KÜNYE
- Toplantı No: 2022/060
- Gündem No: 86
- Karar Tarihi: 28.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1676
- Başvuru Sahibi: Akr Sosyal Hizmetler Elektr. Elek. Özel Sağ. ve İnş. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2022/1078814
- İhale Adı: Bismil İlçesi Barış Bulvarı, Sanayi ve Otogar Refüj Aydınlatma ve Peyzaj Düzenleme Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun benzer iş kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin ihale konusu işin benzer iş tanımına uygun olduğunu, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ‘D Elektrik İşleri V.Grup: Aydınlatma İşleri’ olarak belirlendiği, belgeye konu işin yapım amacı ve işlevinin havalimanı pist aydınlatma sistemlerinin revizyonu olduğu, belge tutarının güncellenmiş haliyle başvuru sahibinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı tespit edilmiştir. Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiştir.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesine konu işlerin D-I ve D-III grubu işler kapsamında olduğunu belirterek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işin benzer iş tanımıyla ne ölçüde uyumlu olması gerekir?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru, ihale konusu işin teknik ve fonksiyonel özellikleriyle yeterli oranda örtüşmelidir. Belgedeki işin yapım amacı, işlevi ve kullanılan teknik unsurlar ihale konusu iş veya benzer iş grubuna uygun bulunursa, belgenin tamamı değerlendirme dışı bırakılmaz. Uyumsuzluk varsa veya benzerlik düşükse, idare belgenin geçerliliğini sınırlayabilir. Ancak uyumun varlığı halinde iş deneyim tutarı bütün olarak kabul edilir.
Soru: İdare iş deneyim belgelerinin iş gruplarına göre değerlendirilmesinde nelere dikkat etmelidir?
Cevap: İdare, iş deneyim belgelerini benzer iş grubu tebliği ve ilgili yönetmelik kapsamında esaslı unsuruna göre analiz etmelidir. Yanlış iş grubu tespiti nedeniyle benzerliğin görmezden gelinmesi teklifin haksız elenmesine neden olabilir. Belgenin asıl kapsamı ve niteliği esas alınmalı, sadece idarece önceden belirlenen kod veya grup bilgisine bağlı kalmak doğru değildir.
Soru: İş deneyim belgesinin tutarı ihale asgari iş deneyim tutarını karşılamıyorsa teklif değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: İş deneyim belgesinin belgelendiği para birimi ve tarihine göre güncellenmiş tutarı, ihale asgari iş deneyim şartını karşılamalıdır. Güncelleme yapılmadan doğrudan eski tutar üzerinden değerlendirme, hatalı olabilir. Güncellenmiş tutar asgari şartı sağlıyorsa, teklif bu nedenle reddedilmemelidir.
Soru: İhale komisyonunun iş deneyim belgesinin esaslı unsurunu yanlış değerlendirmesi durumunda ortaya çıkabilecek hukuki sonuçlar nelerdir?
Cevap: Komisyonun esaslı unsuru hatalı değerlendirmesi nedeniyle belgeli iş dikkate alınmazsa, teklif haksız şekilde değerlendirme dışı kalabilir. Bu durum üzerine yapılan şikâyet veya itirazlarda ihalenin iptali, kararın iptali ve işlemlerin yeniden yapılması gündeme gelir. Ayrıca başvuru bedelinin iadesi gibi hukuki sonuçlar doğabilir.
Soru: Benzer iş kapsamında değerlendirilen iş deneyim belgelerinde iş tanımının detaylarına ne kadar önem verilmelidir?
Cevap: İş tanımındaki teknik detaylar, işin türü, yapım amacı ve işlevi benzerlik değerlendirmesinde önemli rol oynar. Sadece işin isimlendirilmesi değil, işin fiilen içerdiği teknik gereklilikler ve kapsam göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle iş deneyim belgesindeki esaslı unsurlar ayrıntılı şekilde incelenerek benzerlik somut ve teknik açıdan uygunluğuyla tespit edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işin benzer işi kapsamaması iddiası ihale komisyonunca nasıl değerlendirildi?
Cevap: İhale komisyonu, başvuru sahibinin iş deneyim belgesine konu işlerin D-I ve D-III grup işler kapsamında olduğunu belirterek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını savundu. Ancak yapılan incelemede, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun “D Elektrik İşleri V.Grup: Aydınlatma İşleri” olduğu, işin havalimanı pist aydınlatma sistemi revizyonu olduğu tespit edildi. Bu durum, ihale konusu iş veya benzer iş tanımıyla uyumlu bulunduğundan teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı sayıldı.
Soru: İş deneyim belgesinin tutarının ihale asgari iş deneyim tutarını karşılamaması gerekçesiyle teklifin reddi hukuken geçerli midir?
Cevap: İnceleme sonucunda iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının başvuru sahibinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı tespit edildi. Dolayısıyla tutar yönünden eksiklik olmadığı için teklifin bu gerekçeyle reddi hukuka uygun değildir.
Soru: Benzer iş kapsamında değerlendirme yapılırken iş deneyim belgesinin esaslı unsuru nasıl dikkate alınmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru ihale konusu işin veya benzer işin tanımıyla uyumlu ise, belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınmalıdır. Bu vakada esaslı unsur havalimanı pist aydınlatması olarak belirlendiği için iş deneyim belgesi bütünüyle karşılanmış sayıldı ve teklifin reddi esaslı unsur yönünden hatalı bulundu.
Soru: İhale komisyonunun iş deneyim belgesini değerlendirme dışı bırakması sonucu hangi hukuki sonuçlar doğmuştur?
Cevap: İş deneyim belgesinin esasa uygun olduğu halde reddedilmesi nedeniyle, Kurul teklifin değerlendirmeye alınmasına karar vermiştir. Bu kapsamda ihalenin mevzuata uygun şekilde yeniden sonuçlandırılması ve başvuru bedelinin iade edilmesi kararlaştırılmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye katılım sürecinde yaşanan uyuşmazlık, isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işle benzer nitelikte olup olmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı üzerinden şekillenmiştir. Başvuru sahibi, belge konusu işin benzer iş tanımını karşıladığını ileri sürerken, idare söz konusu işin farklı iş gruplarına ait olduğunu belirterek teklifin geçerli sayılmaması gerektiğini savunmuştur. Bu çerçevede, yapılan değerlendirme işin teknik niteliği ile teklifin uygunluğu arasında kurulan ilişki üzerinden çözümlenmiştir.
İhale komisyonu, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinde yer alan işin D-I ve D-III grubu kapsamında olduğunu belirterek belgeyi uygun bulmamış, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Ancak incelemede, bu belgeye konu işin esas olarak havalimanı pist aydınlatma sistemlerinin revizyonunu içerdiği anlaşılmıştır. Bu yönüyle belgenin ana unsurunun, ilgili tebliğde “aydınlatma işleri” başlığı altında yer alan bir faaliyet olduğu ve bu kapsamdaki işlerin ihale konusu işle ortak teknik özellikler taşıdığı tespit edilmiştir.
Bu değerlendirmede öne çıkan en önemli kavram, iş deneyim belgesinin “esaslı unsuru” olmuştur. Esaslı unsur, belgedeki işin fonksiyonel amacını ve teknik içeriğini yansıttığı ölçüde ihale konusu işin benzerliğiyle kıyaslanabilir hâle gelir. Bu vakada esaslı unsur olarak tespit edilen pist aydınlatması, kendi başına ihale konusu işle yeterli ölçüde benzeştiğinden, belge kapsamındaki tüm tutarın dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, işin adından veya farklı iş gruplarına çekilmesinden hareketle teklifin dışında bırakılması, esaslı unsura dayalı teknik benzerlik ilkesine aykırılık oluşturmuştur.
Pilot ortağın sunduğu belgeye ilişkin olarak da, asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı iddiası gündeme gelmişse de, yapılan güncelleme sonrasında tutarın gerekli yeterliliği sağladığı tespit edilmiştir. Bu durum, ihale komisyonunun belgeyi hem nitelik hem de miktar açısından yetersiz bulma yönündeki değerlendirmesini zayıflatmış; özelde pilot ortağın teknik yeterliliğine ilişkin bir engel bulunmadığını ortaya koymuştur. Belgedeki esas faaliyet ile ihale konusu iş arasındaki fonksiyonel uygunluk, pilot ortağın teklifinin değerlendirmeye alınmasının önünde herhangi bir mevzuata aykırılık olmadığını göstermiştir.
Sonuç olarak Kurul, iş deneyim belgesinin içeriğini ve teknik kapsamını esas alarak, belgenin ihale konusu işle benzerliği sağladığına ve işletilebilirliğinin önünde somut bir engel bulunmadığına karar vermiştir. Bu çerçevede teklifin değerlendirme dışı bırakılması yanlış bulunmuş; başvuru sahibinin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması ve ihale işlemlerinin bu doğrultuda yeniden yürütülmesi yönünde işlem tesis edilmiştir. Ayrıca, yapılan başvuruda haklılık tespit edildiğinden başvuru bedelinin iadesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.