İlk oturumda usulüne uygun teklif ve teminat sunan isteklilerin tamamının sınır değer hesaplamasına dahil edilmesi gerektiği iddiası - 2024/UY.I-462

KÜNYE

  • Toplantı No: 2024/012
  • Gündem No: 17
  • Karar Tarihi: 20.03.2024
  • Karar No: 2024/UY.I-462
  • Başvuru Sahibi: Fatih Çiftçi - Yavuz Dağ İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
  • İKN: 2023/1553329
  • İhale Adı: 2023/20 Bursa İli Muhtelif Mahallelerde Parke Yapım İşi

Özet

Sınır değer hesaplamasında ilk oturumda geçerli tekliflerin tamamının dikkate alınmaması nedeniyle düzeltici işlem kararı

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, sınır değer hesabına dahil edilmesi gereken üç isteklinin tekliflerinin yanlışlıkla hesaplamaya dahil edilmediğini, bu nedenle sınır değerin yanlış hesaplandığını ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Kamu İhale Kanunu’nun 36. maddesine göre ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan teklifler geçerli teklif olarak kabul edilmekte ve sınır değer hesaplaması bu teklifler esas alınarak yapılmaktadır. İhale komisyonu tarafından ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu tespit edilen iki isteklinin tekliflerinin sınır değer hesaplamasına dahil edilmemesi mevzuata aykırıdır. Üçüncü isteklinin geçici teminatına ilişkin dekontun ihaleyle ilgisi olmadığı için teklifinin sınır değer hesaplamasına dahil edilmemesi ise mevzuata uygundur.

Genel Soru–Cevap

Soru: İlk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan bütün tekliflerin sınır değer hesaplamasına mutlaka dahil edilmesi gerekir mi?
Cevap: İlk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun şekilde sunan teklifler, genel olarak sınır değer hesaplamasında dikkate alınır. İhale komisyonunun bu tekliflerin tamamını hesaplamaya dahil etmemesi mevzuata aykırı olabilir. Ancak, teklifin geçici teminatının ihaleyle ilişkili olmaması veya başka usulsüzlükler varsa, o tekliflerin hesaplamaya dahil edilmemesi mümkündür. Bu nedenle, geçerli ancak usulsüzlük içermeyen teklifler sınır değer hesaplamasına dahil edilmelidir.

Soru: Geçici teminat belgesinde ihaleyle ilişkisiz bir dekont sunulması teklifin sınır değer hesabına dahil edilmesini engeller mi?
Cevap: Evet, geçici teminatın usulüne uygun olmaması (örneğin, ihaleyle ilgisi olmayan bir dekont sunulması) halinde o teklif geçerli teklif olarak kabul edilmez ve sınır değer hesaplamasına dahil edilmemesi mevzuat açısından doğrudur. Bu durumda teklif esas alındığında ihale işlemlerinde hukuka uygun hareket edilmiş olur.

Soru: İhale komisyonu tarafından geçerli sayılan tekliflerin tamamı sınır değer hesaplamasına dahil edilmediğinde ne yapılmalıdır?
Cevap: Eğer ihale komisyonu ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminat yönünden geçerli kabul ettiği teklifleri sınır değer hesaplamasına dahil etmemişse, bu durum mevzuata aykırıdır. Komisyonun bu teklifleri dahil ederek sınır değeri yeniden hesaplaması ve ihale işlemlerini bu doğrultuda tekrar yürütmesi gerekmektedir. Aksi halde, yapılan sınır değer hesaplaması eksik ve hatalı kabul edilir.

Soru: Sınır değer hesaplamasına dahil edilmesi gereken tekliflerin yanlışlıkla dışlanması ihale sonucunun iptali için yeterli bir sebep olabilir mi?
Cevap: Evet, sınır değer hesaplamasında geçerli tekliflerin eksik dikkate alınması sonucu ortaya çıkan yanlış hesaplama, ihale sürecinin esaslı bir kısmının hatalı yürütülmesine neden olur. Bu nedenle, ihale işleminin iptal edilmesi ve sınır değer hesabının doğru yapılması suretiyle ihalenin yeniden gerçekleştirilmesi gerekir.

Soru: Teklifi geçerli sayılan istekliler arasından bazıları sınır değer hesaplamasına neden dahil edilmez?
Cevap: Tekliflerin geçerli sayılması için temel olarak teklif mektubu ve geçici teminatın usulüne uygunluğu aranır. Ancak, geçici teminat usulsüz veya ihaleyle ilişkisiz belge ile verilmişse, her ne kadar diğer belgeler doğru olsa da teklif geçerli teklif olarak değerlendirilmeyebilir. Bu nedenlerle, sadece usulüne uygun sunulan belgelerle tamamlanan teklifler sınır değer hesaplamasına alınır. Usulsüz belge sunan isteklinin teklifi hesaplamaya dahil edilmez.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İlk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan isteklilerin tekliflerinin tümünün sınır değer hesaplamasına dahil edilmemesi ihale sürecinde nasıl bir hukuki sonuca neden olur?
Cevap: Bu durumda ihale komisyonunun sınır değer hesaplamasında eksik teklifleri dikkate almaması mevzuata aykırıdır. Bu nedenle sınır değer yanlış hesaplandığından, ihale işleminin devam eden aşamalarında usulsüzlük ortaya çıkar ve işlemlerin mevzuata uygun hale getirilmesi için sınır değer hesabının düzeltilerek tekrar yapılması gerekir.

Soru: Bir isteklinin geçici teminatının ihaleyle ilgisiz bir dekont olması sınır değer hesaplamasında nasıl değerlendirilir?
Cevap: Bu tür bir geçici teminat usulsüz olduğu için bahse konu isteklinin teklifi geçerli teklif olarak kabul edilmez ve sınır değer hesaplamasına dahil edilmemesi mevzuata uygundur.

Soru: İhale komisyonu, ilk oturumda geçerli teklif olarak kabul ettiği ancak sınır değer hesaplamasına dahil etmediği teklifler için hangi işlem yapılmalıdır?
Cevap: İhale komisyonu, bu teklifleri derhal sınır değer hesaplamasına eklemeli ve sınır değerin yeniden hesaplanmasıyla birlikte ihale süreçlerini mevzuata uygun şekilde baştan devam ettirmelidir.

Soru: Sınır değer hesaplamasında eksik tekliflerin dahil edilmemesine yönelik ihale sonucunun iptali talebi haklı bulunmuş mudur?
Cevap: Evet, sınır değer hesaplamasında az sayıda geçerli teklifin yanlışlıkla dışlanması nedeniyle ihale süreci mevzuata aykırı yürütüldüğünden, ihale işlemlerinin iptali ve yeniden mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Detaylı Analiz

Şikâyet konusu, sınır değer hesaplamasında bazı geçerli tekliflerin dikkate alınmadığı iddiasına dayanmakta ve bu nedenle ihalenin sonraki aşamalarında hukuka aykırılık meydana geldiği ileri sürülmektedir. Uyuşmazlık, ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminat yönünden herhangi bir eksiklik içermeyen ve komisyonca geçerli sayıldığı açık edilen tekliflerin sınır değer hesaplamasına neden dahil edilmediği sorusu etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, üç isteklinin teklifinin dikkate alınmamasının sınır değeri hatalı belirlenmesine ve dolayısıyla kendisinin teklifinin değerlendirme dışı kalmasına yol açtığını ileri sürerek düzeltici işlem yapılmasını talep etmiştir.

İhale sürecine bakıldığında, geçerli tekliflerin belirlenme kıstası olarak ilk oturumda sunulan teklif mektubunun ve geçici teminatın usulüne uygunluğu esas alınmaktadır. Kurul değerlendirmesinde de görüldüğü üzere, bu unsurları taşıyan teklifler ihale komisyonu tarafından geçerli sayılmıştır. Ancak bunlardan ikisinin sınır değer hesaplamasına dahil edilmediği tespit edilmiştir. Üçüncü istekliye ait geçici teminatın ise ihaleyle ilişkisiz bir dekonttan ibaret olduğu anlaşıldığından, bu teklifin sınır değer dışı tutulması yerinde bulunmuştur. Buradan, fiziken sunulan belge varlığının ötesinde, belgenin içeriği ve işlevselliği yönünden de incelenmesinin gerektiği anlaşılmaktadır.

Vaka özelinde “esaslı unsur” kavramı, sınır değer hesaplamasında dikkate alınacak tekliflerin belirlenmesinde kritik rol oynamıştır. Teklif mektubu ve geçici teminatın mevzuata uygunluğu, teklifin değerlendirilmeye esas alınabilmesi için asgari yeterlik koşuludur. Dolayısıyla, ilk oturumda geçerli sayılan ancak hesaplamaya dahil edilmeyen teklifler, bu temel unsur bakımından herhangi bir eksiklik göstermemektedir ve dışlanmaları esaslı bir hata olarak kabul edilmiştir. Buna karşılık, geçici teminatın ihaleyle ilgisinin kurulamaması ise o teklifin tamamen geçersiz sayılmasına ve hesaplama dışında bırakılmasına neden olmuştur; burada da belgenin yalnızca varlığı değil niteliği esas unsur olarak değerlendirilmiştir.

Pilot ortağın iş deneyimi ya da yeterlik belgeleri yönünden herhangi bir uyuşmazlık bulunmamakta olup, ihtilaf doğrudan doğruya tekliflerin geçerliliği ve bunun sınır değer üzerindeki etkisiyle sınırlıdır. Bu nedenle, başvuruda pilot ortak özelinde ek bir değerlendirmeye ihtiyaç duyulmamış; dikkatin sunulan tekliflerin sınır değer hesabı üzerindeki niceliksel etkisine yöneldiği görülmektedir. Bu da, bazı durumlarda tekliflerin içeriksel yeterliğinden çok, idari geçerlilikleri üzerinden hukuki sonuç doğurabileceğini ortaya koymaktadır.

Kamu İhale Kurulu, somut olayda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun şekilde sunduğu halde sınır değer hesaplamasına dahil edilmeyen istekliler açısından ihale işlemlerinde mevzuata aykırılık tespit etmiş ve bu tekliflerin hesaba katılarak sınır değerin yeniden belirlenmesi gerektiğine karar vermiştir. Buna karşılık, geçici teminatı usulsüz olan üçüncü teklifin dışlanması uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, Kurul; sınır değer hesaplamasında yapılan eksikliklerin ihale sürecinin esasına etki eden bir hata olduğunu belirlemiş ve işlemlerin bu doğrultuda yeniden tesis edilmesini öngörmüştür.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.