KÜNYE
- Toplantı No: 2022/058
- Gündem No: 38
- Karar Tarihi: 13.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1572
- Başvuru Sahibi: İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gnt Tur. İnş. Pet. Ürün. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/651724
- İhale Adı: Karayolları 5 Bölge Müdürlüğü Mersin, Adana Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Hasarlı Otokorkulukların Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin alt yüklenici iş bitirme belgesi olması ve teklif bedelini karşılamaması, bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağlamaması ile aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım amacı ve benzer iş tanımına uygunluk açısından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı ve benzer iş kapsamında olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizlerin idarece belirlenen analiz formatına uygun olduğu, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı, kullanılan rayiçlerin güncel ve kamu kurumlarına ait olduğu, fiyat tekliflerinin meslek mensubu onaylı ve tutanaklarla uyumlu olduğu, fiyat tekliflerinin KDV hariç ve şantiye teslim fiyatı olarak alındığı, tam tasdik sözleşmelerinin ihale tarihinden önce düzenlendiği ve fiyat tekliflerini düzenleyen meslek mensubunun yetkili olduğu belirlenmiştir. Bu teknik ve mali kriterler dikkate alınarak, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin alt yüklenici tarafından düzenlenmesi, belgenin benzer iş kapsamında kabul edilmesini engeller mi?
Cevap: İş deneyim belgesinin alt yüklenici tarafından verildiği durumlarda, belgenin ihale konusu işle içerik, kapsam ve tutar açısından benzerlik taşıması esas alınır. Yeterli iş deneyimi tutarını ve ihale konusu işin teknik özelliklerine uygunluğunu sağlaması durumunda, alt yüklenici iş deneyim belgesi benzer iş sayılabilir. Bu nedenle belgeyi verenin asıl yüklenici mi yoksa alt yüklenici mi olduğundan çok işin benzerlik kriterleri ve iş deneyim tutarı önceliklidir.
Soru: İş deneyim belgesinin tutarının, teklif bedelini karşılamaması itirazlara hangi ölçüde temel olabilir?
Cevap: İş deneyim belgesi ile teklif bedelinin tam paralellik göstermesi zorunlu değildir. İş deneyim belgesi, benzer iş kapsamındaki deneyimi ve yeterliliği gösterirken, teklif bedeli sadece teklifin finansal boyutudur. Bu nedenle, iş deneyim belgesinin asgari iş deneyim tutarını karşılaması ve benzer iş kriterlerine uygun bulunması halinde, teklif bedelinin bu belge tutarı ile birebir örtüşmemesi itirazları her zaman haklı çıkarmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının hukuki olarak geçerli sayılabilmesi için hangi somut unsurların sağlanması gerekir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli sayılması için; idarece belirlenen formatta analiz sunulmalı, işçilik giderleri asgari ücretin altında olmamalı, kullanılan rayiçler güncel ve güvenilir kurum kaynaklarına dayandırılmalı, fiyat teklifleri meslek mensubunca onaylanmalı ve idare tutanakları ile uyumlu olmalıdır. Ayrıca fiyatların KDV hariç ve şantiye teslim fiyatı olarak verilmiş olması, tam tasdikli sözleşmelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması da önem taşır. Bu unsurların sağlandığının tespiti halinde açıklama mevzuata uygun kabul edilir.
Soru: İhalelerde bilanço ve iş hacmi gibi mali yeterlilik kriterlerine ilişkin iddialar nasıl değerlendirilir?
Cevap: Mali yeterlilik kriterlerine ilişkin iddialar, dayanak belgelerle ve ihale dokümanında belirlenen kriterler çerçevesinde değerlendirilir. Eğer isteklinin sunduğu belgelerde mali kapasitesinin uygunluğu tespit edilirse, bu tür iddialar itirazı haklı çıkarmaz. Ancak belgelerde eksiklik veya uygunsuzluk varsa itiraz konusu olabilir. Tereddüde düşülen hallerde, Kurul veya idare denetimi sonucu netlik kazanır.
Soru: İş deneyim belgesinin benzer iş kapsamına uygunluğuna ilişkin değerlendirmelerde hangi kriterler öncelikli olarak dikkate alınmalıdır?
Cevap: Benzer iş kapsamında değerlendirme yapılırken işin teknik içeriği, yapım amacı ve iş deneyim belgesinde tanımlanan iş türü ile ihale konusu işin karşılaştırılması esastır. İş deneyim belgesinin tutarı, işin mahiyeti ve kapsamı ile orantılı olmalı; sadece iş bedeline odaklanmak yetersiz kalabilir. Bu kriterlerin somut olarak incelenmesi ve uygunluğunun tespiti benzer iş değerlendirmesinde önceliklidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin alt yüklenici tarafından düzenlenmiş olması, belgenin benzer iş kapsamında değerlendirilmesini engeller mi?
Cevap: Hayır, bu vakada Kurul, iş deneyim belgesinin alt yüklenici belgesi olmasına rağmen, ihale konusu işin yapım amacı ve benzer iş kriterlerine uygun olduğunu tespit etmiş, belgenin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı sonucuna varmıştır. Dolayısıyla alt yüklenici tarafından verilmiş olması benzer iş kapsamında değerlendirilmesine engel teşkil etmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin, teklif bedelini karşılamaması başvuru sahibi itirazını nasıl etkiledi?
Cevap: Başvuru sahibinin teklif bedelini karşılamadığı iddiasına karşılık, Kurul iş deneyim belgesinin içeriğini ve tutarını dikkate alarak bunun uygun ve yeterli olduğuna karar vermiştir. Bu nedenle, teklif bedeline göre değerlendirme yapılarak şikâyet kabul edilmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerin ve analizlerin mevzuata uygunluğu nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından belirlenen analiz formatına uygun olduğunu, analizlerde kullanılan işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığını, rayiçlerin güncel ve kamu kurumlarına ait olduğunu, fiyat tekliflerinin meslek mensubu onaylı ve tutanaklarla uyumlu bulunduğunu, fiyatların KDV hariç ve şantiye teslim fiyatı olarak alındığını ve tam tasdik sözleşmelerinin ihale tarihinden önce düzenlendiğini tespit etmiştir. Bu kriterlere dayalı olarak açıklamanın mevzuata uygunluğu onaylanmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağlamadığı yönündeki iddiası ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirilmesinde nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Bu vakada Kurul, bilanço ve iş hacmi kriterlerine ilişkin iddiaya ilişkin olumsuz bir tespit yapmamış, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklaması doğrultusunda yeterli ve mevzuata uygun bulunduğunu belirlemiş ve başvuru sahibinin itirazını reddetmiştir. Dolayısıyla bu iddia karar sürecinde kabul görmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazın odağında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi ile aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu yer almaktadır. Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin alt yüklenici belgesi olduğundan ve teklifin tamamını karşılamadığından bahisle belgeyi yetersiz bulmuş; ayrıca mali yeterlilik kriterlerinin sağlanmadığını ve aşırı düşük teklifin analizlerinin eksik ya da hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Buna karşılık Kamu İhale Kurulu, belgelerin içeriğini ve sunulan açıklamaları teknik ve mali açılardan detaylı biçimde değerlendirerek, isteklinin yeterli olduğunu tespit etmiş ve başvuruyu reddetmiştir.
İhale sürecindeki kilit tartışmalardan biri olan iş deneyim belgesinin niteliği bağlamında, söz konusu belgenin alt yüklenici tarafından edinilmiş olduğu görülmektedir. Bu durum başvuru sahibi tarafından bir eksiklik olarak ileri sürülse de, Kurul değerlendirmesinde esas alınan husus; işin kapsamı, içeriği ve teknik özellikleriyle ihalenin benzerlik göstermesidir. Belgenin içeriği, benzer iş tanımına ve ihale konusu işin yapım amacına uygun bulunmuş; ayrıca belge tutarının asgari yeterlilik düzeyini karşıladığı belirlenmiştir. Dolayısıyla belgeyi veren tarafın alt yüklenici olması tek başına olumsuz bir değerlendirme nedeni yapılmamıştır.
Esaslı unsur kavramı bu vakada, iş deneyim belgesinin kapsamı ve benzer iş tanımıyla olan ilişkisi temelinde ele alınmıştır. Kurul açısından belirleyici olan nokta, belgenin nominal değerinden çok; belgelendirilen işin içeriksel olarak ihalenin konusuyla örtüşüp örtüşmediğidir. Örneğin teklif bedelinin belge tutarını aşması tek başına yeterlilik sorunu yaratmamış; önemli olan, sunulan deneyimin teknik açıdan karşılık gelecek vasıfları taşıyıp taşımadığı olmuştur. Bu yaklaşım, şekli değil maddi uygunluğun öne çıkarıldığı bir değerlendirme anlayışının göstergesidir.
Pilot ortak bakımından ortaya çıkan yeterlilik değerlendirmesi de somut ölçütlerle yapılmıştır. Kurul, sunulan iş deneyim belgesinin pilot ortağa ait olduğunu ve ortaklık oranı ile ilişkilendirilerek gerekli asgari deneyim tutarının sağlandığını anlamıştır. Bu durum, belgede tanımlanan işi üstlenen ortağın, ihale kapsamında taahhüt edilecek sorumluluğu yeterince karşılayabileceğine işaret etmiştir. Dolayısıyla ortaklık yapısı içinde pilot ortağın üstlendiği rol ile sunduğu deneyimin dengeli olduğu yönünde kanaat oluşmuştur.
Sonuç olarak, Kurul hem iş deneyim belgesinin hem de aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğunu değerlendirerek, teknik ayrıntılar üzerinden yapılan itirazları yeterli görmemiştir. Analiz formatlarının usule uygun biçimde hazırlandığı, kullanılan rayiç ve fiyatların güvenilir kaynaklara dayandığı gibi kriterlerin sağlandığı tespit edilmiştir. İtiraza konu olan mali yeterlilik ve belge değeri yönündeki eleştiriler ise, Kurulun sunulan belgeleri yeterli bulması nedeniyle karar üzerinde etkili olmamıştır. Böylece başvuru reddedilmiş; ihalenin sonucu değiştirilmeden onanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.