İhalenin proje değişikliği gerekçesiyle iptal edilmesinde önceden şikayet başvurusu yapılmaması iddiası - 2017/UY.IV-1167

KÜNYE

  • Toplantı No: 2017/021
  • Gündem No: 12
  • Karar Tarihi: 26.04.2017
  • Karar No: 2017/UY.IV-1167
  • Başvuru Sahibi: Nur Sa İnş. Elkr. Tic. San. Ltd. Şti. - Haşim Çetinkaya İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Kilis Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
  • İKN: 2017/49875
  • İhale Adı: Belediye Hizmet Binası

Özet

İhalenin proje değişikliği gerekçesiyle iptalinde önceden şikayet başvurusu yapılmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihalenin proje değişikliği gerekçesiyle iptal edilmesinin keyfi olduğunu ve iptal kararının iptal edilmesini talep etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhalenin iptal gerekçesi proje değişikliği olarak belirtilmiş, ancak idarenin gönderdiği yazıdan iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı ve iptal işleminden önce idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesi gereğince, iptal kararları sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine itirazen şikayete konu edilebilmektedir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhalenin iptal kararına itirazen şikayet başvurusunda bulunmadan önce idareye şikayet yapılması zorunlu mudur, yoksa doğrudan Kurula itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: İptal kararlarına karşı itirazen şikayet başvurusu yapılmadan önce ilgili idareye şikayet yoluna başvurulması genellikle zorunludur. Doğrudan itirazen şikayet başvurusu yapılması, idareye şikayet başvurusu şartı aranmadığı durumlar dışındaysa prosedüre aykırılık oluşturur ve bu nedenle başvurunun görev yönünden reddine neden olabilir.

Soru: İhalenin iptali gerekçesi değişiklik (örneğin proje değişikliği) olduğunda, iptal kararının hukuka uygunluğunu Kurul doğrudan inceleyebilir mi?
Cevap: İptal gerekçesi proje değişikliği gibi unsurlar olsa bile, Kurulun bu kararı doğrudan inceleyebilmesi için öncelikle idareye şikayet yoluna başvurulmuş olması gerekmektedir. Aksi durumda, iptal kararının hukuka uygunluğuna ilişkin inceleme yapılmaz ve başvuru görev yönünden reddedilir.

Soru: İhale iptal kararlarına karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularında, başvuru zamanına ilişkin uygulamada yaşanan belirsizlikler var mıdır?
Cevap: Evet, uygulamada iptal kararlarının itirazen şikayet süresinin başlangıcı ve işlem türüne göre değişiklik gösterebilir. İptal kararının idarenin belge veya yazısı ile tebliğ edildiği veya resmi ilan tarihinden itibaren süre işlemeye başlar. Şikayet başvurusunun bu sürelere uygun yapılmaması durumunda başvurular reddedilebilir.

Soru: İhalenin iptal gerekçesi olarak idarece açık ve gerekçeli bir açıklama yapılmadan karar alınırsa, bu durum başvuru sürecini ve Kurulun inceleme yetkisini nasıl etkiler?
Cevap: İptal kararının gerekçesinin açık ve somut olarak belirtilmemesi, ihaleye katılanların haklarını korumak adına uygulanması gereken şikayet ve itirazen şikayet süreçlerinde değerlendirme zorluğu yaratabilir. Ancak bu durum, başvuru öncesi idareye şikayet yapılması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; yine de eksik veya yetersiz gerekçe ileri sürülen iptal kararları uygun itirazen şikayet süreçleri işletilerek Kurul tarafından incelenebilir.

Soru: İhalenin iptal kararının ardından şikayet başvurusunda bulunulduğunda, başvurunun incelenebilirliği hangi koşullara bağlıdır?
Cevap: İptal kararına yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularının incelenebilmesi için, şikayetlerin yasal sürelere uygun olması, idareye öncelikle şikayet başvurusunda bulunulmuş olması ve Kurula yapılacak itirazen şikayetlerin de ön şartlara (örneğin şikayetin reddi veya işlem yapılmaması) uygun olması gerekir. Bu şartlar sağlanmadığında, Kurulun inceleme ve karar yetkisi doğmaz ve başvurular görev yönünden reddedilebilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhalenin proje değişikliği gerekçesiyle iptal edilmesi kararına karşı itirazen şikayet başvurusu yapılmadan doğrudan Kamu İhale Kurulu’na başvuru yapılabilir mi?
Cevap: Hayır, bu vakada ihalenin iptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmadığı ve iptal işleminden önce idareye şikayet başvurusu yapılmadığı için, doğrudan Kamu İhale Kurulu’nun incelemesine konu edilemez. Bu nedenle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.

Soru: Proje değişikliği gerekçesiyle iptal edilen ihalenin iptal kararının keyfi olduğu iddiası, önceden idareye şikayet başvurusu olmadan doğrudan Kurul önünde değerlendirilebilir mi?
Cevap: Hayır, bu vakada idareye önceden şikayet başvurusu yapılmadığı için, iptal kararının keyfi olup olmadığının değerlendirilmesi Kurulun görev alanına girmemiştir. Bu nedenle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.

Soru: İdarenin ihaleyi proje değişikliği gerekçesiyle iptal etmesi durumunda, başvuru sahibinin Kuruldan iptal kararının iptalini talep edebilmesi için hangi işlem basamaklarını izlemesi gerekir?
Cevap: Bu vakada görüldüğü üzere, başvuru sahibinin öncelikle iptal kararından önce ilgili idareye şikayet başvurusunda bulunması, ardından itirazen şikayet yoluna başvurması gerekmektedir. Aksi halde, Kurul iptal kararını inceleyip karar verememektedir.

Soru: Kamu İhale Kurulu’nun görev alanına girmeyen bir ihale iptali kararına ilişkin yapılan başvurunun durumu nedir?
Cevap: Bu vakada olduğu gibi, iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmaması ve önceden idareye şikayet başvurusu yapılmaması halinde, Kurulun görev alanına girilmemekte ve başvuru görev yönünden reddedilmektedir.

Detaylı Analiz

Başvuru konusu, bir ihalenin proje değişikliği gerekçesiyle iptal edilmesinin ardından bu iptal kararının keyfi olduğu iddiasıyla yapılan başvurunun incelenmesine ilişkindir. Başvuru sahibi, iptal kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek bu kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Uyuşmazlık, iptal işleminin Kurul nezdinde itirazen şikâyet yoluyla gündeme getirilip getirilemeyeceği ve başvurunun incelemeye elverişli olup olmadığı noktasında yoğunlaşmıştır.

Uyuşmazlığın çözümünde dikkate alınan temel mesele, ihalenin iptal kararının hangi başvuru süreci içinde ve hangi usul üzerinden Kurulun değerlendirmesine sunulabileceğidir. Kurulca yapılan değerlendirmede, ihalenin iptaline ilişkin işlemin bir şikâyet veya önceki bir itirazen şikayet başvurusu üzerine alınmadığı saptanmıştır. Dolayısıyla, iptal kararının süreç içinde başvuru sahibinin inisiyatifiyle oluşturulmuş bir itiraz sürecine dayanmadığı ve bu nedenle idareye yapılmış bir şikayet başvurusunun da mevcut olmadığı belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası, ihalenin “proje değişikliği” gibi nesnel ölçütlere dayanmayan, keyfî bir gerekçeyle iptal edildiği yönünde olmasına rağmen, bu iddia Kurul tarafından esasa girilerek değerlendirilememiştir. Bunun nedeni, başvuru sahibinin idareye önceden herhangi bir şikayet başvurusunda bulunmamış olmasıdır. Bu tür uyuşmazlıklarda ön şikayet süreci, Kurulun görev alanını belirleyen bir ön koşul olarak değerlendirilmiştir. Bu durumda, esas yönünden yapılan herhangi bir değerlendirmeye geçilmemiştir.

Kurulun değerlendirmesi, yalnızca usule ilişkin bir yetki denetimi niteliği taşımaktadır. İncelemede, başvurunun Kurulun görev kapsamında olup olmadığına odaklanılmış ve mevcut başvuru şartlarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, iptalin gerekçesi ya da dayandığı sebeplerin yerindeliği yönünden herhangi bir içerik denetimi yapılmamıştır. Usuli eksiklik nedeniyle, başvuru Kurulun yetki ve görev alanı dışında kabul edilerek görev yönünden reddedilmiştir.

Sonuç olarak, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, söz konusu ihalenin iptal kararının herhangi bir şikayet ya da itirazen şikayet sürecine bağlı olarak alınmadığı ve başvuru sahibinin de idareye bu hususta önceden şikayet başvurusunda bulunmamış olması nedeniyle, oluşmamış bir başvuru süreci üzerinden yapılan değerlendirme talebinin Kurulun görev alanına girmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.