KÜNYE
- Toplantı No: 2018/003
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 17.01.2018
- Karar No: 2018/UY.II-208
- Başvuru Sahibi: Barankaya İnş. Haf. Taah. Akar. Mad. Gıd. San. Tic. A.Ş. - Burhanoğlu Grup İnş. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Dsi 18. Bölge Müdürlüğü, 181. Şube Müdürlüğü
- İKN: 2017/389599
- İhale Adı: Isparta Merkez Kayı Deregüme ve Yakaören Köyleri 3 Kısım Taşkın Koruma İnşaatı
Özet
İsteklilerin birlikte hareket ettiğine dair güçlü kanıtlar nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, tekliflerinin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlendiğini, ancak tekliflerinin yasak fiil gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanını aynı kişinin aynı IP adresinden indirmesi, teklif mektuplarındaki kaşelerde aynı faks numarasının bulunması, şirket temsilcileri arasında baba-oğul ilişkisi olması ve birim fiyat teklif cetvellerindeki benzerlikler birlikte değerlendirildiğinde, isteklilerin irade birliği çerçevesinde birlikte hareket ettiklerine dair güçlü kanıtlar bulunmaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Birden fazla isteklinin tekliflerinde birbirine çok yakın veya benzer birim fiyat teklif cetvelleri bulunması tek başına birlikte hareket ettiklerine dair yeterli kanıt sayılır mı?
Cevap: Benzer birim fiyat teklif cetvelleri, bağımsız tekliflerin benzeyebileceği durumlar olabileceğinden tek başına kesin birlikte hareket kanıtı sayılmaz. Ancak bu durum başka somut idari ve teknik göstergelerle (örneğin ortak irade göstergeleri, iletişim ve koordinasyon bulguları) bir arada değerlendirilmezse, birlikte hareket etme şüphesi güçlenmez.
Soru: İsteklilerin tekliflerini hazırlarken kullandıkları başvuru ve iletişim bilgileri arasında ortaklık tespit edildiğinde, bu durum yasak fiil sebebi olur mu?
Cevap: Ortak başvuru ve iletişim bilgileri (örneğin aynı faks numarası veya e-posta adresi) tekliflerin bağımsızlığını zedeleyebileceğinden, ihale mevzuatı ve uygulama kararları kapsamında yasak fiil oluşturabilecek güçlü bir işaret olarak değerlendirilir. Ancak tek başına değil, diğer somut delillerle desteklenmesi önem taşır.
Soru: İhale dokümanlarına erişimin aynı IP adresinden yapılması, isteklilerin birbirleriyle koordinasyon içinde olduğunu göstermek için nasıl yorumlanabilir?
Cevap: Aynı IP adresinden doküman indirilmesi teknik açıdan bir bağlantı işareti olarak kabul edilir. Böyle bir durum, teklif sahiplerinin bilgi paylaşımı ve koordinasyonunu doğrudan göstermese bile, diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde bağımsız teklif sunmadıklarına dair güçlü bir ipucu oluşturabilir.
Soru: Pilot ortaklar arasında organik bağ (örneğin aile ilişkisi) bulunması halinde tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasında bu bağın etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Organik bağlar (örneğin baba-oğul ilişkisi) özellikle somut teknik ve idari bulgularla desteklenirse, bağımsız teklif sunma koşullarının ihlal edildiğini gösteren önemli bir faktör olarak görülür. Ancak sadece organik bağın varlığı, yasak fiilin varlığını kesinleştirmez; somut işaretlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Soru: Birden çok delilin birlikte değerlendirilmesi sonucu tekliflerin yasak fiil nedeniyle reddi kararına itiraz eden istekliler hangi kriterlerin somut olarak ortaya konması gerektiğini göstermelidir?
Cevap: İtiraz eden tarafın, tekliflerin bağımsız olarak verildiğini göstermek için; ayrı iletişim yöntemleri kullanıldığı, teklif hazırlanmasında ortak hareket etmedikleri, farklı iradelerle hareket ettiklerine dair somut kanıtlar sunması beklenir. Sadece genel itirazlar veya soyut açıklamalar yeterli olmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İki iş ortaklığının pilot ortakları arasında baba-oğul ilişkisi bulunması, birlikte hareket ettiklerine dair tek başına yeterli bir kanıt mıdır?
Cevap: Hayır, baba-oğul ilişkisi tek başına yeterli bir kanıt değildir. Ancak, bu somut vaka özelinde diğer bulgularla beraber değerlendirildiğinde (aynı IP adresinden ihale dokümanlarının indirilmesi, aynı faks numaralı teklif mektupları ve benzer birim fiyat teklif cetvelleri) birlikte hareket ettiklerine dair güçlü kanıtlar oluşturmuştur.
Soru: İhale dokümanlarının aynı IP adresinden indirilmesi ne şekilde birlikte hareket etme göstergesi olarak kabul edilmiştir?
Cevap: İhale dokümanlarının aynı IP adresinden indirilmesi, iki iş ortaklığının bilgi paylaşımı veya ortak hareket içinde olabileceğine dair somut bir teknik delil olarak kabul edilmiştir. Bu durum, tarafların bağımsız teklif sunmadıklarını gösteren kanıtlar arasında yer almıştır.
Soru: Teklif mektuplarında aynı faks numarasının yer almasının birlikte hareket etme içinde olmayı kanıtlamadaki önemi nedir?
Cevap: Aynı faks numarasının kullanılması, tekliflerin gönderilme süreçlerinde irade birliği veya koordinasyon olduğunu göstermek için dikkate alınmış ve diğer teknik ve idari göstergelerle birlikte değerlendirildiğinde, birlikte hareket etme biçiminin somut bir işareti olarak kabul edilmiştir.
Soru: Anılan somut kanıtlar çerçevesinde tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması işlemine yönelik başvurucu itirazı sonucunda Kurul ne karar vermiştir?
Cevap: Kurul toplam teknik ve idari veriler doğrultusunda iki iş ortaklığının birlikte hareket ettiğine dair güçlü kanıtlar olduğu sonucuna varmış, bu nedenle tekliflerin yasak fiil kapsamında değerlendirme dışı bırakılması işlemini hukuka uygun görmüştür.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin yaşanan uyuşmazlık, iki ayrı iş ortaklığının tekliflerinin birlikte hareket ettikleri gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkindir. Başvuran taraf, teklifinin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olmasına rağmen, yasak fiil gerekçesiyle elenmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Uyuşmazlık esasen, bu iş ortaklıklarının teklif süreçlerindeki çeşitli teknik, idari ve kişisel ilişkiler temelinde irade birliği içinde hareket edip etmedikleri yönünde yoğunlaşmıştır.
İlgili değerlendirmede teklif mektuplarında yer alan ortak unsurlar, değerlendirmeye esas veriler arasında yer almıştır. Özellikle her iki iş ortaklığına ait teklif mektuplarında aynı faks numarasının kullanıldığı tespit edilmiştir. Kurul, bu durumu tekliflerin sunulmasında kullanılan iletişim araçları açısından bir koordinasyon belirtisi olarak değerlendirmiştir. Buna ek olarak, her iki teklifin birim fiyat cetvellerinde göze çarpan benzerlikler bulunması, tekliflerin birbirinden bağımsız oluşturulmadığı yönünde kuvvetli bir şüphe doğurmuştur. Tekliflerdeki bu teknik benzerliklerin tesadüfen oluşmadığı, aksine ortak bir planlamanın ürünü olabileceği yönünde kanaat oluşmuştur.
Somut incelemede esaslı unsurların birlikte değerlendirilmesiyle birlikte hareket etme şüphesini güçlendiren bazı veriler öne çıkmıştır. Teklif sahibi firmaların temsilcileri arasında baba-oğul ilişkisi bulunması, başlı başına yeterli görülmemekle birlikte, diğer teknik bulgularla beraber ele alındığında anlam kazanmıştır. Özellikle ihale dokümanlarının aynı kişi tarafından ve aynı IP adresi üzerinden indirilmiş olması, teknik açıdan bağımsız irade ile teklif hazırlandığı varsayımını ciddi biçimde zayıflatmıştır. Bu teknik takip imkanı, teklifler arasındaki bilgi paylaşımı ve danışma yoluyla bir ortak hareket biçiminin varlığına işaret eden unsurlar arasında değerlendirilmiştir.
Pilot ortakların durumu üzerinden yapılan yorumda, her iki iş ortaklığının pilot firmaları temsil eden kişilerin baba ve oğul olmalarının, doğrudan yasak fiil oluşturmadığına dikkat çekilmiştir. Ancak bu husus, yalnızca ailevi bağ açısından değil, teklif süreçlerinde iletişim ve belge benzerliği ile birlikte okunduğunda ayrı irade varsayımını ortadan kaldıracak kuvvette görülmüştür. Kurul, değerlendirme yaparken yalnızca kişisel ilişkiyi değil, tekliflere yansıyan kurumsal ve teknik ortaklık izlerini de birlikte analiz etmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, çok sayıda teknik ve idari veriyi bütüncül biçimde değerlendirerek, iki iş ortaklığının bağımsız biçimde değil, irade birliği içinde teklif sundukları kanaatine ulaşmıştır. Bu bağlamda yapılan tespitler, yasak fiil sayılabilecek nitelikte ortak teklif hazırlama sürecini işaret etmiş ve teklifler Kanun’un ilgili maddesi kapsamında değerlendirme dışı bırakılmıştır. Kurul, bu kararı ile ihale sürecinin eşitlik ve rekabet ilkelerine uygunluğunu korumayı amaçlamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.