KÜNYE
- Toplantı No: 2020/023
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 29.05.2020
- Karar No: 2020/UY.II-959
- Başvuru Sahibi: MRV Yenilenebilir Enerji Elektrik Elektr. Danış. İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Yaşar İnş. Tur. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/84531
- İhale Adı: İnş.21 Referanslı, 2, 4, 7, 8, 10, 15, 18, 21 ve 22 Bölge Müdürlükleri Sorumluluk Alanında Bulunan Trafo Merkezlerinde Yapılması Planlanan Muhtelif Bakım Onarım ve Yapım İşleri
Özet
İş deneyim belgelerinin uygunluğu ve işin benzerliği kriterlerine ilişkin hatalı değerlendirme nedeniyle ihalenin iptaline ilişkin karar
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin D-III grubu işler kapsamında yeterli tutarda olduğunu ve tekliflerinin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını, ayrıca yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verilmesinin kabul edilebilir olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriği açısından ihale konusu işin D-III grubu elektrik şebeke ve tesis işleri kapsamında olduğu, iş deneyim belgelerinin düzenlenme yetkisinin mevzuata uygun şekilde yetkilendirilmiş kurumlar tarafından sağlanması gerektiği, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin ise yetkisiz bir idarece düzenlendiği ve bu nedenle geçersiz olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgelerinin D-III grubu işler kapsamında tutarlarının net olarak ayrıştırılması gerektiği, idarenin bu konuda gerekli yazışmaları yapmadığı ve hatalı değerlendirme yaptığı, yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ise idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu belirtilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinin düzenlenme yetkisinin bulunmadığını, iş deneyim tutarının ihale dokümanındaki benzer iş grubuna uygun şekilde ayrıştırılmadığını ve teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde ve piyasa rayiç fiyatlarını yansıtmadığını belirterek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının ve ihalenin iptalinin mevzuata uygun olduğunu savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgelerinin ihale konusu işin benzer iş gruplarına uygunluğu hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin benzer iş grubuna uygunluğu, ihale dokümanında belirlenen iş gruplarının tanımları ve teknik şartnameler esas alınarak, belgeyi düzenleyen kurumun yetkisi ve belgenin içeriğindeki iş tanımı dikkate alınarak değerlendirilir. Benzer iş grubunu yansıtmayan veya yetkisi bulunmayan mercilerce düzenlenen belgeler, mevzuat gereği geçersiz sayılabilir.
Soru: İş deneyim tutarının benzer iş grubuna göre net ayrıştırılması neden zorunludur ve idarenin bu konuda yükümlülüğü nedir?
Cevap: İhale konusu iş grubuna ait iş deneyim tutarının net ayrıştırılması; tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesi ve benzer iş deneyimlerinin doğru tespit edilmesi için zorunludur. İdare, iş deneyim belgelerinde yer alan tutarların iş grubuna göre ayrıştırılması için ilgili idare veya kurumlarla yazışma yapmalı ve belirsizliği gidermelidir. Bu işlem yapılmadan yapılan değerlendirme hatalı sayılabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin hangi mercilerden alınması gerekir ve yetkisiz mercilerden alınan belgelerin durumu nedir?
Cevap: İş deneyim belgeleri, mevzuat ve ihale dokümanında belirtilen yetkili idare veya kurumlarca düzenlenmelidir. Yetkisiz mercilerden alınan belgeler, ihale açısından geçerli kabul edilmez ve teklifin elenmesine yol açabilir. Bu nedenle başvuru sahipleri belge düzenleyen kurumun yetkisini önceden kontrol etmelidir.
Soru: Yaklaşık maliyetin üzerinde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde idarenin takdir yetkisinin sınırları nelerdir?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verilmesi halinde, teklifin piyasa koşullarına uygunluğunu ve kaynak israfına yol açıp açmadığını kendi takdiriyle değerlendirir. Ancak bu değerlendirme keyfi olmamalı, somut gerekçelere dayanmalı ve ihale mevzuatına aykırı olmamalıdır. Bu alan, idarenin takdir yetkisinde olmakla birlikte, hukuka aykırı kullanım itirazlara konu olabilir.
Soru: İhale sürecinde hatalı iş deneyim belgesi değerlendirmesi tespit edilmesi halinde hangi işlemler yapılmalıdır?
Cevap: Hatalı değerlendirme tespit edilirse, ihalenin iptali gündeme gelebilir. Sonrasında idare, eksikleri gidermek üzere iş deneyim belgelerinin benzer iş grubu açısından net ayrıştırılması için ilgili kurumlardan yazılı teyit almalı, yeniden değerlendirme yapmalı ve eşitlik ilkesine uygun şekilde teklifleri değerlendirmelidir. Bu işlem yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması mevzuata aykırılık oluşturabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin değerlendirme dışı bırakılmasında hangi neden esas alınmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin, ihalede aranan D-III grubu işlerin benzerliği açısından düzenlenme yetkisinin mevzuata uygun olmayan yetkisiz bir idarece sağlanması gerekçe gösterilmiştir; bu nedenle belge geçersiz sayılmış ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İdarenin diğer isteklilerin iş deneyim belgelerini değerlendirmesinde hatası nedir?
Cevap: İdare, diğer isteklilerin iş deneyim tutarlarını D-III grubu işler bazında net olarak ayrıştırma yükümlülüğünü yerine getirmemiş; ilgili idarelerden bu ayrıştırmanın yapılması için gerekli yazışmaları yapmayarak hatalı değerlendirme yapmıştır.
Soru: Yaklaşık maliyetin üzerinde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde Kurul hangi hususa vurgu yapmıştır?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verilmesinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğunu ve bu konuda başvuru sahibinin itirazlarının yerinde olmadığını belirtmiştir.
Soru: İhale kararının iptali ve yeniden değerlendirme sürecinde hangi işlemler yapılacaktır?
Cevap: İhalenin iptaline karar verilmiş olup, diğer isteklilerin iş deneyim belgelerinin ilgili idarelerden D-III grubu işler kapsamında net ayrıştırması talep edilerek yeniden değerlendirme yapılacak ve bu doğrultuda ihale süreci devam edecektir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, teklif sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin hem düzenlenme yetkisi hem de içerik yönünden ihale konusu işe uygunluğu etrafında şekillenmiştir. Uyuşmazlığın temelinde, başvuru sahibinin belgeyi yetkisiz bir idareden alması ve bu belgenin ihalede benzer iş olarak belirlenen D-III grubu elektrik şebeke ve tesis işleriyle ilişkilendirilmesinin mümkün olup olmadığı sorunu bulunmaktadır. İdare bu belgeyi geçersiz sayarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiş; başvuru sahibi ise belgenin içerik ve tutar bakımından yeterli olduğunu savunarak bu karara itiraz etmiştir.
İhale konusu işin D-III grubu olarak tanımlanmış olması, iş deneyimi değerlendirmesinin yalnızca bu gruptaki işlere göre yapılmasını gerektirmiştir. Bu çerçevede, teklif sahiplerinin sundukları iş deneyim belgelerinin yalnızca miktar veya nitelik açısından değil, aynı zamanda işin teknik içeriği ve yapım amacı bakımından bu gruba ait olup olmadığının belirlenmesi gerekmiştir. Başvuru sahibinin sunduğu belge ise gerekli nitelikleri taşısa da, belgenin düzenlenmesinde görev ve yetki sınırlarını aşmış bir kurumun imzası bulunması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Diğer taraftan, diğer isteklilerin sunduğu belgelerde tutar ayrıştırmasının açık bir şekilde yapılmamış olması da ihale sürecinde eşitliğin zedelenmesine yol açan bir husus olarak öne çıkmıştır.
Uyuşmazlıkta dikkat çeken bir diğer konu ise, iş deneyimi değerlendirmesinde “esaslı unsur” kavramının nasıl yorumlandığıdır. Kurul değerlendirmesinde, belgenin düzenlenme yetkisinin yokluğu tek başına belgenin geçersizliğine neden olabilecek esaslı bir eksiklik olarak görülmüştür. Diğer taraftan tutar ayrıştırmasının yapılmamış olması ise yine esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiş ve idarenin bu konuda gerekli yazışmaları yapmaması ihale kararının iptal gerekçelerinden biri olmuştur. Bu yaklaşım, tek başına tutar yetersizliği ya da şekli eksiklikten farklı olarak, işin benzerliğine dair netlik bulunmamasının ihaledeki eşit rekabet ortamına zarar verdiğine işaret etmektedir.
Pilot ortak açısından yapılan değerlendirmede, iş deneyim belgesinin geçerli kabul edilmemesi ortaklığın teklifinin tamamını olumsuz etkilemiştir. Pilot ortağın sunduğu deneyim belgesi, hem teknik içerik hem de işin benzerliği bakımından D-III grubuna uygun olsa da, belgenin yetkisiz bir idare tarafından düzenlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, belge içeriği ne kadar uygun görünürse görünsün, düzenleme yetkisine sahip olmayan bir kurumdan alınmış olması nedeniyle belgeye itibar edilemeyeceğini ve pilot ortağın yeterli iş deneyimini ortaya koyamadığını göstermiştir.
Kurulun nihai değerlendirmesinde, başvuru sahibine ait belgenin geçersiz olduğu ve teklifin doğru şekilde değerlendirme dışı bırakıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak diğer isteklilerin belgeleri bakımından idarece gereken özenin gösterilmediği, özellikle D-III grubu işlere ilişkin tutarların açıkça ayrıştırılmadığı hususu ihalenin iptal gerekçesi olarak belirlenmiştir. Kurul, bu eksikliğin giderilmesi ve kamu ihale mevzuatına uygun şekilde tüm belgelerin yeniden değerlendirilebilmesi için ihale sürecinin durdurulmasını uygun bulmuştur. Böylece yalnızca şekli eşitliği değil, maddi eşitliği de sağlamak açısından yeni değerlendirme süreci başlatılacaktır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.