KÜNYE
- Toplantı No: 2020/049
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 28.10.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1754
- Başvuru Sahibi: Açıkalın Altyapı San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6.Bölge Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/376831
- İhale Adı: Kozaklı Şehir Geçişi Km:0+000-3+700 ve Kozaklı-Yenifakılı İl Yolu Km: 0+000-3+300 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağlaması ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunmaması nedeniyle teklifinin reddi ve işlemlerin yeniden yapılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunmuş olduğu bilanço ve iş hacmi belgelerinin yeterlik kriterlerini sağlamadığını, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı ve diğer ortaklarının 2019 yılına ait bilanço ve iş hacmi verileri incelenmiş, cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı yeterlik kriterlerini sağlamıştır. İş hacmi tutarları da ihale dokümanında belirlenen oranları karşılamaktadır. Aşırı düşük teklif açıklamalarında ise, idarece talep edilen analiz formatlarına uygun olarak açıklamalar yapılmış, fiyat teklifleri üçüncü kişilerden alınmış ve meslek mensubu tarafından onaylanmıştır. Mazot girdisi için EPDK rayiçleri ve TS EN 590 standardına uygun hesaplama yapılmıştır. Ancak iş makinesi analiz girdilerinde, iş makinesinin teknik özelliklerinin gerçeği yansıtmadığı ve amortisman belgelerinin sunulmadığı tespit edilmiştir. Nakliye ve işçilik maliyetleri mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklıklarında ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin değerlendirilmesinde pilot ortağın ve ortakların belgelerinin birlikte değerlendirilmesi nasıl gerçekleştirilir?
Cevap: İş ortaklığı halinde ekonomik ve mali yeterlik kriterleri, pilot ortak ve diğer ortakların birleşik bilanço ve iş hacmi belgeleri temel alınarak değerlendirilir. Cari oran, öz kaynak oranı gibi finansal göstergeler her bir ortağın ayrı ayrı değil, iş ortaklığının tamamı için toplanan veriler üzerinden hesaplanır. Bu nedenle, bireysel verilerin tek başına yetersiz olması durumunda, iş ortaklığının toplam durumu yeterlik açısından belirleyici olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan analizlerde kullanılan girdilerin teknik özelliklerinin doğruluğu neden önemlidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının gerçekçi ve mevzuata uygun kabul edilmesi için, özellikle maliyet unsurlarını etkileyen iş makineleri, malzeme ve benzeri girdilerin teknik özelliklerinin teklif koşullarına ve piyasa gerçeklerine uygun olması gerekir. Teknik özelliklerin gerçeği yansıtmaması veya belgelendirilmemesi durumunda, açıklamalar güvenilir bulunmaz ve teklif reddedilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında amortisman belgelerinin sunulması hangi durumlarda talep edilir ve neden önemlidir?
Cevap: Eğer aşırı düşük teklif açıklamalarında maliyet analizlerinde iş makineleri veya büyük ekipmana ilişkin gider kalemleri bulunuyorsa, ilgili cihazların amortismanlarının belgelenmesi istenebilir. Amortisman belgeleri, giderlerin gerçekçi ve hesaplanabilir olduğunu göstermeye yarar; bu belgeler sunulmadığında, maliyet kalemlerinin doğruluğu şüpheye düşer ve açıklama yeterli kabul edilmeyebilir.
Soru: İdarece talep edilen açıklama formatlarına uygunluk aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl bir rol oynar?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamaları için belirlediği formatlara uygunluk, açıklamaların usulüne ve mevzuata uygun şekilde yapıldığını gösterir. Bu format dışında yapılan açıklamalar eksik veya usulsüz sayılabilir. Ancak format uygunluğu tek başına yeterli olmayıp, açıklamaların içerik açısından da gerçekçi ve tutarlı olması gerekir.
Soru: Nakliye ve işçilik maliyetleri açısından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Nakliye ve işçilik maliyetlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları, piyasa rayiçleri, işçilik ücret tarifeleri ve standart maliyet hesaplamalarına uygunluk açısından incelenir. Bu kalemlere ilişkin belgelerin mevzuatla uyumlu ve teklif kapsamında makul olması gerekir. Uygun bulunmaları halinde, bu maliyetleri gerekçe göstererek teklifin reddi zorlaşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağlamadığı iddiası somut olarak nasıl değerlendirildi?
Cevap: İş ortaklığının 2019 yılına ait bilançosu ve iş hacmi belgeleri incelendiğinde, cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı yeterlik kriterlerini sağladı; iş hacmi tutarları da istenen oranları karşıladı. Bu nedenle ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağlamadığı iddiası reddedildi.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi hususlar mevzuata uygun bulunmadı ve bu durum teklifin akıbetini nasıl etkiledi?
Cevap: İş makinesi analiz girdilerinde teknik özelliklerin gerçeği yansıtmaması ve amortisman belgelerinin sunulmaması eksikliği tespit edildi; bu eksiklik aşırı düşük teklif açıklamalarının bütünüyle mevzuata uygun bulunmamasına ve teklifin reddine yol açtı.
Soru: İş makinesi analiz girdilerindeki eksikliklerin teklifin reddedilmesindeki önemi nedir?
Cevap: İş makinesi analiz girdilerinin teknik özelliklerinin doğruluğu ve amortisman belgelerinin sunulması aşırı düşük teklif açıklamalarının doğrulanması için zorunlu olduğundan, bu eksiklik teklifin mevzuata uygunluk yönünden olumsuz değerlendirilmesine ve nihai olarak reddine neden oldu.
Soru: Nakliye ve işçilik maliyetlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki durumunun değerlendirmesi nasıl oldu?
Cevap: Nakliye ve işçilik maliyetleri bakımından yapılan açıklamalar mevzuata uygundu ve bu kalemler nedeniyle herhangi bir olumsuzluk tespit edilmedi, dolayısıyla teklifin reddedilmesinde bu kalemlerin bir etkisi olmadı.
Detaylı Analiz
Şikâyet konusu ihale süreci, üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini karşılayıp karşılamadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığına odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, teklifin hem finansal yeterlik yönünden eksik olduğunu hem de yapılan fiyat açıklamalarının usule ve gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Kurul bu çerçevede, hem isteklinin mali göstergelerini hem de teklifin içeriğini oluşturan analiz kalemlerini ayrı ayrı inceleyerek kapsamlı bir değerlendirme gerçekleştirmiştir.
İncelemenin ilk aşamasında iş ortaklığının sunduğu bilanço ve iş hacmi verileri üzerinden yeterlik kriterleri değerlendirilmiştir. Her iki ortak için de cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı gibi temel finansal göstergeler dikkate alınmış; özellikle pilot ortağın verileriyle birlikte bu göstergelerin ihale dokümanında öngörülen eşik değerleri sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca, iş hacmi açısından da aranan tutarlara ulaşıldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, ekonomik ve mali yeterlik bakımından herhangi bir eksiklik görülmeyerek bu alandaki iddialar kabul edilmemiştir.
Aşırı düşük teklif açıklamalarının incelendiği bölümde ise özellikle teknik içerik açısından iki husus öne çıkmıştır: iş makinesi girdilerine ilişkin beyanların doğruluğu ve amortisman belgelerinin sunulup sunulmadığı. Yapılan tespitlerde, iş makinesine ilişkin teknik özelliklerin beyan edildiği gibi olmadığı ve açıklamalarda yer alan maliyetin dayanağını oluşturacak amortisman belgelerinin eksik olduğu görülmüştür. Bu eksikliğin, maliyetin doğru hesaplandığına dair güveni zedelediği ve bu haliyle teklifin tamamının geçerliliğini etkilediği değerlendirilmiştir.
Bu değerlendirme kapsamında öne çıkan bir diğer nokta, esaslı unsur niteliğindeki analiz kalemlerinde belgelendirme eksikliğinin tolere edilemeyeceği yönünde olmuştur. Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan maliyet hesaplarının, sadece şeklen değil, maddi anlamda da gerçeğe uygun olması gerekliliği vurgulanmıştır. Özellikle iş makinesi gibi önemli maliyet kalemlerinde belgelendirme eksikliği, teklifin önemli bir bölümünün yönteme uygun açıklanmadığı sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle açıklamaların tamamı açısından geçerlilik sorgulanmış ve sonuçta teklifin reddine neden olmuştur.
Sonuç olarak, Kurul, ekonomik ve mali yeterlik yönünden teklifin uygun olduğunu kabul etmiş, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarının içeriğindeki teknik uyumsuzluklar ve belge eksiklikleri nedeniyle teklifin reddine karar vermiştir. Bu değerlendirme, teklif açıklamalarında yalnız biçimsel uygunluğun değil, içerik bakımından da doğruluk ve belge ile desteklenmenin esas alındığını ortaya koymaktadır. Kurul, bu çerçevede işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmesini uygun görmüştür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.