KÜNYE
- Toplantı No: 2023/040
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 02.08.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1075
- Başvuru Sahibi: Akr Sosyal Hizmetler Elektronik Elektrik Özel Sağlık ve İnşaat Ticaret Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM)
- İKN: 2023/486875
- İhale Adı: Ceylanpınar Tim’de 6 Adet Kök Binası, 74 Adet Direk Tipi Trafo ve Enerji Nakil Hatlarının Tesis Edilmesi
Özet
İş deneyim belgesindeki esaslı unsur ve tutar hataları nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığını ve iş deneyim tutarının asgari tutarın %80’ini karşılamadığını, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun belirlenmesinde işin yapım amacı ve işlevi ile iş tutarı içindeki farklı iş gruplarının dağılımını esas almıştır. Kilis İl Özel İdaresi’nin yazısına göre işin yaklaşık %18’i enerji iletim havai hattı, %57’si enerji iletim yeraltı hattı ve %25’i trafo imalatından oluşmaktadır. Bu dağılım ve işin yapım tekniği dikkate alınarak belgenin benzer işe uygun olduğu, ancak iş deneyim tutarının (fiyat farkları dahil) teklif edilen asgari tutarın altında kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesinde esaslı unsurun birden fazla iş grubuna ait gösterilmesinin mevzuata aykırı olduğu ve belgenin yeniden düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgelerinde esaslı unsurun belirlenmesinde hangi kriterler dikkate alınmalıdır ve bu konuda sık yapılan hata nedir?
Cevap: Esaslı unsurun belirlenmesinde işin yapım amacı, teknik özellikleri ve tutar içindeki farklı iş gruplarının oranları dikkate alınmalıdır. Uygulamada sıkça karşılaşılan hata, iş deneyim belgesinde esaslı unsurun birden fazla iş grubuna ait şekilde gösterilmesi ve bu nedenle karşılaştırma yapılırken benzer iş kriterlerinin karışmasıdır. Bu durum, belgenin mevzuata aykırı sayılmasına ve yeniden düzenlenmesine yol açabilir.
Soru: İş deneyim tutarının toplam teklif bedeline göre asgari oranın altında kalması ihalede nasıl sonuçlanır?
Cevap: İş deneyim tutarının, mevzuatta öngörülen asgari oranın (örneğin %80 gibi) altında kalması halinde, bu iş deneyim belgesi geçerli sayılmayabilir. Bu durum, özellikle fiyat farkları eklense bile tutar yeterli bulunmazsa; teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar. İhale kapsamında benzer iş tutarının asgari şartı ihlal edilmiş olur.
Soru: Bir iş deneyim belgesinde benzer iş grubuna ilişkin iş tutarlarının dağılımı nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim tutarı, belgedeki farklı iş gruplarına ait kısımlar ölçüsünde dağıtılır ve esaslı unsur belirlenirken en yüksek paya sahip iş grubunun özellikleri esas alınır. Birden fazla iş grubunun toplamda esaslı unsur olarak gösterilmesi mevzuata uygun değildir. Sonuç olarak tutar ve iş türünün benzerliği esaslı unsurun belirlenmesinde doğru ve net yapılmalıdır.
Soru: İş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğu itirazlarında nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Benzer iş uygunluğu değerlendirilirken işin yapım amacı, teknik yapısı ve iş kalemlerinin teklif konusu işe ne derece yakın olduğu dikkate alınır. Bu hususlarda belirsizlik varsa belge doğrudan benzer iş olarak kabul edilmeyebilir. Ancak iş gruplarının somut dağılımı ve yapım tekniği uyum sağlıyorsa uygunluk itirazı yerinde görülmeyebilir.
Soru: İdare tarafından düzenlenen iş deneyim belgelerinde tespit edilen esaslı unsur hatalarının düzeltilmesi nasıl sağlanmalıdır?
Cevap: İdareler tarafından düzenlenen iş deneyim belgelerinde esaslı unsurun mevzuata aykırı belirlenmesi durumunda, belgeler ilgili idarelerce mevzuat esas alınarak yeniden düzenlenmelidir. Bu işlem, ihalenin hukuka uygun yürütülmesi ve eşitlik prensibinin sağlanması için gereklidir. Aksi halde söz konusu belgeler değerlendirme dışı bırakılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesindeki esaslı unsurun birden fazla iş grubuna ait olması ihalede nasıl bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: İş deneyim belgesinde esaslı unsurun birden fazla iş grubuna ait gösterilmesi mevzuata aykırı bulunmuş ve bu durum belgenin yeniden düzenlenmesini zorunlu kılmıştır. Bunun sonucunda, iş ortaklığının sunduğu belge esaslı unsuru hatalı belirlenmiş sayılmış ve dolayısıyla teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyim tutarının asgari tutarın altında kalmasının ihale sonucuna etkisi nedir?
Cevap: İş deneyim tutarının teklif edilen asgari tutarın altında kalması, fiyat farkları dahil edilse bile, teklifin mevzuata uygunluk şartlarını sağlamadığı anlamına geldiğinden, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur.
Soru: Başvuru sahibi iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığını iddia etmiş; Kurul bu iddiayı nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, işin yapım amacı, işin teknik özellikleri ve tutar dağılımını göz önünde bulundurarak iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun benzer işe uygun olduğunu tespit etmiştir. Yani, benzer iş uygunluğu yönünden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun tamamında haklı bulunmayan başvuru sahibinin talebi ne şekilde sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun tamamında haklı bulunmadığı için başvuru bedelinin iadesi talebi reddedilmiş, yani başvuru bedeli iade edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgesinde yer alan esaslı unsurun yanlış belirlenmesi ve iş deneyim tutarının teklif bedeline göre gerekli asgari seviyenin altında kalması iddiası etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, bu belgelerin hem benzer işe uygun olmadığını hem de ilgili tutarın yeterli olmadığını ileri sürmüş ve bu gerekçelerle söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuştur. Kurul ise, bu itirazları teknik ve tutarsal açılardan inceleyerek kararına dayanak oluşturmuştur.
İhale sürecinde özellikle iş deneyim belgesinin teknik yönleri ve belge düzenlenirken yapılan sınıflandırmanın doğruluğu tartışılmıştır. Belgede işin birden fazla iş grubuna yayılmış yapısına bağlı olarak esaslı unsurun çoklu iş grubu üzerinden gösterildiği görülmüştür. Ancak, bu yaklaşım benzer iş tanımının ve karşılaştırmasının sağlıklı yapılmasını güçleştirdiğinden, uygulamada bu tür belgeler geçerli kabul edilmemektedir. Diğer yandan, belgeye dayanak teşkil eden işin büyük kısmının enerji iletim yeraltı hattı imalatından oluştuğu belirlenmiş ve esaslı unsur değerlendirmesi, işin ana yapım amacına ve fiziki/genel tutar dağılımına göre yapılmıştır.
Kurul, “esaslı unsur” kavramını değerlendirirken işin teknik yapısı kadar, ne oranda hangi iş grubuna giren faaliyetlerden oluştuğuna dikkat çekmiştir. Sunduğu belgede birden fazla iş grubunu esaslı unsur olarak göstermenin sakıncalı olduğu vurgulanırken, bu durumun hem mevzuata hem de uygulama bütünlüğüne aykırılık oluşturduğuna hükmedilmiştir. Buradaki yaklaşımda esaslı unsurun çok başlı biçimde tanımlanmaması, net bir şekilde ilgili iş grubuna göre sınıflandırılması gerektiği ilkesi belirleyici olmuştur.
Pilot ortağın iş deneyimi yönünden yapılan denetimde ise, belge tutarının ihale konusu iş için gereken minimum seviyeyi karşılamadığı tespit edilmiştir. Burada belgedeki fiyat farkları da dikkate alınmış, ancak yine de ulaşılan toplam değerin yeterli olmadığı görülmüştür. Bu durum, işin niteliği açısından uygunluğu sağlasa bile, belgeyi ihale yeterlik kriterlerini karşılamaz duruma getirmiştir. Dolayısıyla yalnızca benzer işe uygunluk değil, iş deneyim tutarının asgari gerekliliği de teklifin elenmesine neden olmuştur.
Sonuç olarak Kurul, belge kapsamındaki esaslı unsur belirlemesini hem şekli hem içerik bakımından hatalı bulmuş; ayrıca iş deneyim tutarının yetersizliğini de dikkate alarak söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Aynı zamanda, belgelerin düzenleyen idarelerce mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Başvuru sahibinin tüm iddiaları haklı bulunmasa da, bu temel gerekçelerle teklifin dışlanması uygun görülmüştür ve başvuru bedelinin iadesi yönündeki talep reddedilmiştir. Bu değerlendirme, iş deneyim belgesi düzenlemelerinde esaslı unsurun belirlenmesindeki hassasiyetin ve toplam tutar koşulunun nasıl dikkate alındığını somut bir örnekle ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.