KÜNYE
- Toplantı No: 2022/050
- Gündem No: 70
- Karar Tarihi: 03.11.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1353
- Başvuru Sahibi: Zeta Grup İnşaat A.Ş. - Nesce İnşaat Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/657999
- İhale Adı: Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin kriterleri karşılamadığını, aşırı düşük teklif sorgulamasında bazı analiz girdilerinin yanlış değerlendirildiğini ve sunulan açıklamaların mevzuata uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş ile aynı ‘AV Grubu’ olduğunu, iş denetleme belgesi tutarının beşte biri oranında değerlendirilmesi gerektiğini ve bu tutarın ihale için gereken iş deneyim tutarını karşıladığını tespit etmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz girdilerinin tutarlarının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün altında olduğu ve %15’ini aşmadığı, dolayısıyla açıklama istenilmeyeceği yönündeki Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun hareket edildiği belirlenmiştir. Sunulan fiyat teklifleri ve belgelerin mevzuata uygun olduğu, meslek mensuplarının sorumluluğunda düzenlendiği, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı ve nakliye hesaplamalarının idare tarafından belirlenen formüllere uygun olduğu saptanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabul edilebilmesi için hangi kriterlere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabul edilmesinde, belgenin kapsamının ihale konusu iş grubuyla ilişkilendirilmesi önem taşır. Örneğin, iş deneyimi aynı malzeme veya hizmet grubuna (örneğin aynı ürün grubu veya benzer iş kolu) ait olmalıdır. Ayrıca, işin niteliği ve kapsamı bakımından esaslı unsur olarak kabul edilen benzerlik ölçütleri kullanılır. Bunun yanında, iş deneyim tutarı da ihale için öngörülen asgari deneyim tutarının belli bir oranını karşılamalıdır. Ancak bu oran, tamamen standart olmayıp ihalenin özelliğine ve benzer iş niteliğine göre değerlendirilir. Resmi kararlar, iş deneyim tutarlarının ihale değerinin en az beşte biri kadarının karşılanmasını sıkça yeterli görmektedir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında hangi analiz girdileri ve oranları dikkate alınmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz girdileri, teklif fiyatının oluşumunda esas alınan maliyet kalemleri olup; kar ve genel gider dahil edilmeden önceki tutarlar esas alınır. Bu girdilerin toplamı, teklif fiyatının belirlenen sınırları içinde kalmalıdır. Kamu İhale Genel Tebliği’nde yaygın uygulamada, analiz girdilerinin toplamı kar ve genel gider hariç olarak teklifler toplamının %3’ünün altında olmamalı ve belirlenen diğer sınırların dışına çıkmamalıdır. Bu oranların aşılması durumunda idareden açıklama istenmesi gerekir. Ancak, analiz girdilerinde yüzde 15 gibi belirli bir üst sınır da gözetilir. Bu oranın altında kalan durumlarda açıklama istenmeyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının doğruluğu hangi unsurlarla desteklenir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan maliyet ve hesaplamaların meslek mensupları tarafından düzenlenmiş olması, önemli bir güvence unsurudur. Ayrıca işçilik ücretlerinin mevzuatta belirlenen asgari ücret sınırının altında olmaması, nakliye ve diğer maliyet hesaplarının idarece belirlenen formüllere ve standartlara uygunluğu da açıklamaların geçerliliğini güçlendirir. Bu somut şartların sağlanması, teklifin gerçekçi ve mevzuata uygun olduğunu gösterir. Eksiklik veya yanlış hesaplamalar ise tereddüt doğurabilir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi yetersiz görülürse ne gibi sonuçlar doğar?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi, ihale konusu işe uygun benzerlik kriterlerini karşılamaz veya asgari tutar şartını sağlamazsa, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ihale kararının iptaline yol açabilir. Değerlendirme kurulları bu tür tespitlerde, belgenin yetersizliği halinde mevzuata göre hareket ederek ihalenin iptalini veya yeniden değerlendirilmesini kararlaştırabilir; bu konuda alınan kararlar sıkça itiraz ve iptal davalarına konu olmaktadır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında yaptığı değerlendirmeye karşı itirazlarda hangi noktalar sıklıkla tartışılır?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında, analiz girdilerinin uygun şekilde seçilip seçilmediği, kullanılan oranların Kamu İhale Genel Tebliği ile uyumlu olup olmadığı ve açıklamaların yeterliliği sıkça tartışma konusudur. Ayrıca işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olup olmadığı ve nakliye gibi maliyetlerin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı da uygulamada tereddütlere neden olur. İdarenin bu hususları belgelendirmesi ve mevzuat sınırlarına uygun hareket etmesi, itirazların reddedilmesinde belirleyici rol oynar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ile benzerliği ve tutarının yeterliliği nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işin aynı “AV Grubu” içinde yer aldığı ve iş denetleme belgesi tutarının ise ihale için gereken iş deneyim tutarının en az beşte birini oluşturduğu tespit edilerek, belgeyi mevzuata uygun ve yeterli görmüştür.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunu belirlerken hangi kriterler esas alınmıştır?
Cevap: Kurul, analiz girdilerindeki tutarların kar ve genel gider hariç analiz toplamının yüzde 3’ünün altında olduğu ve yüzde 15’ini aşmadığını belirleyerek, Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasını doğru yaptığını tespit etmiştir.
Soru: Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ve teklif fiyatlarının uygunluğu hangi unsurlarca desteklenmiştir?
Cevap: Sunulan açıklamaların meslek mensuplarının sorumluluğunda hazırlandığı, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı ve nakliye hesaplamalarının idare tarafından belirlenen formüllere uygun yapılmış olması açıklamaların ve tekliflerin mevzuata uygunluğunu desteklemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iddialarına rağmen Kurul neden itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin hem nitelik hem nicelik olarak yeterli olduğunu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde incelendiğini, sunulan belgelerin de geçerliliğinin saptandığını belirterek itirazen şikâyet talebini reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi ile aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu iddiaları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi, söz konusu iş deneyim belgesinin ihale konusu işin gereklerine uymadığını ve sunulan açıklamaların bazı analiz verileri bakımından hatalı değerlendirildiğini öne sürerek, teklifin geçersiz sayılmasını talep etmiştir. Bu çerçevede, hem belgenin içerik ve nitelik yönünden geçerliliği hem de teklif açıklamalarının dayanakları Kurul tarafından incelenmiştir.
İş deneyimi yönünden yapılan değerlendirmede tartışma, belgenin benzer iş kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği üzerine odaklanmıştır. Bu noktada Kurul, işin esaslı unsurunun belirlenmesinde “AV Grubu” sınıflandırmasının dikkate alındığını ifade etmiştir. İş deneyim belgesi bu grupla örtüşen içerikte olduğu için, ihale konusu iş ile benzer kabul edilmiştir. Ayrıca, belgenin bir iş denetleme belgesi olması dolayısıyla tutarının ihalenin gerektirdiği asgari tutarın en az beşte biri kadar olması yeterli görülmüş; belirlenen tutarın bu eşiği karşıladığı anlaşılmıştır. Bu yönüyle, hem nitelik hem de tutar bakımından belgenin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Benzerlik değerlendirmesinde esaslı unsur kavramı, belgenin içeriğinin ihale konusu işle teknik ve yapısal olarak örtüşüp örtüşmediğine dair bir kıstas olarak ele alınmıştır. Burada, işin hangi gruba ait olduğu esas alınarak yapılan sınıflandırma, işin niteliğini belirlemede temel ölçüt olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşımla, belirli bir iş koluna ait işler arasında yeterli benzerlik olduğu kabul edilmiş ve belge bu çerçevede uygun görülmüştür. Dolayısıyla, belgenin amacına uygun şekilde sunulmuş ve ihaleye katılım için gerekli deneyim şartını karşıladığı değerlendirilmiştir.
İş deneyim belgesi pilot ortağa ait olması nedeniyle ayrıca bir değerlendirme konusu olmuştur. Bu noktada, temsil gücü olan pilot ortak tarafından sunulan belgenin tutar yönünden düzenlemeye uygun olduğu, ayrıca gruplandırma bakımından da ihale konusu işle benzerlik taşıdığı tespit edilmiştir. Denetleme belgesi olması nedeniyle tutar indirimi uygulanmış ve bu haliyle sunulan belgenin gereken asgari seviyeyi sağladığı anlaşılmıştır. Bu yönüyle pilot ortağın sunduğu deneyimin ortaklık yapısına ve teknik yeterlik ilkelerine aykırı olmadığı değerlendirilmiştir.
Kurul, yaptığı analizde hem sunulan deneyim belgesinin hem de aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde değerlendirildiğine kanaat getirmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinde analiz girdilerinin oranlarının kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığı tespit edilmiştir. Meslek mensuplarınca düzenlenen maliyet tablosu, işçilik hesaplamalarının asgari ücretin üzerinde olması ve nakliye unsurlarının idarece belirlenen formüllerle uyumlu yapılmış olması, açıklamaların yeterliliğini destekleyici unsurlar olarak görülmüştür. Tüm bu gerekçelerle yapılan itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiren bir eksiklik veya aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.