KÜNYE
- Toplantı No: 2018/041
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 18.07.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1347
- Başvuru Sahibi: Dentaş Uluslararası İnşaat A.Ş.-Özka İnşaat A. Ş.-Yüksel İnşaat A. Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2017/665245
- İhale Adı: Diyarbakır-Mazıdağı(Mardin) Demiryolu İltisak Hattı Yapım İşi
Özet
İhale değerlendirmesinde konsolide olmayan finansal tabloların geçerliliği nedeniyle ön yeterlik başvurusunun uygun bulunması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, Yüksel İnşaat A.Ş.'ye ait finansal tabloların konsolide olmadığını ve bu nedenle iş ortaklığının yeterli görülmemesinin haksız olduğunu iddia ederek ön yeterlik değerlendirmesinin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35 ve 36’ncı maddeleri uyarınca, ihaleye katılan isteklinin finansal tablolarının münferiden düzenlenmiş olması gerektiğini, konsolide finansal tabloların mevzuatta açıkça kabul edilmediğini tespit etmiştir. Başvuru sahibinin sunduğu YMM onaylı özel amaçlı tasdik raporu ve bilanço bilgilerinin münferiden Yüksel İnşaat A.Ş. adına düzenlendiği, konsolide olmadığı ve iş hacmi tutarının iş ortaklığındaki hisse oranına göre belgelenmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle, iş ortaklığının finansal yeterliliğinin konsolide olmayan tablolar üzerinden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, Yüksel İnşaat A.Ş.'nin finansal tablolarının konsolide olmadığına dair sunulan belgeleri incelememiş, önceki Kurul kararlarına dayanarak başvuruyu reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklığı başvurularında finansal yeterlik değerlendirmesinde konsolide finansal tablolar ne şekilde kullanılabilir?
Cevap: Kamu ihale uygulamalarında, iş ortaklıklarının finansal yeterliği genellikle iş ortaklığını oluşturan her bir ortağın münferiden düzenlenmiş finansal tabloları üzerinden değerlendirilir. Yönetmeliklerde konsolide finansal tabloların açıkça kabul edildiğine dair bir düzenleme bulunmadığında, konsolide tablolar doğrudan yeterlik değerlendirmesinde esas alınmayabilir. Dolayısıyla, uygulamada iş ortaklığının her ortağının kendi adına düzenlenmiş tablolarının sunulması beklenir. Konsolide finansal tabloların yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınması ve geçerliliği konusunda mevzuatta açık hüküm yoksa, ihale komisyonları bu tabloları doğrudan değerlendirmemeyi tercih edebilir.
Soru: İhale sürecinde finansal tabloların konsolide olup olmaması neden önemli ve hangi durumlarda kabul edilmeyebilir?
Cevap: Finansal tabloların konsolide olup olmaması, iş ortaklığının ya da isteklinin gerçek finansal kapasitesinin doğru ve şeffaf biçimde ortaya konulması için önem arz eder. Konsolide olmayan tablolar, her bir tüzel kişinin mali durumunu ayrı ayrı gösterir ve böylece her ortağın katkısı net olarak değerlendirilebilir. Mevzuat düzenlemelerinde münferiden düzenlenen (konsolide olmayan) tabloların sunulması zorunlu tutuluyor ise idareler konsolide tabloları tek başına yeterlilikte dikkate almayabilir. Böyle durumlarda konsolide tablolar, iş ortaklığının veya isteklinin tek başına mali durumunun tespiti yerine geçmediği için reddedilebilir.
Soru: İş ortaklıklarında finansal yeterlik belgesinin iş ortaklığı içindeki hisse oranına göre düzenlenmemesi ihalede nasıl değerlendirilir?
Cevap: Finansal yeterliğin belirlenmesinde iş ortaklığı mensuplarının iş ortaklığındaki payları dikkate alınabilir ancak yönetmeliklerde hisse oranına göre finansal tabloların yeniden düzenlenmesi zorunluluğu bulunmayabilir. Uygulamada, her ortağın münferiden düzenlenmiş finansal tablolarının sunulması ve bu belgelerle iş ortaklığının toplam finansal gücünün değerlendirilmesi beklenir. İş hacmi veya bilanço tutarının doğrudan hisse oranına göre yeniden düzenlenmemesi, söz konusu tablonun değerlendirilmesini engellemez ancak iş ortaklığı beyanları ile uyumlu olmasına dikkat edilmelidir.
Soru: İdare, finansal tabloların konsolide olmaması nedeniyle bir başvuruyu doğrudan reddettiğinde ne gibi hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: İhale idaresinin, konsolide olmayan finansal tabloları mevzuat hükümlerine uygun şekilde incelemeyip doğrudan reddetmesi, kamu ihale mevzuatına aykırı sayılabilir. Böyle durumlarda teklif sahibi veya başvuru sahibi, ön yeterlik veya yeterlik değerlendirmesinin mevzuata uygun yapılmadığı gerekçesiyle itirazda bulunabilir. İtiraz mercileri veya Kamu İhale Kurulu bu reddin iptaline ve işlemlerin yeniden yapılmasına karar verebilir. Dolayısıyla idare, konsolide olmayan mali tabloları, mevzuat ve daha önceki resmi uygulamalar doğrultusunda uygun biçimde değerlendirmekle yükümlüdür.
Soru: Mevzuatta konsolide finansal tabloların yeterlik değerlendirmesinde kabul edilmeyeceğine dair açık hüküm yoksa nasıl hareket edilmelidir?
Cevap: Mevzuatta açık bir düzenleme yoksa uygulamada daha önceki Kurul kararları, içerik ve niyet göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılır. İdareler ve Kurullar, iş ortaklığının mali yeterliliğini ve gerçek durumunu yansıtması amacıyla münferiden düzenlenmiş tabloları esas almayı tercih edebilir. Ancak, konsolide tabloların genel kabul gören muhasebe standartları ve bağımsız denetim raporlarıyla desteklenmesi durumunda, istisnai olarak dikkate alınma ihtimali olabilir; ancak bu durum kesin değildir ve uygulamada farklı görüşler olabileceğinden idareler tereddüt yaşamadan önce hukuki görüş almalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklığı kapsamında sunulan ve konsolide olmayan finansal tablolar ön yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınmalı mıdır?
Cevap: Bu vakada Kurul, konsolide olmayan finansal tabloların iş ortaklığının mali yeterlik değerlendirmesinde kabul edilmesi gerektiğine karar vermiştir. İdarenin konsolide olmayan finansal tabloları değerlendirmemesi ve doğrudan reddetmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: İdarenin konsolide olmayan finansal tabloları dikkate almaması üzerine başvuru sahibinin iddiası nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin, konsolide olmayan finansal tablolarının değerlendirme dışında bırakılmasının haksız olduğu yönündeki şikayeti yerinde görülmüş ve ön yeterlik başvurusunun uygun olduğu kararı verilmiştir. İhale işlemlerinin bu durum dikkate alınarak yeniden yapılması gerekmiştir.
Soru: İş ortaklığının finansal yeterliliğini belgelemek için sunulan finansal tabloların iş hacmi tutarının iş ortaklığı içindeki hisse oranına göre belgelememesi dava konusu olmuş mudur?
Cevap: Evet, Kurul değerlendirmesinde iş hacmi tutarının iş ortaklığı içindeki paya göre belgelenmediği tespit edilmiş ve bu durumun münferiden düzenlenen finansal tabloların kabul edilmesini engellemediği belirtilmiştir.
Soru: Mevzuat ve yönetmelik hükümleri ışığında konsolide finansal tablolar ihale değerlendirmesinde kabul edilmiş midir?
Cevap: Bu vakada ilgili yönetmelik hükümlerine göre konsolide finansal tabloların ihale değerlendirmesinde açıkça kabul edilmediği belirtilmiştir, bu yüzden münferiden düzenlenen (konsolide olmayan) finansal tablolar esas alınmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, bir iş ortaklığı tarafından sunulan mali belgelerin niteliğinin yeterlik değerlendirmesinde nasıl değerlendirileceği konusu etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, sunmuş olduğu bilançoların ve gelir tablolarının konsolide değil, münferit olarak kendi adına düzenlendiğini belirtmiş ve bu durum dikkate alınmadan yapılan ön yeterlik değerlendirmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. İdare ise mevcut belgeleri incelemeksizin doğrudan önceki Kurul kararlarına dayanarak değerlendirme dışı bırakmış, böylece iş ortaklığının ön yeterlik başvurusunu uygun bulmamıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan husus, idareye sunulan finansal tabloların konsolide olup olmamasıyla ilgilidir. Tartışma, bu belgelerin münferit belgeler olarak iş ortaklığı üyeleri açısından değerlendirmeye alınmasının gerekip gerekmediği konusunda yoğunlaşmıştır. Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde sunulan belgelerin münferiden düzenlenmiş olduğuna vurgu yapmış; buna karşın idarenin salt konsolide olup olmadıkları yönünden bir inceleme yapmadan değerlendirme dışı bırakmasını mevzuata aykırı bulmuştur.
Kurul kararında, sunulan mali verilerin hangi unsurları içerdiği de dikkate alınarak belgelerde yer alan iş hacmi tutarının ortaklık payına göre yansıtılmamış olmasının, tek başına bu belgelerin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yani, belgelerin belirli bir orana göre yeniden düzenlenmemiş olması bu somut olayda esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmemiştir. Bu yaklaşım, yeterlik değerlendirmesinde belgelerin niteliği ve doğruluğu yönünden kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerektiğini göstermektedir.
Kamu İhale Kurulu, idare tarafından yapılan işlemin, belgelerin içeriği somut olarak değerlendirilmeden salt şekli bir gerekçeyle reddedilmesini hukuka uygun bulmamıştır. İhaleye katılımın sağlıklı biçimde rekabete açılması ve katılım şartlarının objektif şekilde değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle, iş ortaklığına ait münferit tabloların yeterlik için kullanılabileceği sonucuna varmıştır. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin şikayeti haklı bulunmuş ve ihale değerlendirme sürecinin yeniden yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu şekilde, Kurul, şekilsel değerlendirmelerden kaçınılması gerektiğine işaret ederek esaslı inceleme yükümlülüğüne vurgu yapmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.