KÜNYE
- Toplantı No: 2017/013
- Gündem No: 50
- Karar Tarihi: 15.03.2017
- Karar No: 2017/UY.II-831
- Başvuru Sahibi: Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Mehmet Ali Ünal İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/378933
- İhale Adı: Adana-Tuzla Ayr Yolu Km:1+900-3+400 ve Km:7+800-10+400 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk’lı Üstyapı (İkmal) İşleri İle Km:15+000-25+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk’lı Üstyapı İşleri Yapım İşi
Özet
İhalenin iptal gerekçesinin iş artışı kapsamını aşması nedeniyle iptal kararı uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin ihaleyi iptal etme gerekçesinin kamu yararına uygun olmadığını ve iptal kararının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu yolun toplam uzunluğunun 45 km olduğu, ancak ihalenin sadece 15 km için yapıldığı, Adana Valiliği tarafından yolun tamamının BSK (bitümlü sıcak karışım) olarak yapılmasının talep edildiği, bu değişikliğin iş artışıyla karşılanabilecek düzeyde olmadığı ve nitelik ile büyüklük açısından mevcut ihale kapsamında gerçekleştirilemeyeceği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin konusu işte kapsam veya niteliği bakımından önemli bir değişiklik olduğunda, idarenin iş artışı sınırları içinde olup olmadığını değerlendirirken nelere dikkat etmesi gerekir?
Cevap: İdare, ihale kapsamındaki değişikliğin iş artışı kapsamında kalıp kalmadığını değerlendirirken; işin nitelik ve büyüklüğünde somut bir artış olup olmadığını, mevcut ihale kapsamında uygulanabilir bir değişiklik olup olmadığını göz önünde bulundurmalıdır. Özellikle işin kapsamının önemli ölçüde genişlemesi veya tamamen farklı bir nitelik alması durumunda, iş artışı sınırları aşılmış sayılır ve iptal veya ek ihale yoluna gidilmesi gerekebilir.
Soru: İdarenin ihaleyi iptal etme takdir yetkisi hangi koşullarda uygun şekilde kullanılmış sayılır?
Cevap: İdarenin ihaleyi iptal etme takdir yetkisi; kamu yararı, hizmet gerekleri ve ihale mevzuatı çerçevesinde, iptale dayanak oluşturan somut gerekçelerin varlığı halinde uygun kabul edilir. Özellikle, iş artışının ihale kapsamında karşılanamayacak düzeyde olması gibi haklı bir sebep varsa, iptal kararı mevzuata uygun olarak verilebilir.
Soru: İş artışı kapsamında olmayan kapsam değişiklikleri nasıl çözülür?
Cevap: İş artışı kapsamında değerlendirilemeyen, işin önemli ölçüde genişletilmesini veya nitelik değişikliğini içeren kapsam değişiklikleri için mevcut ihale iptal edilip, ilgili kısımlar yeni bir ihale konusu yapılabilir. Bu şekilde, işin yapısal bütünlüğü korunarak farklı aşamalarda ve uygun şartlarda ihale edilmesi mümkün olur.
Soru: İhale iptal kararının mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygunluğunun denetiminde dikkate alınan ana kriterler nelerdir?
Cevap: İptal kararının uygunluğu denetlenirken; iptale dayanak yapılan gerekçenin iş artışı sınırlarını aşıp aşmadığı, idarenin ihtiyaçları ve hizmet gerekleri ile uyumu, iptal yetkisinin kötüye kullanılmaması ve ihale sürecinde şeffaflık göz önünde bulundurulur. Belirgin ve makul gerekçelerle iptal edildiyse, kamu yararı ve mevzuatla uyumlu kabul edilir.
Soru: İhale konusu işin bir kısmının sonraki etaplarda gerçekleştirilmesi mevzuat açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale konusu iş kapsamında olmayan ve kapsam dışına çıkan kısımlar, idare tarafından ayrı bir ihale şeklinde gerçekleştirilebilir. Bu durumda, işin yapısal bütünlüğü ve teknik uygunluğu korunmalı, farklı zamanlarda gerçekleştirme yöntemi mevzuata ve hizmet gereklerine aykırı olmamalıdır. Böylece iş, etap etap yerine getirilirken mevzuat eksiksiz şekilde uygulanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal gerekçesi olarak yolun toplam uzunluğunun tümünün BSK yapılması talebinin iş artışı kapsamında değerlendirilememesi neye dayanmıştır?
Cevap: Çünkü ihale sadece 15 km için yapılmışken, yolun tamamı 45 km ve tamamının BSK olarak yapılması talebi, işin kapsamını ve niteliğini önemli ölçüde büyüttüğünden, iş artışı sınırlarını aşmaktadır. Bu nedenle mevcut ihale kapsamında karşılanamaz.
Soru: İdarenin ihaleyi iptal etme yetkisinin sınırları bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İdare, tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisine sahiptir. Bu yetki, idarenin ihtiyaçları ve hizmet gerekleri doğrultusunda, iş artışı sınırlarının aşılması gibi somut gerekçelerin varlığında uygun şekilde kullanılmıştır.
Soru: İhalenin iptal edilmesinin ardından iptal edilen yol kesimi için ne tür bir uygulama öngörülmüştür?
Cevap: İhale kapsamında olmayan yol kesiminin yapısal bütünlüğü korunarak farklı zamanlarda inşa edilmesi mümkündür. Bu nedenle iptal edilen kısım yeni bir ihale konusu yapılabilecektir.
Soru: Başvuru sahibinin kamu yararı ve mevzuata aykırılık iddiası hakkında kurulun değerlendirmesi nasıldır?
Cevap: Kurul, iptal kararının ihale konusu işin kapsamındaki değişikliği iş artışı sınırlarını aşması sebebiyle idarenin ihtiyaçları ve hizmet gereklerine uygun olduğunu belirleyerek, şikayeti reddetmiştir. Bu durum iptal kararının kamu yararına ve mevzuata uygun olduğunu göstermektedir.
Detaylı Analiz
İhalenin iptaliyle sonuçlanan başvuruda temel uyuşmazlık, ihale konusu işin kapsamındaki değişikliğin mevcut ihale içerisinde iş artışıyla karşılanamayacak nitelikte olup olmadığının değerlendirilmesine ilişkindir. Başvuru sahibi, idarenin iptal kararının kamu yararına aykırı olduğunu ve ihalenin hukuka aykırı biçimde feshedildiğini ileri sürerek ihalenin devam etmesi gerektiğini savunmuştur. Bu çerçevede, iptal gerekçesinin ihale dokümanı ve sözleşme kapsamında değerlendirilebilir bir değişiklik olup olmadığı tartışma konusu olmuştur.
İhale kapsamında yalnızca 15 km uzunluğunda bir yol kesiminin yapımı öngörülmüşken, sonrasında idareye gelen talep doğrultusunda bu mesafenin 45 km’ye çıkarılarak yolun tamamının bitümlü sıcak karışım kaplamayla yapılması istenmiştir. Söz konusu talep, gerek işin büyüklüğünde üç katına varan bir artışı beraberinde getirmesi gerekse yapılacak uygulamanın teknik niteliğinde farklılık yaratması nedeniyle mevcut ihale kapsamında bir iş artışı olarak değerlendirilememiştir. Kurul, bu değişikliğin, basit bir miktar artışı değil, ihale konusu işin maddi ve teknik çerçevesini değiştiren nitelikte olduğunu tespit etmiştir.
Bu değerlendirmede esas alınan husus, işin kapsamındaki değişikliğin öngörülen sınırlar içinde kalıp kalmadığıdır. Niteliksel olarak daha üst düzey iş kalemlerinin eklenmesiyle birlikte toplam uzunluğun da üç kat artmasının, mevcut ihale sürecinde öngörülen hizmet anlayışıyla bağdaşmadığı belirtilmiştir. Böylece, iş artışı sayılabilecek kapsamın aşıldığı ve mevcut sözleşme ilişkisine entegre edilmesinin mümkün olmadığı ortaya konulmuştur.
Kurul değerlendirmesinde ayrıca idarenin ihaleyi iptal etme konusundaki takdir yetkisinin çerçevesi de ele alınmış, bu yetkinin somut gerekçelere dayalı olarak ve hizmet gereklerine uygun biçimde kullanılmasının geçerli olduğu ifade edilmiştir. Değerlendirmeye göre, yolun tamamının BSK ile yapılması yönündeki plan değişikliği, idare açısından proje bütünlüğünü sağlamaya yönelik bir kamu yararı gözetimine dayanmakta, bu nedenle iptal kararı yerinde görülmektedir. Ayrıca, iptal edilen bölümün yeni bir ihaleye konu edilebilecek olması, uygulamanın hizmet gereklerine uygun ve teknik bütünlük çerçevesinde yürütülebileceğini göstermektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale konusu işte talep edilen kapsam genişlemesinin mevcut ihale kapsamında karşılanamayacak düzeyde olduğunu ve bu nedenle iş artışı olarak değerlendirilemeyeceğini tespit etmiştir. İptal gerekçesinin idarenin ihtiyaçları ve hizmet stratejisiyle uyumlu olduğu kanaatine varılarak, şikayet başvurusu reddedilmiştir. Söz konusu iptal, Kurul tarafından hem mevzuata hem de kamu yararına uygun bir uygulama olarak değerlendirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.