KÜNYE
- Toplantı No: 2017/014
- Gündem No: 45
- Karar Tarihi: 22.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-893
- Başvuru Sahibi: Birdal İnşaat Gıda Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kayseri Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2016/480589
- İhale Adı: Melikgazi İlçesi Halil İlik 20 Derslik İlkokul Yapımı
Özet
İş deneyim belgesine dayanak noter onaylı sözleşme olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, noter onaylı sözleşme olmadan sunulan ruhsat, fatura, SGK dökümü gibi belgelerle iş deneyim belgesinin geçerli sayılması gerektiğini, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43 ve 45. maddeleri uyarınca iş deneyim belgeleri, iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmeye dayanmalıdır. İhale komisyonu, Yönetmelik’in 50. maddesine dayanarak belgeyi düzenleyen belediyeden bilgi istemiş ve noter onaylı sözleşmenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dışı bırakılan teklif sahibinin iş deneyim belgesinin geçerliliğini iddia ederken noter onaylı sözleşme sunmaması halinde hangi belgeler değerlendirmede dikkate alınabilir?
Cevap: İş deneyim belgesinin geçerliliği için iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmenin sunulması genellikle zorunludur. Ruhsat, fatura, SGK dökümü gibi belgeler ancak işin niteliğini veya tamamlandığını gösterebilir; ancak iş deneyim belgesi yerine geçmez ve esas alınmaz. Bu nedenle, noter onaylı sözleşme olmadan iş deneyim belgesinin geçerli sayılması uygulamada tereddütlere yol açabilir ve çoğunlukla uygun bulunmaz.
Soru: İhale komisyonu iş deneyim belgesinin dayanak belgesinin gerçekliğini ve mevzuata uygunluğunu nasıl tespit edebilir?
Cevap: İhale komisyonu, iş deneyim belgesinin dayanağı olan noter onaylı sözleşmenin varlığını ve içeriğini belgeyi düzenleyen kamu kurumundan veya belediyeden yazılı olarak doğrulatabilir. Bu uygulama, belgenin sahte veya mevzuata aykırı düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti açısından önemlidir ve ihale sürecinde hukuki sorun yaşanmasını önler.
Soru: İş deneyim belgesine dayanak olarak sunulan noter onaylı sözleşmenin bulunmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması şart mıdır?
Cevap: Noter onaylı sözleşmenin iş deneyim belgesinin geçerlilik koşulları arasında yer aldığı durumlarda, bu belgenin ibraz edilmemesi halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması genel bir uygulamadır. Ancak bu durumun somut mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı ile uyumlu olması gerekir; aksi halde idari yargıda uyuşmazlık konusu olabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin dayanağı olarak sunulan noter onaylı sözleşmenin doğruluğu iddiası reddedildiğinde idare hangi idari işlemi yapmak zorundadır?
Cevap: İş deneyim belgesinin dayanak belgesi olarak sunulan noter onaylı sözleşmenin mevzuata aykırı olduğu veya bulunmadığı tespit edilirse, idare bu durumu belgeyi düzenleyen ilgili kamu kurumuna bildirmek ve mevzuat kapsamında iptal işleminin başlatılmasını sağlamakla yükümlüdür. Böylece, benzer uygunsuzlukların önüne geçilmesi amaçlanır.
Soru: İhale sürecinde iş deneyim belgesinin uygunluğu hususunda ortaya çıkan şüpheli durumlarda ihale komisyonunun yükümlülüğü nedir?
Cevap: İş deneyim belgesiyle ilgili şüphe oluşması halinde ihale komisyonu doğrudan idari yargıya başvurmaksızın, belgeyi düzenleyen kurumdan doğrulama istemeli ve belgeye esas sözleşmenin varlığı ile mevzuata uygunluğunu tespit etmelidir. Bu doğrulama sağlanmadan teklif lehine karar vermek veya belgeyi kabul etmek uygulamada hata ve itirazlara yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Noter onaylı sözleşme olmadan sunulan ruhsat, fatura ve SGK dökümü gibi belgeler iş deneyim belgesi yerine geçebilir mi?
Cevap: Hayır, sunulan ruhsat, fatura veya SGK dökümü gibi belgeler iş deneyim belgesi yerine geçmez. Bu vakada Kurul, iş deneyim belgesinin geçerli sayılabilmesi için iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmenin zorunlu olduğunu belirtmiştir. Noter onaylı sözleşmenin bulunmaması iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmaması sonucunu doğurmuştur.
Soru: İhale komisyonu, iş deneyim belgesinin doğruluğunu hangi yöntemle teyit etmiştir?
Cevap: İhale komisyonu, iş deneyim belgesini düzenleyen belediyeden bilgi talep ederek belgenin dayanağı olan noter onaylı sözleşmenin varlığını doğrulamaya çalışmıştır. Belediye tarafından gönderilen bilgi sonucunda noter onaylı sözleşmenin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Soru: Noter onaylı sözleşmenin sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuki sonucu nedir?
Cevap: Noter onaylı sözleşmenin sunulmaması nedeniyle iş deneyim belgesi mevzuata uygun sayılmadığından teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur. Bu vakada Kurul, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir.
Soru: İş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğunun tespiti halinde hangi işlem yapılır?
Cevap: İş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğunun tespiti halinde, bu durum belgeyi düzenleyen belediyeye bildirilir ve belgenin iptali için gerekli işlem başlatılır. Bu vakada da Kurul, iş deneyim belgesinin iptali için belediyeye bildirim yapılmasına hükmetmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, teklif kapsamında sunulan iş deneyim belgesinin dayanağını oluşturan noter onaylı sözleşmenin bulunmaması nedeniyle ilgili isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine ilişkindir. Başvuru sahibi, noter onayı bulunmaksızın sunduğu bazı belgelerin (ruhsat, fatura, SGK dökümü) iş deneyiminin ispatı için yeterli görülmesi gerektiğini ileri sürmüş ve teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Kurul ise ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yaptığı inceleme sonucunda, sunulan iş deneyim belgesini geçerli kabul etmemiş ve değerlendirme dışı bırakma işlemini yerinde bulmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan tartışma, iş deneyim belgesine dayanak olarak sunulması gereken noter onaylı sözleşmenin yokluğunda, belgeyi destekleyici nitelikteki diğer evrakların (örneğin ruhsat, fatura, SGK dökümü) yeterli sayılıp sayılamayacağıdır. Kurul, bu konuda açık bir tutum sergileyerek, yalnızca söz konusu belgelerin sunulmasının iş deneyim belgesini geçerli kılmayacağını ifade etmiştir. Yapılan değerlendirmede, ilgili belgelerin işin yapıldığını gösterebilir nitelikte olsalar da, iş deneyim belgesi yerine geçemeyeceği açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla, noter onaylı sözleşme sunulmaması durumunun iş deneyim belgesini geçersiz hale getirdiği değerlendirilmiştir.
Vaka özelinde, Kurul kararına yön veren esaslı unsur, iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmenin varlığı olmuştur. Ruhsat, fatura ve benzeri belgeler yalnızca yardımcı nitelikte bulunmuş ve tek başlarına yeterli görülmemiştir. Somut olayda, iş deneyim belgesi sunulmuş ancak buna esas olan noter onaylı sözleşmenin varlığı belgeyi düzenleyen belediye nezdinde yetkili idare tarafından ayrıca teyit edilmeye çalışılmış, yapılan yazışmalar sonucunda böyle bir sözleşmenin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durum, iş deneyim belgesinin taşıması gereken temel yapı taşı olan sözleşmenin eksikliği nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının esaslı bir gerekçeye dayandığını göstermektedir.
Kurul, ihale komisyonunun belgeyle ilgili kuşkularını gidermek amacıyla belgeyi düzenleyen belediyeye başvurarak doğrulama yapması yönündeki uygulamasını hukuken isabetli bulmuş, noter onaylı sözleşmenin bulunmadığının tespiti üzerine başvuru sahibinin belgesinin mevzuata uygun değerlendirilemeyeceğine karar vermiştir. Bu doğrultuda teklifin değerlendirme dışı bırakılması süreci hukuka uygun kabul edilmiştir. Ayrıca, mevzuata aykırı olarak düzenlendiği anlaşılan iş deneyim belgesi hakkında düzenleyici kamu kurumuna bildirim yapılmasına karar verilmesiyle birlikte, sürecin yalnızca idare-istekli ilişkisiyle sınırlı kalmayıp düzenleyici kurumlar yönünden de yol haritası oluşturduğu görülmektedir.
Sonuç olarak, Kurul iş deneyim belgesinin aranan temel belgelere dayandırılmadığı durumda teklifin değerlendirmeye alınmasının mümkün olmadığına karar vermiştir. Noter onaylı sözleşmenin bulunmaması, tek başına iş deneyim belgesinin geçersizliğine yol açmış; yapıcı belgelerle desteklenmiş olsa dahi bu eksiklik giderilemediği için teklifin elenmesi hukuka uygun bulunmuştur. Bu bağlamda, hem ihalenin şeffaflık ve denetlenebilirlik anlayışına uygun şekilde yürütülmesi hem de belgelerin gerçekliğinin sağlanması açısından Kurul’un yaklaşımı yerinde değerlendirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.