KÜNYE
- Toplantı No: 2018/038
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 05.07.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1279
- Başvuru Sahibi: Pers Yapı İnşaat Akaryakıt Sağlık Hizmetleri Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Bergiz İnşaat Anonim Şirketi-Astro Üst Yapı Anonim Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2017/439804
- İhale Adı: Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesinin güncellenme yöntemine uygun yapılmaması nedeniyle iş ortaklığının ön yeterlik aşamasında iş deneyimi kriterini karşılamadığı tespitiyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağın iş deneyim belgesinin 2008 yılı birim fiyatları ile düzenlendiğini, bu nedenle güncellenmiş tutarın ihalede istenen iş deneyim tutarını karşıladığını ve iş ortaklığının değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, iş deneyim belgesinin keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan iş kapsamında olmadığı, dolayısıyla belge tutarının güncellemesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Bu şekilde güncellenen tutar 749.984.913,12 TL olup, iş deneyim tutarının beşte biri 149.996.982,62 TL olarak hesaplanmıştır. Ön yeterlik aşamasında özel ortağın sağlaması gereken iş deneyim tutarı ise 150.000.000,00 TL olduğundan kriter karşılanmamıştır.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının ihalede istenen iş deneyim tutarını karşılamadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin ön yeterlik başvurusunu değerlendirme dışı bırakmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgelerinin güncellenmesinde hangi koşullarda ihale indirimi dikkate alınarak birim fiyatlar üzerinden işlem yapılabilir?
Cevap: İş deneyim belgesinin keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi uygulanarak sözleşmeye bağlandığı açıkça tespit edildiğinde, güncelleme bu birim fiyatlar ve ihale indirimi esas alınarak yapılabilir. Ancak, aksi durum varsa güncelleme, ilgili mevzuat ve uygulama yönetmeliğinde belirtilen yöntemlerle, genellikle fiyat endeksleri veya diğer güncelleme yöntemleri ile gerçekleştirilmelidir. Keşif birim fiyatlarına ve indirime ilişkin somut belgeler olmadan ihale indirimi uygulanması hukuken uygun olmaz.
Soru: İş deneyim tutarının güncellenmesi sırasında hangi şekilde hesaplanan tutar ön yeterlik aşamasındaki iş deneyim şartıyla kıyaslanır?
Cevap: Güncellenen toplam iş deneyim tutarı, genel olarak güncel para birimi ve fiyat endeksleriyle tekrar hesaplanır ve sonrasında ilgili ihalede istenen iş deneyim kriterinin belirli bir oranıyla (örneğin beşte biri) karşılaştırılır. Bu oran ve yöntem ihaleye ilişkin mevzuat veya ihale dokümanında belirtilir. Hesaplama yöntemi uygun şekilde yapılmadığında, iş deneyimi şartının karşılanıp karşılanmadığı doğru biçimde tespit edilemez.
Soru: İş deneyim belgesinin güncellenmesinde mevzuata uygunluk nasıl güvence altına alınabilir?
Cevap: Güncellemenin mevzuata uygun olması için; belgenin düzenlenme şekli, iş kapsamı, sözleşme bedeli ve keşif birim fiyatlarının ihale indirimiyle uyumlu olup olmadığı somut belgelerle belirlenmeli, güncellemede ilgili uygulama yönetmeliğindeki güncelleme esasları esas alınmalıdır. İhale komisyonu ve idareler, belgelerin uygunluğunu dikkatli şekilde inceleyip, şüpheli durumlarda mevzuat ve uygulama kararlarına bağlı olarak işlem yapmalıdır.
Soru: İş ortaklığına ait iş deneyim belgelerinde özel ortağın iş deneyim tutarının yeterliliği hangi aşamada ve hangi esaslara göre değerlendirilir?
Cevap: İş ortaklığının ön yeterlik veya teklif aşamalarında, özel ortağın iş deneyiminin yeterliliği, güncel ve mevzuata uygun şekilde hesaplanan iş deneyim tutarının ihale şartnamesinde belirlenen asgari tutarı karşılayıp karşılamadığına göre tespit edilir. Bu değerlendirme sırasında iş deneyim belgesinin güncel hesaplama yöntemi ile doğruluğu ve mevzuat hükümleri esas alınmalı, eksik veya hukuka uygun olmayan hesaplama varsa iş ortaklığı kriteri karşılamamış sayılabilir.
Soru: Güncellenmiş iş deneyim tutarının küçük bir miktar bile olsa ön yeterlik kriterinin altında kalması durumunda nasıl bir uygulama yapılmalıdır?
Cevap: İhale mevzuatında ve uygulama kararlarında iş deneyimi kadar işi yeterliliği için konulan asgari tutarın altında kalan başvurular genellikle değerlendirmenin dışında bırakılır. Küçük tutar farkları dahi, iş deneyimi şartının tam olarak sağlanmadığı anlamına gelebilir. İdareler ve komisyonlar, bu gibi durumlarda objektif kriterlere bağlı kalarak, şartların sağlanmadığı kararını verebilirler; ancak kullanılan güncelleme yönteminin mevzuata uygunluğu ve hesaplama doğruluğu süreci doğrudan etkiler.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Özel ortağın iş deneyim belgesinin güncellenme yönteminin neden mevzuata uygun bulunmadığı belirlenmiştir?
Cevap: İş deneyim belgesindeki tutarın keşif birim fiyatları üzerinden ihale indirimi uygulanarak sözleşmeye bağlandığı tespit edilmemiştir. Bu nedenle, güncellemenin doğrudan birim fiyatlar üzerinden değil, ilgili yönetmelikte belirtilen yönteme göre yapılması gerekir. Mevzuata uygun olmayan güncelleme yöntemi nedeniyle iş deneyim belgesi tutarı doğru şekilde hesaplanmamıştır.
Soru: Güncellenmiş iş deneyim tutarının ön yeterlik aşamasındaki kriteri karşılayıp karşılamadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Yönetmelik uyarınca, güncellenen iş deneyim tutarının beşte biri alınarak karşılaştırma yapılmıştır. Bu yönteme göre güncellenen tutar 749.984.913,12 TL olarak hesaplanmış ve bu tutarın beşte biri 149.996.982,62 TL’dir. Ön yeterlik aşamasında gereken asgari iş deneyim tutarı ise 150.000.000 TL olduğundan, güncellenmiş tutar yeterli bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazıyla iş deneyim belgesinin 2008 birim fiyatlarıyla düzenlendiği ve güncellenmiş tutarın yeterli olduğu iddiası neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Çünkü iş deneyim belgesinde keşif birim fiyatları üzerinden ihale indirimi uygulanarak sözleşmeye bağlandığı tespit edilmemiştir. Bu durumda 2008 yılı birim fiyatlarını esas almak ve bunla güncelleme yapmak mevzuata aykırıdır. Bu nedenle, güncellenmiş tutarın yeterli olduğu iddiası hukuken dayanak bulunmadığı için reddedilmiştir.
Soru: İş ortaklığının ön yeterlik aşamasında değerlendirme dışı bırakılmasının hukuki gerekçesi nedir?
Cevap: Özel ortağın iş deneyim belgesinin mevzuata uygun güncellenmemesi sonucu, güncellenen iş deneyim tutarının ön yeterlik kriteri olan 150.000.000 TL’yi karşılamaması nedeniyle iş ortaklığının iş deneyimi şartını sağlamadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, iş ortaklığının ön yeterlik aşamasında değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.
Detaylı Analiz
Başvurunun konusu, bir yapım işi ihalesinin ön yeterlik aşamasında sunulan iş deneyim belgesinin güncellenme yöntemine dair mevzuata uygunluk tartışması çerçevesinde şekillenmektedir. Uyuşmazlık, iş ortaklığının özel ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, ihalede aranan asgari iş deneyim tutarını sağlayıp sağlamadığına odaklanmıştır. Özellikle belgenin 2008 yılı birim fiyatları esas alınarak güncellenmiş olduğu iddiası ile bu yöntemin hukuken geçerli olup olmadığı hususu esas alınmış, idare ise bu yöntemin yeterli olmadığını belirterek başvuruyu değerlendirme dışı bırakmıştır.
İş deneyim belgesine ilişkin en belirgin tartışma, belgenin hangi yöntemle güncellendiği ve bu yöntemin mevzuata uygun olup olmadığıdır. Başvuru sahibine göre, belgenin 2008 yılı birim fiyatlarıyla düzenlenmiş olması, güncellemenin kabulü için yeterliydi. Ancak yapılan incelemede, işin keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi uygulanarak sözleşmeye bağlandığına dair hukuken geçerli bir tespitin bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle, belgeye uygulanan güncelleme yönteminin teknik olarak yetersiz ve hukuki olarak geçersiz olduğu değerlendirilmiştir. Güncellemenin bu haliyle yanlış yöntemle yapıldığı ve bu nedenle doğruluğunun kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
İhaleye ilişkin ön yeterlik aşamasındaki değerlendirme, doğrudan güncellenmiş belge tutarının, aranan iş deneyim kriteri ile kıyaslanmasına dayanmıştır. Uygun yöntemle güncellenmiş haliyle belge tutarı 749.984.913,12 TL olarak hesaplanmış ve bu toplamın beşte biri olan 149.996.982,62 TL, değerlendirme için esas alınmıştır. Ancak ihale şartlarında belirlenen asgari sınır 150.000.000,00 TL olarak belirlendiğinden, belge tutarının bu düzeyin tam olarak altında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum, küçüklüğü ne olursa olsun aranan yeterliğin sağlanmadığı anlamına geldiğinden, sonucu doğrudan etkilemiştir.
İş ortaklığının ön yeterlik değerlendirmesi kapsamında söz konusu iş deneyim tutarının altında kalmış olması, başlı başına elenme gerekçesi olarak benimsenmiştir. İlgili idarece bu tutar farkı nedeniyle başvuru değerlendirme dışı bırakılmış; Kurul da bu yöndeki işlemi uygun bulmuştur. Belgeye yönelik itirazda dile getirilen hesaplama yöntemi ise, hukuki çerçevede kabul görmemiştir. Zira ihale indirimi uygulanarak oluşturulan birim fiyatlara dair veri mevcut olmadığından, iddianın dayanaksız olduğu değerlendirilmiştir.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan inceleme, hem belge güncelleme yöntemi hem de ortaya çıkan hesaplama sonucu bakımından yürütülmüş ve her iki açıdan da mevzuata aykırılık tespit edilmiştir. Sunulan belge ekinde ihale indirimi uygulanarak oluşturulmuş fiyatların yer almadığı ve bu bağlamda belgenin 2008 birim fiyatlarına göre güncellenmesinin mümkün olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Belge tutarının uygun yöntemle güncellendiği durumda dahi, şartname ile belirlenen asgari tutarın çok küçük bir farkla altında kalması sebebiyle iş ortaklığının değerlendirme dışı bırakılması kararının isabetli olduğu sonuç ve kanaatiyle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.