KÜNYE
- Toplantı No: 2018/026
- Gündem No: 6
- Karar Tarihi: 02.05.2018
- Karar No: 2018/UY.IV-861
- Başvuru Sahibi: Şık-Kar İnşaat Gıda Temizlik Güvenlik San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Diyarbakır Su Kanal İdaresi
- İKN: 2018/52421
- İhale Adı: Diyarbakır İli Kocaköy İlçe Merkezi Kanalizasyon Ev Bağlantıları İnşaatı Yapım İşi
Özet
İhalenin iptalinin itirazen şikayet üzerine alınmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek başvuruda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhalenin iptal edilme gerekçesi, 10 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen sadece bir isteklinin teklif vermesi nedeniyle rekabet ortamının sağlanamamasıdır. İdarenin iptal kararından önce Kuruma herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmaması ve iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmaması, 4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesi kapsamında Kurumun görev alanına girmediğini göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesi kararına karşı Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılmadan doğrudan iptal kararının mevzuata aykırılığı iddiası ile başvuru yapılabilir mi?
Cevap: İptal kararına karşı itirazen şikayet yolları Kanunda öngörülmüşse, bu başvuru yolları kullanılmadan doğrudan iptal kararının mevzuata aykırılığı iddiasıyla Kuruma başvuru yapılması durumunda, başvuru Kurumun görev alanı dışında kalmaktadır. Bu nedenle, itirazen şikayet yoluna başvurmadan iptal kararlarının hukuka uygunluğu hakkında inceleme talebi genellikle görev yönünden reddedilir.
Soru: İdarenin, ihale işlemini iptal ederken rekabet sağlanmaması gerekçesini öne sürmesi halinde, bu iptal kararının incelemesi hangi şartlarda Kurumun görev alanına girer?
Cevap: Rekabet sağlanmaması gerekçesiyle iptal edilen bir işlemde, idare iptal kararından önce Kuruma itirazen şikayet yoluyla başvurmamışsa, iptal işlemi itirazen şikayet üzerine alınmamış sayılır. Dolayısıyla Kurum, bu iptal kararının iptal edilme gerekçesinin doğruluğunu doğrudan inceleyemez. İnceleme yapılabilmesi için başvuru sahibinin iptal kararına karşı Kanunda belirtilen itirazen şikayet süreçlerini işletmiş olması gerekir.
Soru: İhale iptal kararlarının itirazen şikayet üzerine alınması zorunluluğu uygulamada hangi risklere yol açabilir?
Cevap: İptal kararlarının itirazen şikayet üzerine alınmaması halinde, iptal kararına ilişkin mevzuata aykırılık iddialarının Kurum tarafından incelenmemesi, uygulamada hak arama yollarının sınırlandırılmasına yol açabilir. Bu durum itiraz sürecinde usul yönünden hatalar veya eksikliklerin maddi hukuka ilişkin tartışmaların önüne geçmesine sebep olabilir. Bu nedenle, ihalelere taraf taraflarca iptal kararlarına karşı usul hükümlerine uygun itirazen şikayet yapılması önem taşır.
Soru: İhalenin iptal edilmesi ile ilgili başvuruda, başvuru sahibinin doğrudan Kuruma müracaat etmesi yerine öncelikle idari süreçlere başvurması gerektiğinin mantığı nedir?
Cevap: İdari yargı öncesi şikayet mekanizması olarak düzenlenen itirazen şikayet yolu, idarenin kararlarını idari içerikte çözümleyerek Kanundaki rekabet, eşitlik ve şeffaflık amaçlarının korunmasını hedefler. Bu mekanizma işletilmeden doğrudan Kuruma başvurulması, idari süreçlerin işletilmesini engeller ve Kurumun görev yetkisinin sınırlarını aşılmasına neden olur. Bu nedenle, iptal kararına karşı öncelikle itirazen şikayet yoluna başvurmak gereklidir.
Soru: İptal kararının gerekçesine ilişkin itirazların Kuruma kabul edilebilmesi için başvuru öncesinde hangi usuli adımların tamamlanması gerekir?
Cevap: İptal kararı gerekçesine ilişkin itirazların Kuruma inceleme konusu olabilmesi için, ilk aşamada iptal kararına karşı idari itirazen şikayet yoluna başvurma zorunluluğu bulunmaktadır. İtirazen şikayet süresi içinde yapılan başvuru sonucunda idarenin verdiği yanıt üzerine veya yanıt verilmemesi halinde, Kuruma şikayet üzerine başvuru yapılmalıdır. Bu prosedürler tamamlanmadan yapılan doğrudan Kuruma başvurular görev yönünden reddedilmeye mahkûmdur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası üzerine yapılan incelemede, idarenin iptal kararından önce Kuruma herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunmamasının sonuçları nelerdir?
Cevap: İdarenin iptal kararından önce Kuruma herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunmaması nedeniyle, iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle Kurumun görev alanına girmediği tespit edilmiştir ve başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İhalenin iptal edilme gerekçesi olarak sadece bir isteklinin teklif vermesi ve rekabet ortamının sağlanamaması gösterilmişse, bu gerekçe Kuruma itirazen şikayet yoluyla başvurunun yapılmasını engeller mi?
Cevap: Evet, iptal kararının bu gerekçeyle alınması durumunda ve öncesinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamışsa, iptal işlemi itirazen şikayet üzerine alınmış sayılmamaktadır. Bu yüzden Kurum, bu tür iptal kararını inceleme görevine sahip değildir.
Soru: İhalenin iptal edilmesinin itirazen şikayet üzerine alınmaması halinde, başvuru üzerine Kurumun yapacağı işlem nedir?
Cevap: Bu durumda, Kurum başvuruyu görev yönünden inceleyemez ve doğrudan görev yönünden reddeder. Somut vakada da 4734 sayılı Kanun’a göre başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İhale iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı somut vakada, başvuru sahibinin ihalenin iptal gerekçesine yönelik şikayetini Kuruma iletebilmesi için ne yapması gerekir?
Cevap: Başvuru sahibinin iptal kararının itirazen şikayet yoluyla incelenmesini talep edebilmesi için, iptal işleminden önce veya işlemle bağlantılı olarak Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekmektedir. Somut vakada böyle bir başvuru yapılmadığından dolayı Kurum görevi olmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhalenin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yapılan başvuru, Kurum tarafından görev yönünden reddedilmiştir. Uyuşmazlık, ihalenin iptal kararının hangi usul çerçevesinde alındığı ve alınan kararın Kamu İhale Kurumu’nun görev alanına girip girmediği noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, rekabet ortamının oluşmadığından bahisle yapılan iptalin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek ihalenin iptaline itirazda bulunmuş, bu gerekçeyle Kurum nezdinde inceleme talep etmiştir.
Olayda ihalenin iptali, yalnızca bir istekli tarafından teklif verilmiş olması gerekçesiyle gerçekleştirilmiştir. Mevzuat kapsamında değerlendirildiğinde, birden fazla doküman satın alınmış olmasına rağmen geçerli tek bir teklifin bulunduğu durumlarda rekabet şartlarının sağlanamadığı yönündeki idare tespitleri, çeşitli değerlendirmelere konu olabilir. Ancak bu değerlendirmelerin Kurum tarafından yapılabilmesi için ilgili iptal kararının itirazen şikayet prosedürü içinde alınmış olması gerekmektedir. Somut olayda ise başvuru sahibinin söz konusu karara karşı idareye yahut Kuruma herhangi bir itirazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu bağlamda, iptal kararının Kurum tarafından incelenebilmesi için gerekli olan prosedürel unsurun yokluğu nedeniyle, ihalenin iptaline dair işlem Kurumun görev alanı dışında kalmış ve bu nedenle herhangi bir esas incelemesine geçilmeden başvurunun reddine karar verilmiştir. Yani başvuruya konu edilen iptal işlemi, Kurumun yalnızca belirli bir usule uyularak yaptığı değerlendirmeler kapsamında olmadığı için, esas yönünden değerlendirilmemiştir.
Kurul, görev alanının çerçevesini belirlerken, yalnızca ihalenin hangi gerekçeyle iptal edildiğini değil, bu gerekçenin hangi idari süreç sonucunda üretildiğini esas almıştır. Rekabet ortamının yetersizliğine ilişkin dayanaklar, başlı başına bir yeterlilik incelemesi ya da hukuka aykırılık denetimi yapılamasına olanak tanımamıştır; zira bu tür bir denetim ancak ilgili işlemin itirazen şikayet ile Kurumun önüne gelmesi halinde mümkündür.
Sonuç olarak, Kurul değerlendirmesinde, ihalenin iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı, dolayısıyla 4734 sayılı Kanun çerçevesinde Kurum görev alanı içerisinde bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle başvuru, görev yönünden reddedilmiştir ve ihtilafın esası hakkında herhangi bir içerik değerlendirmesi yapılmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.