KÜNYE
- Toplantı No: 2024/001
- Gündem No: 1
- Karar Tarihi: 04.01.2024
- Karar No: 2024/UY.IV-1
- Başvuru Sahibi: Desa İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü
- İKN: 2023/1063557
- İhale Adı: Adana İli Muh. İlçe ve Muh. Mahallelerde İçme Suyu İnşaatı Sonrası Bozulan Yollarda Asfalt Yenileme Yapım İşi
Özet
İptal kararına karşı idareye şikayet başvurusu yapılmadığından başvuru görev yönünden reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, tekliflerinin sınır değer üstündeki ilk teklif olduğu ve en avantajlı teklif sahibi oldukları halde, idarenin sınır değer altındaki en yüksek teklif ile sınır değer üstündeki en düşük teklif arasındaki fiyat farkının çok yüksek olduğu gerekçesiyle ihaleyi iptal etmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, başvuruya konu ihalenin iptal kararının Kurumun görev alanında olup olmadığını değerlendirmiştir. İptal kararından önce idareye herhangi bir şikayet başvurusu yapılmadığı ve iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı idare tarafından bildirilmiştir. İlgili mevzuat gereği, herhangi bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusu olmaksızın idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılamayacağı, bu kararların ancak idari yargıda dava konusu edilebileceği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdarenin ihalenin iptaline karar verirken itirazen şikayet mekanizmasını işletmeden doğrudan iptal kararı alması hangi durumlarda mümkün olur?
Cevap: İhale mevzuatında, idarenin itirazen şikayet başvurusu üzerine değil, doğrudan kendi inisiyatifiyle ihalenin iptaline karar vermesi mümkündür. Ancak bu iptal kararı, itirazen şikayet başvurusu üzerine alınmamışsa, kurulun bu iptal kararına karşı doğrudan başvuruları inceleme görevi bulunmaz. Böyle durumlarda, iptal kararı idari karar niteliğinde olup, iptal kararına karşı itirazen şikayet başvurusu yerine idari yargı yoluna başvurulması gerekir. İdarenin iptal kararına itirazen şikayet yönünden itiraz edilebilmesi için, iptal kararına esas oluşturacak şekilde itirazen şikayet başvurusunun önceden yapılmış olması gerekir.
Soru: İhalenin iptaline ilişkin idare kararına karşı itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddi durumunda başvuru sahibi hangi hukuki yolları kullanabilir?
Cevap: İdarenin doğrudan aldığı iptal kararı itirazen şikayet inceleme kurulu görev alanına girmediği için, bu karara karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu görev yönünden reddedilir. Bu durumda başvuru sahibi, iptal kararının hukuka uygunluğunu idari yargı mercileri önünde dava yoluyla inceletmelidir. İptal kararına karşı doğrudan Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularının reddi, başvuru sahibine idari yargı yolunun açık olduğunu gösterir.
Soru: İhalenin iptal gerekçesi ile teklif fiyatları arasındaki farklılık değerlendirilirken kamu ihale mevzuatı uygulayıcıları hangi hususlara dikkat etmelidir?
Cevap: İhalenin iptali sırasında, özellikle sınır değerler arasındaki fiyat farkı görsel bir uygunsuzluk olarak dikkate alınabilir. Ancak idarenin bu gerekçeyle iptal kararı alması halinde, iptal kararının dayanağı mevzuata uygun olmalıdır. Uygulamada sıkça tereddüt edilen konu, iptal gerekçesinin mevzuattaki sınırları aşmaması gerektiğidir. İhale komisyonunun iptal kararı, objektif ölçütlere dayanmalı ve iptal kararına karşı itiraz veya şikayet mekanizmaları devreye girmelidir. Aynı zamanda bu aşamada idareye yapılacak şikayet ve itirazen şikayet başvuruları iptal kararının durumuna göre zamanında ve usulüne uygun yapılmalıdır.
Soru: İdari makamların ihalenin iptaline ilişkin kararlarda şikayet öncesi işlem yapması, itirazen şikayet sürecinde hangi sorunlara yol açabilir?
Cevap: Mevcut uygulamada, idarelerin itirazen şikayet süreci başlamadan doğrudan iptal kararı alması, itirazen şikayet başvurularının Kurul tarafından reddine neden olabilir. Bu sebeple, idarenin şikayet başvurusu gelmeden iptal kararı alması uygulamada önemli bir sorun teşkil eder. Çünkü iptal kararına yönelik itirazların önündeki idari başvuru aşaması ortadan kalkar, doğrudan idari yargıya başvuru gerekliliği ortaya çıkar. Bu durum, hak arama yollarının karmaşıklaşmasına ve zaman kaybına sebep olabilir. Uygulamada idareler iptal kararını almadan önce şikayet başvurusunu beklemeli veya iptal gerekçelerini iyi değerlendirmelidir.
Soru: İhalenin iptal edilmesi durumunda Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularının ön incelemesi sırasında nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurularında ön incelemede, iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmış olup olmadığı ve iptal kararı öncesinde idareye şikayet başvurusu yapılıp yapılmadığı tespit edilmelidir. Eğer iptal kararı itirazen şikayet üzerine verilmemişse ve iptal kararından önce idareye şikayet başvurusu yoksa, bu durumda başvurunun görev yönünden reddi gerekir. Bu tespit, yetkinin usulüne uygun kullanılmasını ve Kurumun görev sınırlarının korunmasını sağlar. Bu aşamada tereddüt yaşanması, hatalı kabul veya reddine, dolayısıyla uyuşmazlık ve işlem iptaline yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptaline ilişkin idare kararına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: Bu vakada, idare tarafından ihalenin iptal edilmesi kararı itirazen şikayet başvurusu üzerine alınmamıştır ve iptal kararından önce idareye herhangi bir şikayet başvurusu yapılmamıştır. Bu nedenle, ilgili mevzuat çerçevesinde idarenin doğrudan aldığı iptal kararına karşı Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılamamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin idare kararı hakkında Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusu hangi nedenle reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru, idarenin iptal kararından önce herhangi bir şikayet başvurusu olmaması ve iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmamış olması nedeniyle Kurumun görev alanında bulunmadığı anlaşılarak görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İhalenin iptal edilmesinin ardından başvuru sahibinin iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin iddiasının dayandığı iptal kararının Kurumun görev alanı dışında olduğuna karar vermiş ve iptal kararına karşı öncelikle idareye şikayet başvurusunun yapılması gerektiği, doğrudan Kuruma itirazen şikayet yapılamayacağı tespit edilmiştir.
Soru: İhalenin iptal edilmesine ilişkin karara itirazen şikayet başvurusu yapılamaması durumunda başvuru sahibinin hangi hukuki yolu kullanması mümkündür?
Cevap: Bu vakada Kurul, ihalenin iptaline ilişkin kararın Kurumun görev alanında olmadığını açıkça belirttiğinden, başvuru sahibinin bu karara karşı doğrudan idari yargıda dava açması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Detaylı Analiz
İtiraz konusu uyuşmazlık, bir ihalenin sınır değer farkı gerekçesiyle idarece iptal edilmesinin ardından, bu iptal kararının hukuka aykırı olduğunu ileri süren isteklinin, doğrudan Kamu İhale Kurumu’na yaptığı başvurunun değerlendirilmesiyle ilgilidir. Başvuru sahibi, sunduğu teklifin hem sınır değer üzerinde olması hem de en avantajlı teklif olmasına rağmen ihalenin iptal edilmesini mevzuata aykırı bulmuş ve iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Ancak bu talep, usule ilişkin belirli şartların sağlanıp sağlanmadığı noktasında değerlendirilmeye alınmıştır.
Vakada esas tartışma, doğrudan Kuruma yapılan başvurunun uygun bir başvuru yolu olup olmadığıdır. İdare tarafından alınan iptal kararının herhangi bir şikayet başvurusu üzerine verilmediği ve başvuru sahibinin de iptal kararından önce idareye herhangi bir itiraz veya şikayet yöneltmediği anlaşılmıştır. Bu durum, ihaleye ilişkin işlem sıralamasında şikayet mercilerinin ne zaman ve hangi koşullarda devreye gireceğine dair önemli bir boşluğa işaret etmekte olup, özellikle işin durdurulmasına karar verildiği durumlarda hak arama yollarının nasıl işletileceği sorununu doğurmaktadır.
Bu çerçevede “esasa etkili unsur” niteliğini taşıyan idarenin iptal kararı, tek başına doğrudan Kurumun görev alanına girmemektedir. Kurul, iptal kararının kendisinin değil, bu kararı etkileyen işlem süreçlerinin şikayete konu edilmesi gerektiğine vurgu yapmıştır. Burada önemle üzerinde durulan husus, doğrudan alınmış bir idari iptal kararına karşı, Kurumun rollerinden birinin ancak belirli ön koşulların gerçekleşmesi durumunda devreye gireceğidir. Bu bağlamda, ihalenin iptali şikayet süreci işletilmeden yapılmışsa, bu idari işlem Kurum tarafından denetlenebilir nitelik taşımamaktadır.
Pilot ortak ya da diğer ortaklara ait iş deneyimi veya benzeri teknik yeterlik konuları, bu uyuşmazlıkta herhangi bir değerlendirme unsuru olmamıştır. Zira ihale tamamen idarece iptal edildiği için, istekli yeterliğine ilişkin herhangi bir aşamaya geçilmemiş, dolayısıyla pilot ortak açısından iş deneyimi tartışmasının gündeme gelmesi mümkün olmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, ön inceleme sürecinde başvurunun görev kapsamında olup olmadığını değerlendirmiş ve başvurunun usulen Kurum tarafından incelenemez nitelikte olduğunu tespit etmiştir. Karara göre, idarenin doğrudan aldığı bir iptal işlemi, öncesinde idare nezdinde şikayet süreci işletilmemişse, Kurumun görev sınırları dışında kalmaktadır. Böyle bir durumda başvuru sahibinin başvurusu, esasa girilmeden ve herhangi bir değerlendirme yapılmadan yalnızca görev yönünden reddedilmiş, itirazın değerlendirilmesi gereken merciin idari yargı olduğu belirtilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.