KÜNYE
- Toplantı No: 2018/043
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 27.07.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1426
- Başvuru Sahibi: Rosinterstroy A.Ş. - ATZ Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Neoray İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/57765
- İhale Adı: Yerköy-Kayseri Yüksek Hızlı Tren Projesi Altyapı Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş ile uyumlu olması nedeniyle belgenin tamamının değerlendirilmesi gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş yönetme belgesinden ihale konusu iş veya benzer iş kapsamına girmeyen kısımların çıkarılarak değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, işin esaslı unsurunun demiryolu işleri olduğunu ve belgenin tamamının değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İş deneyim belgesinde işin %57,5’i demiryolu tünel işleri, %34,7’si bina işleri, %1,6’sı yol işleri, %2,5’i hat işleri ve %3,7’si elektromekanik işlerden oluşmaktadır. İşin yapım amacı ve işlevi, canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli demiryolu hattının yapılmasıdır. Bu nedenle, işin esaslı unsurunun ‘AVI grubu Demiryolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)’ olduğu ve iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesindeki tutar sözleşme tarihindeki TCMB kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmiş ve güncellenmiştir.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinin Türk Lirasına çevrilmesinde sözleşme tarihindeki TCMB kuru yerine farklı bir kur kullanılmış ve ihale konusu iş veya benzer iş kapsamına girmeyen iş kalemleri çıkarılarak değerlendirme yapılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgelerinde yer alan farklı iş kalemlerinin ihale konusu işle benzerliği nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgesi içindeki farklı iş kalemleri incelenirken, işin esaslı unsuru ve yapım amacına bakılır. Eğer belgedeki işlerin büyük kısmı ihale konusu işe işlev veya teknik açıdan yakınsa, belge bütün olarak değerlendirilir. İş kalemlerinin küçük orandaki farklılıkları, belgeden çıkarılmasını gerektirmeyebilir. Ancak işin esaslı unsuruyla ilgisi olmayan ve tutarı yüksek olan kalemlerde tereddüt varsa, detaylı inceleme yapılabilir.
Soru: İhale kapsamında değerlendirilecek iş deneyim belgelerinin tutarlarının döviz cinsinden olması halinde hangi kur esas alınmalıdır?
Cevap: Döviz cinsinden iş deneyim tutarlarının TL’ye çevrilmesinde, belgenin sözleşme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz kuru kullanılması tercih edilir. Başka tarihe ait kurlar veya farklı piyasa kurları kullanılması hesaplama tutarsızlıklarına ve itirazlara yol açabilir. Bu uygulama, tutarın güncel piyasa dalgalanmalarından bağımsız, sözleşme anındaki gerçek değerini yansıtır.
Soru: İş deneyim belgesinde farklı iş gruplarının tutarları nasıl yorumlanır, işin esaslı unsuru nasıl belirlenir?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru, işin yapım amacı, işlevi ve toplam tutar içindeki payı dikkate alınarak tespit edilir. Eğer işin yaklaşık %50’den fazlası belli bir iş grubuna (örneğin altyapı veya demiryolu işleri) aitse, o grup esaslı unsur olarak kabul edilir ve belge tümüyle o kapsamda değerlendirilir. Böylece belgenin bütününe ağırlık verilir, parçalama yapılmaz.
Soru: İş deneyim belgesinde esaslı unsur tespiti yanlış yapılırsa ihalenin sonucu nasıl etkilenir?
Cevap: Esaslı unsura uygun olmayan iş kalemleri çıkarılıp belge tutarı olduğundan düşük hesaplanırsa, yüklenici ya da isteklinin yeterliliği haksız şekilde reddedilebilir. Bu durum, işlem iptaline veya itirazlara neden olabilir. Esaslı unsur doğru tespit edilip belgenin tamamı bütünüyle değerlendirilmelidir ki, yüklenicilerin haklı değerlendirilmesine olanak sağlansın.
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan farklı iş kalemlerinden bir kısmı ihale konusu iş tanımına tam uymuyorsa, belge değerlendirilirken iş kalemlerinin tutarları nasıl dikkate alınmalıdır?
Cevap: İhale konusu işle teknik ve sektörel açıdan benzerlik taşıyan iş kalemleri toplamının iş deneyim belgesindeki payı yüksekse, belge tamamıyla değerlendirilmelidir. İdari uygulamalarda, iş tutarlarını kısmi ayırmak yerine, belgenin esaslı unsuruna göre salt bir kısmın çıkarılması çoğunlukla hatalı bulunmuştur. Ancak işin esaslı unsuru net değilse, kurumsal yorum veya uygulama rehberlerine başvurulabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İş yönetme belgesindeki bazı iş kısımlarının ihale konusu iş ile uyumlu olmaması durumunda bu kısımlar belgeden çıkarılarak mı değerlendirilmelidir?
Cevap: Bu vakada, işin esaslı unsurunun demiryolu işleri olması ve işin yapım amacı göz önünde bulundurulduğunda, belge kapsamındaki iş tutarlarının tamamı değerlendirilmiştir. İhale konusu iş veya benzer iş kapsamına tam girmeyen iş kalemleri belgeden çıkarılmadan, belgenin tamamı esas alınarak değerlendirme yapılmıştır.
Soru: İş deneyim belgesindeki iş tutarlarının Türk Lirasına çevrilmesinde hangi döviz kuru kullanılmalıdır?
Cevap: İş deneyim tutarının Türk Lirasına çevrilmesinde, belgenin sözleşme tarihindeki TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) kuru esas alınmalıdır. Başka bir döviz kuru kullanılması hataya yol açar.
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun belirlenmesinde nelere dikkat edilmiştir?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru, işin yapım amacı ve işlevi ile iş tutarlarının dağılımı dikkate alınarak tespit edilmiştir. Bu vakada, demiryolu tünel işleri ve diğer demiryolu alt ve üstyapı işleri toplam tutarın çoğunluğunu oluşturduğu için esaslı unsur olarak belirlenmiştir.
Soru: İş deneyim belgesinin tamamının değerlendirilmesi sonucunda ön yeterlik başvurusu nasıl etkilenmiştir?
Cevap: Belgenin tamamının değerlendirilmesi sonucunda özel ortağın asgari iş deneyim tutarını karşıladığı tespit edilmiş ve ön yeterlik başvurusunun değerlendirmeye alınması uygun bulunmuştur. Bu nedenle ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmalıdır.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu uyuşmazlık, özel ortak tarafından sunulan iş yönetme belgesinde yer alan farklı iş türlerinin, ihale konusu iş veya benzer iş tanımıyla ne ölçüde örtüştüğüyle ilgilidir. Başvuru sahibi, işin demiryolu işleri kapsamında yürütüldüğünü, işin esaslı unsurunu bu tür işlerin oluşturduğunu ve bu nedenle belgenin tamamının değerlendirmeye alınması gerektiğini ileri sürmüştür. Buna karşın idare, belge kapsamındaki farklı iş kalemlerinden ihale konusu işle uyumlu olmayanları belge tutarından çıkarmış ve iş deneyiminin yetersiz olduğu sonucuna varmıştır.
Uyuşmazlığın temelinde, iş deneyim belgesinde yer alan işlerin farklı teknik alanlara yayılması nedeniyle belgenin tümünün mü yoksa sadece ihale konusu işle birebir örtüşen bölümlerinin mi dikkate alınacağı sorusu yatmaktadır. İdare, değerlendirilen iş kalemlerinin ihale konusu işe uygunluk taşımayanlarını elemiş ve belge tutarına bu şekilde ulaşmıştır. Ancak başvuru sahibince, bu ayrıştırmanın belgenin yapısını bozduğu ve genel tutarın hatalı şekilde düşürüldüğü vurgulanmıştır.
Bu kapsamda değerlendirilen esaslı unsur kavramı, uyuşmazlığın çözümünde belirleyici olmuştur. Kurul, işin tamamının demiryolu hattı inşasına yönelik olduğunu, bu nedenle tüm alt iş kalemleri çeşitlilik gösterse bile, işin temel işlevinin doğrudan demiryolu taşımacılığına hizmet ettiğini tespit etmiştir. İş tutarının önemli bölümü (%57,5’i demiryolu tünel işleri, %34,7’si bina işleri vb.) demiryolu projelerine ilişkin olduğundan, bu oran işin demiryolu işleri esaslı olduğunun bir göstergesi olarak kabul edilmiştir. Böylece belge tek tek iş kalemleri üzerinden kurgulanmadan, bir bütün olarak değerlendirilmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, döviz cinsinden düzenlenen iş deneyim tutarının Türk Lirasına çevrilmesinde izlenecek yönteme de dikkat çekilmiştir. İdarenin güncel olmayan veya farklı kur türlerine başvurması yerine, sözleşme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kurunun esas alınması gerektiği vurgulanmıştır. Bu hesaplama yöntemiyle yapılan güncelleme sonucunda, özel ortağın iş deneyimi tutarının asgari yeterlik düzeyini karşıladığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Kurul özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesindeki işlerin tamamının ihale konusu işin esaslı unsurunu oluşturduğuna ve belgenin tümünün değerlendirme dışı bırakılmaksızın kabul edilmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin yeterlik kriterlerini sağladığı ve ön yeterlik başvurusunun geçerli sayılması gerektiği belirtilmiş; ihalenin ilgili süreçlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.