşturmaz.
Soru: İhale dokümanında nakliye giderlerinin iş kalemlerine dahil edilmesi tekliflerin değerlendirilmesinde sorun yaratır mı?
Cevap: Nakliye giderlerinin iş kalemlerine dahil edilmesi ihale dokümanı ile açıkça belirtildiği sürece, teklif verenler bu kapsamda fiyatlama yapmak durumundadır. Nakliye giderlerinin ayrıştırılmaması, teklifin uygun olmaması anlamına gelmez; idarenin takdirine bağlı olarak fiyat farkı uygulaması ve bu tür hususlar şartnameyle düzenlenmiş olmalıdır.
Soru: Proje değişiklikleri ve bu değişikliklerden kaynaklanan ek maliyetler ihale sürecinde nasıl dikkate alınır?
Cevap: İhale dokümanı proje değişikliklerine ve ek işlere izin veriyorsa, bu tür değişikliklerden kaynaklanan ek işçilik ve malzeme giderleri idarece karşılanır. Bu düzenleme, kesin metrajların önceden belirlenememesi veya iş sahasındaki dinamik koşullar sebebiyle oluşabilecek farklılıkların yönetilmesini sağlar, tekliflerin rekabetçi ve gerçekçi hazırlanmasına zemin hazırlar.
Soru: İdareye şikayet aşamasında ileri sürülmeyen iddialar itirazen şikayet aşamasında değerlendirilebilir mi?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunda, idareye şikayet aşamasında dile getirilmeyen hususlar genel olarak incelenmez. İdari şikayet prosedürünün tamamlanması temelinde, yeni iddiaların sadece itiraz aşamasında ortaya atılması hakim uygulamada değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar.
Soru: Birim fiyat teklif esasına dayalı ihalelerde ihale dokümanının şeffaf ve net olması için hangi unsurların açıklığa kavuşturulması gerekir?
Cevap: Böyle ihalelerde, iş kalemlerinin kapsamı, yaklaşık miktarlar, iş artışı ve eksilişi durumları, fiyat farkı uygulamaları, nakliye ve benzer giderlerin muhasebeleştirilme şekli gibi konuların dokümanda net ve açık biçimde belirtilmesi gerekir. Bu unsurlar şeffaflık ve netlik için önemli olup, eksik ya da muğlak ifadeler teklif hazırlama sürecinde tereddüte yol açabilir ve itirazlara sebep olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında işin yapılacağı yerlerin ve imalat miktarlarının tam olarak belirlenmemesi, teklif hazırlamayı engeller mi?
Cevap: Bu vakada, ihale konusu iş belediye hizmet alanlarında yol ve kaldırım tamir ve yapımı olduğundan teknik açıdan tam metrajların önceden belirlenmesi mümkün değildir. Bu sebeple, tekliflerin birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen miktarlar üzerinden verilmesi gerekmekte ve iş artışı/eksilişi hükümleri uygulanacaktır. Dolayısıyla, yerlerin ve miktarların tam olarak belirlenmemesi teklif hazırlamaya engel değildir.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale dokümanının net ve şeffaf olmadığına ilişkin iddiası haklı bulunabilir mi?
Cevap: İhale dokümanı, işin teknik içeriği ve yapım amacına uygun şekilde düzenlenmiş olup, birim fiyat teklif esasına göre hazırlanmıştır. İş kalemlerinin kapsamı, nakliye giderlerinin iş bedeline dahil oluşu ve proje değişikliklerinin idarece karşılanacağı hususları açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle, dokümanın net ve şeffaf olmadığı iddiası yerinde görülmemiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen ancak idareye şikayet aşamasında belirtilmeyen iddialar nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdareye sunulmamış şikayet ve itirazlar, itirazen şikayet aşamasında incelemeye alınmamıştır. Başvuru sahibinin idareye daha önce iletmediği bazı hususlar bu aşamada dikkate alınmamıştır.
Soru: İhale dokümanındaki iş artışı ve proje değişikliklerine ilişkin düzenlemelerin uygulamaya etkisi nedir?
Cevap: İhale dokümanında iş yapılması aşamasında proje değişikliklerinin yapılabileceği ve bu değişikliklerden doğacak ek işçilik giderlerinin idarece karşılanacağı hükme bağlanmıştır. Bu durum, metrajların önceden kesin belirlenememesinin üstesinden gelinmesini sağlayarak teklif verenlerin riski azaltmakta ve işin ihtiyaçlar doğrultusunda uyarlanabilmesini mümkün kılmaktadır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, ihale dokümanında işin yapılacağı yerlerin ve imalat miktarlarının tam olarak belirlenmemesi nedeniyle sağlıklı teklif hazırlanmasının mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi; belirsizliğin ihale dokümanının şeffaflığını zedelediğini, rekabeti olumsuz etkilediğini ve teklif verilmesini engellediğini ileri sürerek, ihalenin iptalini talep etmiştir. Ancak, ihale konusu işin niteliği gereği tüm uygulama sahalarının önceden netleştirilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
İhale sürecinin temel unsurlarından biri olan iş deneyimi veya benzeri belgeler bu dosyada esaslı bir tartışma yaratmamıştır. Vakada teknik ve fiziki koşulları nedeniyle, iş kalemlerine ait metrajların ihale öncesinde tam anlamıyla belirlenememesi ihale süreci bakımından belirleyici olmuştur. Teklif hazırlanmasına esas teşkil edecek miktarların net olmaması, bazı durumlarda isteklilerin tereddüt yaşamalarına yol açabilir. Ancak birim fiyat teklif usulünün bu gibi belirsizlikleri yönetmeye elverişli bir yöntem olduğu, uygulamada iş artışı ve eksilişi hükümleri ile desteklendiği görülmektedir.
Esaslı unsur açısından yapılan değerlendirmede, ihale dokümanının işin kapsamını ve niteliklerini yeterli açıklıkla ortaya koyup koymadığı konusu öne çıkmıştır. Kurul’un yaklaşımında, tekliflerin belirli miktarlara göre değil, yaklaşık miktarlar üzerinden alınmasının öngörüldüğü, bunun da işin doğası gereği olduğu tespiti yer almaktadır. Bu yönüyle, metraj eksikliklerinin ihale süreci bakımından esaslı bir eksiklik oluşturmadığı, çünkü söz konusu tekniğin uygulama sırasında işin gereğine göre şekillendirileceği ifade edilmiştir.
Bu vakada ihale bir ortaklık yapılanmasına dayanmıyor ve pilot ortak gibi bir role veya onun iş deneyimine ilişkin özel bir değerlendirme yapılmamıştır. Dolayısıyla pilot ortağın deneyimi bağlamında bir analiz yapılamamaktadır.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, dokümanın bütününde işin teknik içeriği, projenin amacı ve uygulanma biçimi dikkate alınarak belirsizlik içermediği sonucuna ulaşılmıştır. İş kalemleri, nakliye giderleri, fiyat farkı uygulaması ve proje değişiklikleri gibi hususların şartnamede açık biçimde düzenlendiği, bu yönüyle teklif hazırlamaya engel bir durumun bulunmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Bu karar, ihale dokümanlarının işin teknik yapısına uygun olarak esneklik içerebileceği yönündeki yaklaşımı yansıtmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.