KÜNYE
- Toplantı No: 2020/023
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 29.05.2020
- Karar No: 2020/UY.I-954
- Başvuru Sahibi: Salihi İnş. Müh. Pet. Gıd. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü
- İKN: 2020/26433
- İhale Adı: Karamürsel Ek Hizmet Binası Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgeleri ve aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun bulunmadığından teklifinin reddine karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin EKAP kaydı, iş deneyim belgeleri, ekonomik ve mali yeterlik belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması gerektiğini, iş deneyim belgelerinin geçici kabul tarihinin ihale ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması gerektiğini, ayrıca iş deneyim belgesi tutarlarının tek sözleşmeye dayalı olarak alınması gerektiğini tespit etmiştir. İsteklinin %51 hissesine sahip ortağının mezuniyet belgesi ve iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğu, iş deneyim tutarının asgari tutarı karşıladığı belirlenmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarında ise, ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri için açıklama istenmiş, idarece yapılan hesaplamalar sonucunda isteklinin lehine fiyat avantajı sağlamadığı tespit edilmiştir. Ancak bazı iş kalemlerinin açıklama kapsamında sunulan maliyet hesaplamalarında yer almaması ve tesisat analizlerinde açıklama istenmeyen iş kalemlerinin yer alması mevzuata aykırı bulunmuştur. Ayrıca, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olmadığı, malzeme ve makine girdilerinin eksiksiz sunulduğu, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve kamu ihale mevzuatına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin geçerlilik süresi ihale açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgesinin geçici kabul tarihinin ihale ilan tarihinden itibaren geriye doğru genellikle son onbeş yıl içinde olması gerekir. Bu süre içinde alınan belgeler, istekli tarafından sunulan iş deneyiminin güncelliği ve ilgili ihalenin kapsamına uygunluğunu göstermek için önem taşır. Ancak belgelerin süresi ihaleden ihaleye farklı şartlara tabi olabilir; bu nedenle ilan metni ve şartname dikkatle incelenmelidir.
Soru: Tek sözleşmeye dayalı iş deneyim belgeleri zorunlu mudur, yoksa toplu belge sunulabilir mi?
Cevap: İş deneyim belgeleri genellikle tek bir sözleşmeye dayalı olarak alınmalıdır. Birden fazla iş deneyim belgesi bir araya getirilerek toplam tutar oluşturmak çoğunlukla kabul edilmez çünkü işin kapsam ve niteliğine dair netlik azalır. Tek sözleşmeyle alınan belge, ihale konusu işe veya benzer işlere özgü olmalıdır; aksi takdirde belge yeterli kabul edilmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları hangi kriterlere göre mevzuata uygun kabul edilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamaları, idarece istenen iş kalemlerinin tamamını içermeli ve yaklaşık maliyet ile uyumlu olmalıdır. Tesisat ve diğer sektöre özgü analizlerde açıklama istenmeyen iş kalemlerinin açıklamalar içine dahil edilmemesi gerekir. Ayrıca işçilik, malzeme ve makine maliyetlerinin güncel verilere uygun, eksiksiz ve meslek mensubu tarafından onaylanmış belge ile desteklenmiş olması beklenir. Bazı iş kalemlerinin eksik veya hatalı beyanı açıklamaların reddine yol açabilir.
Soru: İdarece yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesinde işçilik ücretleri hangi ölçüte göre kontrol edilir?
Cevap: İşçilik ücretleri, ihale tarihindeki yürürlükte olan asgari ücret ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınarak incelenir. İşçilik fiyatlarının bu asgari ücretin altında olması durumunda teklif aşırı düşük bulunabilir. Mevzuata uygunluk için işçilik giderlerinin belgelenmesi ve kabul edilir seviyede olması gerekir.
Soru: Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde iş kalemlerinin kapsamı nasıl belirlenir?
Cevap: İdareler, aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunurken söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetindeki belli başlı iş kalemlerini esas alır. Açıklama kapsamına alınmayan iş kalemlerinin açıklamada yer alması veya açıklanması gereken kalemlerin dahil edilmemesi mevzuata aykırılık oluşturabilir. Bu yüzden iş kalemlerinin kapsamı ve açıklama yükümlülüğü şartname ve mevzuat hükümlerine göre net olarak belirlenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olduğuna nasıl karar verilmiştir?
Cevap: İsteklinin iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe veya benzer işlere ilişkin olması, geçici kabul tarihinin son onbeş yıl içinde bulunması ve tek sözleşmeye dayalı olarak alınması gerekmektedir. Yapılan incelemede, isteklinin %51 hissesine sahip ortağının iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğu, belgenin tutarının asgari tutarı karşıladığı tespit edilmiştir. Bu nedenle iş deneyim belgeleri yönünden mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırı bulunan hususlar nelerdir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında bazı iş kalemlerinin maliyet hesaplamalarına dâhil edilmemesi ve tesisat analizlerinde açıklama istenmeyen iş kalemlerinin yer alması mevzuata aykırı bulunmuştur. İdarenin yaptığı hesaplamalarda da bu eksik ve hatalı sunum, açıklamalar kapsamında değerlendirilmemiştir. Bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucunu doğurmuştur.
Soru: İşçilik fiyatları ve malzeme ile makine girdilerine ilişkin yapılan değerlendirmede neler belirlenmiştir?
Cevap: İncelemede işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olmadığı, malzeme ve makine girdilerinin ise açıklamalarda eksiksiz olarak sunulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı da tespit edilmiştir. Bu unsurlar yönünden herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Soru: Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin neden reddedilmesine karar verilmiştir?
Cevap: İş deneyim belgeleri ve bazı aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunmaması, özellikle açıklama kapsamında sunulmayan veya mevzuata aykırı sunulan bazı iş kalemlerinin varlığı nedeniyle isteklinin teklifi reddedilmiştir. Bu nedenle ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması kararlaştırılmıştır.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu edilen uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesinde, üzerinde ihale bırakılan isteklinin iş deneyim belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğuna ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu isteklinin işi yürütme yeterliliğini taşımadığını, sunulan belgeler ve açıklamaların eksiklik veya yanlışlıklar barındırdığını ileri sürmüştür. Kamu İhale Kurulu ise şikâyet kapsamında, başvuruda yer alan belgeler üzerinden somut incelemeler gerçekleştirmiş ve açıklamaların, mevzuat hükümleriyle olan uyumunu değerlendirmiştir.
İhale sürecinde özellikle iş deneyim belgeleri önemli bir tartışma konusu olmuştur. İşin ihale tarihi itibarıyla son on beş yıl içinde tamamlanmış olması, benzer iş niteliği taşıması ve tek sözleşmeye dayanması gibi kriterler dikkate alınarak iş deneyimi analiz edilmiştir. Bu çerçevede yapılan değerlendirmede, isteklinin iş ortaklığı yapısında %51 hissesi bulunan ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin söz konusu kriterleri karşıladığı anlaşılmış, belgede yer alan tutarın asgari yeterlik tutarını sağladığı tespit edilmiştir. Böylece iş deneyimi açısından ilgili belgelerin kabul edilebilir nitelikte olduğu yönünde bir sonuca ulaşılmıştır.
Esaslı unsur kavramı bağlamında, Kurulun yaklaşımı belirleyici olmuştur. Özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarında yer almayan bazı iş kalemleri ve açıklama konusu olmayan kalemler üzerinden yapılan hesaplamalar, bu kapsamda esaslı eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Bu tür usul hataları, teklifin ekonomik ve teknik yönden değerlendirilmesine doğrudan etki edecek nitelikte kabul edilmiş ve teklifin bütüncül doğruluğunu zedelediği yönünde yorumlanmıştır. Dolayısıyla, eksik veya mevzuata uygun olmayan açıklamalar yalnızca şekli bir hata olarak değil, ihale kararını etkileyen esaslı aykırılık olarak ele alınmıştır.
Pilot ortak sıfatını taşıyan ve çoğunluk hisseye sahip isteklinin deneyimi, ihale yeterliği bakımından ayrıca önem kazanmıştır. Söz konusu ortağın sunduğu mezuniyet ve iş deneyim belgeleri esas alınarak yapılan değerlendirmede, belge içeriği, konu iş ile uygunluğu ve süre bakımından geçerliliği teyit edilmiştir. Tutar yönünden de yeterli bulunduğu anlaşılan bu belgeler sayesinde, ortaklığın iş deneyimi yönünden yeterliği sağlamış olduğu kabul edilmiştir. Dolayısıyla pilot ortağın pozisyonu, teknik yeterliğin sağlanmasında belirleyici bir unsur olmuş ve Kurul tarafından olumlu değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, iş deneyim belgeleri yönünden herhangi bir engel bulunmamakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklamalarında yapılan hatalar teklifin geçerliliğini ortadan kaldırmıştır. Açıklama kapsamında olması gereken iş kalemlerinin sunulmaması ve açıklama dışı bırakılacak nitelikteki kalemlerin açıklamaya dahil edilmesi, mevzuata açık aykırılık teşkil etmiştir. Bu nedenle Kamu İhale Kurulu, teklifin reddedilmesine ve ihale işlemlerinin yeniden, mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Bu sonuç, teklifin yalnızca belirli bölümlerinin değil, genel bütünün uyumlu ve eksiksiz olması gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.