KÜNYE
- Toplantı No: 2017/015
- Gündem No: 52
- Karar Tarihi: 29.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-940
- Başvuru Sahibi: Diy Mar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Antalya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü
- İKN: 2016/552759
- İhale Adı: Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı
Özet
İş deneyim belgelerinin uygunluğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş deneyim belgelerinin geçersiz olduğu, teminat mektuplarının süresinin ihaleyi kapsamaması, aşırı düşük teklif açıklamalarının usulsüz olduğu ve ortaklarının kesinleşmiş vergi ve SGK borcu bulunduğu iddialarını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriğine göre, ihale konusu işin bina inşaatı olduğu ve iş deneyim belgelerinin ihalede istenen benzer iş tanımına uygun olduğu tespit edilmiştir. İsteklilerin sunduğu iş deneyim belgeleri, teklif bedelinin %60’ından az olmamak üzere asgari iş deneyim tutarını karşılamaktadır. Aşırı düşük teklif açıklamalarında, işçilik fiyatlarının ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altında olmadığı, analizlerde kullanılan birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlere uygun olduğu, miktar farklılıklarının teklif fiyatını esaslı ölçüde düşürmediği ve kar oranlarının isteklilerce belirlendiği değerlendirilmiştir. Teminat mektuplarının geçerlilik sürelerinin idari şartnameye uygun olduğu, ortakların kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu iddialarının ise sözleşme imzalanmadan önce belge sunulması aşamasında değerlendirileceği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgelerinin benzer iş tanımı ve asgari tutar açısından uygunluğu nasıl belirlenir ve hangi aşamada itiraz konusu yapılabilir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin, ihale konusu işin teknik ve amacına uygun benzer iş kategorisinde olması beklenir. Ayrıca, belgelerde yer alan iş deneyimi tutarının, ihalede talep edilen asgari iş deneyim tutarının veya teklif bedelinin belirli bir oranının altında olmaması gerekir. Bu uygunluk değerlendirmesi ihale değerlendirme aşamasında yapılır ve iş deneyim belgelerine ilişkin itirazlar genellikle bu aşamada gündeme gelir. Daha sonraki aşamalarda bu hususlarda yapılacak itirazların kabulü zorlaşabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde hangi unsurlar genellikle tereddüt yaratır ve nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında en çok işçilik maliyetinin asgari ücretin altında gösterilip gösterilmediği, kullanılan birim fiyatların resmi rayiçlere uygunluğu, miktar farklarının teklif fiyatını esaslı biçimde etkileyip etkilemediği ve kar oranlarının gerçekçi olup olmadığı hususlarında uygulayıcıların tereddüt yaşadığı görülür. Bu unsurların her biri ayrı ayrı kontrol edilerek, açıklamaların somut verilere dayandığı ve mevzuatla çelişmediği gösterilmelidir. Açıklamalar gerçekçi ve mevzuata uygun değilse teklif reddedilebilir.
Soru: Teminat mektuplarının geçerlilik süresi ihalelerde hangi kriterlere göre değerlendirilir ve süresi yetersiz sayılması durumunda sonuç ne olur?
Cevap: Teminat mektuplarının geçerlilik süresi, idari şartnamede belirtilen sürelere uygun olmalıdır. Genellikle teklifin değerlendirilme süreci ve sözleşme imzası süresi dikkate alınır. Geçerlilik süresi teklifin geçerlilik süresini ve sözleşme imza sürecini kapsamalıdır. Süre yetersizse, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya teminat tamamlama talebine neden olabilir.
Soru: Ortakların kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarına ilişkin inceleme hangi aşamada yapılmalı ve bu konuda hangi belirsizlikler vardır?
Cevap: Vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarına ilişkin inceleme, genellikle sözleşme imzalanmadan önce ve sonrasında yapılır. İhale değerlendirme aşamasında bu borçların kesinleşmiş olup olmadığına bakılması yaygın değildir. Böyle bir inceleme ihale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşme imzalanmadan önce talep edilirse, eksiklik halinde teklifin geçerliliği sorgulanabilir. Ancak, bu konuda mevzuatta farklı uygulamalar bulunabileceği için belirsizlikler olabilir ve ihale dokümanındaki hükümlere dikkat etmek gerekir.
Soru: İş ortaklıklarında iş deneyim belgelerinin sunulması ve ortaklık durum belgelerinin istenmesi uygulamada nasıl ele alınmaktadır?
Cevap: İş ortaklıklarında ortakların ayrı ayrı iş deneyim belgeleri sunması ve bu belgelerin toplamının asgari iş deneyim tutarını sağlaması gerekir. Ancak ortaklık durum belgelerinin (örneğin iş ortaklığı beyannameleri gibi) ihale süreçlerinde her zaman zorunlu olmadığı yönünde uygulama ve kararlar bulunmaktadır. Bu nedenle, iş ortaklığı halinde iş deneyim belgelerinin esas alınması tercih edilirken, ortaklık belgelerinin talep edilmesi idari şartnamede açıkça belirtilmeli veya mevzuat gereği istenmelidir. Eksik belge bulunması durumunda bu hususun ihalenin sonucunu etkileyip etkilemediği dikkatle değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş deneyim belgelerinin geçerliliği hangi kriterlere göre değerlendirilmiştir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin geçerliliği, ihale konusu işin bina inşaatı olması ve iş deneyim belgelerinin ihalede istenen benzer iş tanımına uygunluğu açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgelerinin teklif bedelinin asgari %60’ını karşılaması koşulu aranmıştır ve bu koşullar yerine getirilmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının usul ve esaslar bakımından uygunluğuna ilişkin hangi hususlar Kurul tarafından dikkate alınmıştır?
Cevap: İşçilik fiyatlarının ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altında olmaması, birim fiyatların resmi rayiçlere uygunluğu, miktar farklılıklarının teklif fiyatını esaslı ölçüde düşürmemesi ve kar oranlarının isteklilerce belirlenmesi hususları Kurulca aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunu gösteren unsurlar olarak tespit edilmiştir.
Soru: Teminat mektuplarının geçerlilik süresinin yeterli bulunmasının gerekçesi nedir?
Cevap: Teminat mektuplarının süresi, idari şartnamede belirtilen geçerlilik şartları ile uyumlu bulunmuştur. Kurul, teminat mektuplarının süresinin ihaleyi kapsamaya yeterli olduğunu ve herhangi bir süre eksikliğinin olmadığını belirtmiştir.
Soru: Ortakların kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu iddialarının değerlendirilme zamanı neden sözleşme imzalanmadan sonraya bırakılmıştır?
Cevap: Henüz sözleşmeye davet aşamasına geçilmediğinden, vergi ve sosyal güvenlik prim borçları hakkında incelemenin ve belge sunma zorunluluğunun bu aşamada mümkün olmadığı; bu değerlendirmelerin ancak sözleşme imzalanmadan önce yapılacağı Kurulca belirtilmiştir.
Detaylı Analiz
İtiraza konu olan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sunduğu iş deneyim belgelerinin geçerliliği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının usule uygun olup olmadığının değerlendirilmesine yöneliktir. Ayrıca teminat mektuplarının geçerlilik süresi ile isteklilerin ortaklarına ait vergi ve sosyal güvenlik prim borcu bulunduğu yönündeki iddialar da Kurul tarafından ele alınmıştır. Başvuru sahibi, değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürdüğü bu isteklilerin belgelerinde ciddi eksiklikler olduğunu savunmuş, ancak tüm bu iddialar Kurulca yerinde bulunmamıştır.
İhale konusu işin bina inşaatı olarak tanımlanması çerçevesinde, iş deneyim belgelerinin geçerliliği de benzer iş tanımıyla birlikte değerlendirilmiştir. Kurul, her iki isteklinin de sunduğu belgelerin ihale dokümanında aranan tanıma uygun olduğunu ve iş deneyim tutarlarının teklif bedelinin %60’ından az olmadığını belirlemiştir. Bu tutarın altında kalan bir deneyim değeri söz konusu olmadığından, belgelerin mevzuata uygunluğu teyit edilmiştir. Ayrıca ortaklık yapısına sahip başvurularla ilgili olarak, iş deneyim belgelerinde ortaklık durum belgesi sunulmasına ihtiyaç duyulmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmıştır.
Aşırı düşük teklif açıklamaları yönünden yapılan incelemede ise, sunulan açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygunluk gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle işçilik bedellerinin saatlik asgari ücretin altında olmadığı, fiyat analizlerinde kullanılan birim fiyatların rayiç değerlere dayandığı, miktar farklılıklarının teklifin bütünlüğünü esaslı şekilde etkilemediği ve kar oranlarının istekliler tarafından serbestçe belirlenebileceği dikkate alınmıştır. Bu unsurlar birlikte ele alındığında, açıklamaların yeterli ve makul düzeyde kabul edildiği görülmektedir.
Teminat mektuplarının geçerliliği tartışmasında, Kurul kararı, idari şartnamede belirlenen sürelerin sağlandığına işaret etmektedir. Bu kapsamda, teminat mektuplarının ihale sürecini kapsayacak yeterli süreye sahip olduğu ve bu belgelerde herhangi bir şekli veya süreye ilişkin eksiklik bulunmadığı ortaya konmuştur. İsteklilerin ortaklarına yönelik kesinleşmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunduğu iddiası ise, sözleşme imzalanmadan önceki aşamada değerlendirilmesi gereken bir konu olarak ele alınmış; bu belgelere ilişkin işlemlerin ihale süreci içinde değil, ancak sözleşmeye geçiş sürecinde yapılabileceği ifade edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu bütün bu değerlendirmeler sonucunda, başvuruda belirtilen iddiaların somut belge veya dayanakla desteklenmediğini ve ihale mevzuatına aykırı bir uygulama bulunmadığını belirlemiştir. Gerek iş deneyim belgeleri gerekse aşırı düşük teklif açıklamaları yönünden yapılan incelemelerde herhangi bir mevzuat ihlali tespit edilmediğinden, başvurunun reddine karar verilmiştir. Karar oybirliğiyle alınarak nihai hale getirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.