KÜNYE
- Toplantı No: 2023/059
- Gündem No: 20
- Karar Tarihi: 06.12.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1499
- Başvuru Sahibi: Nurpa Müh. San. ve Tic. A.Ş. - Haliç Makine Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
- İKN: 2023/742918
- İhale Adı: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü Tülü Açık Ocağı 29300000 Ton Kantar Ölçümlü Dekapaj Yapım İhalesi
Özet
İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamına uymaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde kalan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamına girmediğini, bilanço ve iş hacmi kriterlerini karşılamadığını, EKAP’a gerekli belgelerin yüklenmediğini ve iş ortaklığının özel ortağının ciro kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin esasını oluşturan alt yüklenici sözleşmesinde karayolu üstyapı işlerinin bulunmadığını ve zeyilnamenin idare onayını taşımadığını tespit etmiştir. İhale dokümanındaki benzer iş tanımı karayolu altyapı ve üstyapı işlerini birlikte gerektirdiğinden, iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, iş hacmi ve bilanço kriterlerinin ihale dokümanına uygun şekilde karşılandığı, EKAP’a yüklenmeyen belgelerin ise anonim şirket olmayan istekliler için zorunlu olmadığı değerlendirilmiştir. İş hacmi hesabında ise iş ortaklığının özel ortağının toplam ciro kriterini sağlamadığı, ancak idarenin toplam ciro üzerinden değerlendirme yapmasının mevzuata uygun olduğu belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında değerlendirilmesinde alt yüklenici sözleşmelerinin kapsamı nasıl etkili olur?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında değerlendirilmesinde, belgenin dayanağı olan sözleşmenin ve varsa eklerinin (zeyilname vb.) ihale dokümanında belirtilen benzer iş tanımına uygun işler içerip içermediği önem taşır. Alt yüklenici sözleşmelerinde benzer iş kapsamında belirtilen işlerin bulunmaması veya sözleşmeye ilişkin eklerin idare onayını taşımaması, iş deneyim belgesinin benzer iş sayılmasına engel olabilir.
Soru: İş ortaklıklarında iş hacmi ve bilanço kriterlerinin değerlendirilmesinde özel ortağın durumu nasıl dikkate alınır?
Cevap: İş ortaklıklarında, özel ortağın iş hacmi veya bilanço kriterlerini sağlayıp sağlamadığı tek başına değerlendirilmez. İdarenin ve Kurulun uygulamalarında, iş hacmini ve bilanço büyüklüğünü iş ortaklığının toplamı üzerinden değerlendirmek yaygın olup, özel ortağın kriterleri sağlayamaması mutlaka teklifin reddi anlamına gelmeyebilir. Ancak bu durum ihale dokümanındaki kriterlere ve değerlendirme usulüne göre değişebilir.
Soru: İhale sürecinde EKAP’a belge yükleme yükümlülüğü anonim şirket olmayan istekliler için nasıl uygulanır?
Cevap: EKAP’a belge yükleme konusunda anonim şirketler ve diğer tüzel kişilik türleri için farklı yükümlülükler bulunabilir. Anonim şirket olmayan isteklilerin bazı belgeleri EKAP’a yüklememeleri, başlı başına ihale sürecinin geçersizliği veya teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmayabilir. Bu durum idari şartnamede açıkça belirtilmeli ve mevzuat hükümleri dikkate alınmalıdır.
Soru: Benzer iş tanımına ilişkin tereddütler ihale değerlendirmesinde hangi aşamada ve nasıl giderilebilir?
Cevap: Benzer iş tanımının ihale dokümanında açık ve net olarak belirlenmesi gerekir. Değerlendirme aşamasında, iş deneyim belgelerinin kapsamı ile benzer iş tanımı karşılaştırılır. Tereddüt olması durumunda, idarenin belgelere ilişkin açıklama istemesi veya Kurulun kararı ile belge iptali ve mevzuata uygun belge talep edilmesi sıkça tercih edilen çözümlerdir.
Soru: İş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymaması halinde ihalenin devamına ilişkin uygulama nasıl olmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında olmadığı tespit edilirse, bu belgeye dayanarak verilen teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekir. İlgili belge iptal edilip mevzuata uygun yeni belge temin edilmesi için idareye bildirim yapılabilir. Bu süreçte, eksik veya uygun olmayan belgeyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçerli sayılmaması yönünde işlem yapılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymadığı tespitinin dayanağı nedir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin esasını oluşturan alt yüklenici sözleşmesinde karayolu üstyapı işlerinin bulunmaması ve iş deneyim belgesine esas zeyilnamenin idare onayını taşımaması nedeniyle, iş deneyim belgesinin ihale dokümanında tanımlanan benzer iş kapsamını karşılamadığı belirlenmiştir.
Soru: Başvuru sahibi tarafından ileri sürülen bilanço ve iş hacmi kriterlerinin sağlanmadığı iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, bilanço ve iş hacmi kriterlerinin ihale dokümanına uygun şekilde karşılandığını tespit etmiştir. Ayrıca iş hacmi değerlendirmesinde iş ortaklığının özel ortağının toplam ciro kriterini sağlamadığı kabul edilse de, idarenin toplam ciro esasına göre yaptığı değerlendirme mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: EKAP’a belgelerin tamamının yüklenmemesi hukuki açıdan ihale sürecini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Kurul, EKAP’a belgelerin yüklenmemesinin anonim şirket olmayan istekliler için yükümlülük bulunmaması nedeniyle ihale sürecine olumsuz bir etkisi olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının bu açıdan yerinde bulunmadığı sonucuna varmıştır.
Soru: İş deneyim belgesinin iptal edilip yeniden düzenlenmesi idareye ne şekilde bildirilmiştir ve bunun sonucu nedir?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymaması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiğini ve iş deneyim belgesinin iptal edilip mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi için ilgili idareye bildirimde bulunulmasına karar vermiştir. Bu karar doğrultusunda idare, mevzuata uygun belgeyi temin edilmeden ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifini geçerli saymayacaktır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, teklif üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin, ihale dokümanında tarif edilen benzer iş tanımına uyup uymadığı noktasında odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, söz konusu iş deneyim belgesinin karayolu altyapı ve üstyapı işlerini bir arada içermediği, bunun yanı sıra bilanço ve iş hacmi kriterlerinin karşılanmadığı, bazı belgelerin Elektronik Kamu Alımları Platformu’na (EKAP) yüklenmediği, ayrıca iş ortaklığındaki özel ortağın mali kriterleri sağlamadığı gerekçeleriyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ihtilafın merkezinde iş deneyim belgesinin içeriği yer almış; diğer iddialar ise tali nitelikte görülmüştür.
İş deneyim belgesine yönelik tartışmada temel unsur, belgenin dayanağını teşkil eden alt yüklenici sözleşmesinin karayolu üstyapı işlerini içermemesi olmuştur. Ayrıca bu sözleşmeye ek olduğu anlaşılan zeyilnamenin, idarenin onayını taşımadığı da tespit edilmiştir. Oysa ihale dokümanındaki benzer iş tanımı, karayolu altyapı ve üstyapı işlerinin birlikte gerçekleştirilmiş olmasını şart koşmaktadır. Bu bağlamda, iş deneyimi olarak sunulan belge, yalnızca altyapı işlerini kapsadığından, benzer iş niteliğini taşımadığı değerlendirilmiştir. Kurul, iş deneyim belgesinin ilgili düzenlemeye uygun biçimde revize edilmeden kabul edilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varmıştır.
Esaslı unsur kavramı, bu karar bağlamında ihale konusu işin mahiyetini karşılayan iş kalemlerinin bütünlüğü olarak değerlendirilmiştir. İhale dokümanında açıkça hem altyapı hem üstyapı işlerinin birlikte yapılmış olması arandığından, bu unsurların birbirinden bağımsız olarak gerçekleştirilmiş olması yeterli görülmemiştir. Alt yüklenici işinin yalnızca altyapı kapsamındaki işleri içermesi, belgeyi ihalenin benzer iş şartını karşılayan bir evrak olmaktan çıkarmıştır. Ayrıca zeyilnamenin idarece onaylanmamış olması, sonradan eklenen işlerin dikkate alınmasını mümkün kılmamıştır. Bu da iş deneyim belgesinin esaslı unsurları içermediği yönündeki tespitleri güçlendirmiştir.
İş ortaklığı kapsamında yer alan özel ortağın mali yeterlik şartları yönünden yapılan değerlendirmede, toplam cironun temel alındığı görülmektedir. Her ne kadar özel ortağın kendi cirosu bu kriteri karşılamasa da, iş ortaklığının toplam cirosunun yeterli olduğu tespit edilmiştir. Kurul, bu yönüyle idarenin değerlendirmesini mevzuata uygun bulmuştur. Bu çerçevede, iş ortaklığının ortakları bazında değil, bütünsel mali kapasitesine bakılarak yapılan değerlendirme geçerli kabul edilmiştir. EKAP’a belge yükleme yükümlülüğü konusundaki itirazlarda ise başvuruda ileri sürülen eksikliklerin, anonim şirket olmayan istekliler açısından ihale sürecini geçersiz kılacak nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak Kurul, iş deneyim belgesinin ihale dokümanındaki benzer iş tanımını karşılamadığına hükmederek, bu belgenin mevzuata uygun biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğine ve teklifin bu haliyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar vermiştir. Diğer iddialar yönünden ise ihale sürecine etkisi bulunmadığı gerekçesiyle bir aykırılık tespit edilmemiştir. Böylece değerlendirme dışı bırakılması gereken teklifin, eksik veya yetersiz iş deneyimiyle geçerli sayılması önlenmiş, söz konusu uyumsuzluğun düzeltilmesi amacıyla ilgili idareye bildirim yapılmıştır. Bu karar, benzer iş niteliğinin şeklen değil, içeriği itibarıyla karşılanmasının önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.