KÜNYE
- Toplantı No: 2018/019
- Gündem No: 50
- Karar Tarihi: 04.04.2018
- Karar No: 2018/UY.II-726
- Başvuru Sahibi: Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2014/90491
- İhale Adı: Eskişehir - Sarıcakaya - Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 - 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Üstyapı ve Çeşitli İşler Yapım İşi
Özet
İhalenin iptal edilmesi nedeniyle iptal edilen ihale sürecine ilişkin başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale sürecinde tekliflerin aşırı düşük bulunması ve idarenin ihaleyi iptal etmesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin iptal gerekçesi, iptal edilen işin yaklaşık maliyetinin daha yüksek olmasına rağmen sonradan yapılan ihalenin toplam teklif bedelinin daha düşük olması ve işin devam etmesi nedeniyle kamu kaynaklarının verimli kullanılması zorunluluğudur. Bu nedenle iptal edilen ihalede artık hukuken bir süreç kalmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesinden sonra, iptal edilen ihale süreciyle ilgili itirazen şikâyet başvurusu hangi koşullarda incelenir?
Cevap: İhalenin iptal edilmesiyle iptal edilen ihale süreci hukuken sona erdiği için, bu süreçte yapılan işlemler hakkında itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi genel olarak mümkün değildir. Ancak, iptal işleminin iptal edilmesine yönelik farklı bir başvuru söz konusu ise, bu başvurulara ilişkin değerlendirme yapılabilir. Dolayısıyla iptal edilen ihale sürecine ilişkin doğrudan inceleme yapılması sınırlı ve istisnai durumlarla mümkündür.
Soru: İdarenin ihale iptal gerekçesi arasında sonradan yapılan ihalenin toplam teklif bedelinin daha düşük olması örneğinde değerlendirme nasıl olmalıdır?
Cevap: İdarenin iptal gerekçesi olarak, daha sonraki ihalede toplam teklif bedelinin daha düşük olması ve işin tamamlanması gibi gerekçeler göstermesi, iptal kararının kamu kaynaklarının verimli kullanılması yönündeki zorunlulukla desteklendiğini ortaya koyar. Bu durumda, iptal edilen ihale süreci hukuki açıdan sona ermiş sayılır ve iptal edilen sürece yönelik itirazen şikâyetlerin kabulü zorlaşır. Ancak gerekçenin somut ve dayanaklı olup olmadığı her somut olayda değerlendirilmeye devam eder.
Soru: İhalenin iptal edildiğinin ilan edilmesi sonrasında ihale sürecinde yapılan işlemlerle ilgili yapılan şikâyetlerin idare veya ihale kurulunca incelenme zorunluluğu var mıdır?
Cevap: İhalenin iptal edilmesiyle birlikte iptal edilen ihale süreci hukuken sona ermektedir. Bu nedenle iptal edilen süreçte yapılan işlemlerle ilgili itirazen şikâyetlerin idare veya ihale kurulu tarafından inceleme ve karara bağlanması zorunlu değildir; aşamalarda yapılan işlemler kapandıktan sonra başvurular doğrudan reddedilebilir. Ancak iptal kararının usul ve esasa uygunluğu farklı bir başvuru konusu olabilir.
Soru: Tekliflerin aşırı düşük bulunması iddiası, iptal edilen ihaleye ilişkin itirazen şikâyetlerde nasıl değerlendirilir?
Cevap: Tekliflerin aşırı düşük bulunması itiraz konusu yapılabilir ancak ihale iptal edildiyse ve süreç sona erdi ise bu iddia doğrudan iptal edilen ihaleye yönelik itirazen şikâyetin incelenmesine engel olabilir. Yani aşırı düşük teklif iddiası, iptal edilmiş ihalede yapılan şikâyetin reddine engel teşkil etmeyebilir, süreç hukuken sona erdiği için bu iddianın değerlendirilmesi mümkün olmayabilir.
Soru: İhalenin iptal edilmesinden sonra aynı iş için yeni ihale yapılması durumunda, iptal edilen ihaleyle ilgili itirazların durumu nasıldır?
Cevap: İhalenin iptal edilmesini takip eden yeni ihale süreci bağımsız bir süreç olarak değerlendirilir. İptal edilen ihale süreci hukuken sona erdiğinden, iptale konu eski ihale işlemleriyle ilgili itirazlar genellikle karara bağlanmaz. Yeni ihale sürecinde ise ayrı bir başvuru ve itiraz yoluna gidilebilir. Bu haliyle iptal edilen ihale süreci ile yeni ihale süreci birbirinden ayrıdır ve ayrı işlem görür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesi üzerine aynı ihale sürecine ilişkin itirazen şikâyet başvurusu incelenebilir mi?
Cevap: İhalenin iptal edilmesiyle birlikte iptal edilen ihale süreci hukuken sona erdiğinden, bu sürece ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve karara bağlanmasına yer yoktur. Dolayısıyla başvuru reddedilir.
Soru: İdarenin ihale iptal gerekçesi olarak sonradan yapılan ihalenin toplam teklif bedelinin daha düşük olması gösterilmesi şikâyetin incelenmesini engeller mi?
Cevap: Evet, sonradan yapılan ihalenin daha düşük teklif bedeli ile sonuçlanması ve işin devam etmesi, idarenin iptal gerekçesi olarak kabul edilmiştir. Bu durumda iptal edilen ihale süreci artık hukuken geçerliliğini yitirdiği için itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi mümkün olmamaktadır.
Soru: İhalenin iptal edilmesine ilişkin idari işlemin mevzuata uygunluğuna yönelik itirazın bu vakada incelenmesinin reddedilmesinin nedeni nedir?
Cevap: İhalenin iptal edilmesiyle iptal edilen süreç sona erdiğinden, bu süreçte yapılan işlemler hakkında inceleme ve karar verilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla iptale ilişkin itiraz iddiası bile olsa, iptal işleminin dayandığı hukuki sonuç nedeniyle şikâyetin esasına girilmeden reddi gerekir.
Soru: Tekliflerin aşırı düşük bulunması iddiası, iptal edilen ihale sürecine ilişkin başvurunun incelenmesine engel olur mu?
Cevap: Tekliflerin aşırı düşük olması iddiası şikâyetin temelini oluşturmasına rağmen, iptal edilen ihale süreci artık geçerliliğini yitirdiği için bu iddia başvuru kapsamında değerlendirilmemiştir. Yani, aşırı düşük iddiası iptal edilen sürecin hukuki sona ermesi nedeniyle başvurunun reddine engel değildir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, başvuru sahibi tekliflerin aşırı düşük bulunmasını ve ihalenin iptal edilmesini mevzuata aykırı bularak bu hususları şikâyet konusu yapmıştır. Uyuşmazlık, iptal edilen bir ihale sürecine ilişkin sonradan yapılan başvurunun incelenip incelenemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi esasen iptal kararının nedenlerini ve önceki sürece dair değerlendirmeleri sorgularken, Kurul ihalenin iptal edilmesiyle birlikte hukuken artık incelemeye konu edilebilecek bir ihale süreci kalmadığı görüşündedir.
İhale sürecine yönelik yapılan şikâyetin merkezinde teklif bedellerinin aşırı düşük bulunması yer almaktadır. Ancak söz konusu iddia, ihale süreci iptal edildiği için esasen konu dışı kalmıştır. Başka bir deyişle, tekliflerdeki düşük bedellere yönelik yapılan itirazlar Kurul tarafından esas yönünden değerlendirilmeden, iptal işlemi nedeniyle hukuki süreç sona ermiş kabul edildiğinden, bu iddialar hakkında karar verilmemiştir. Bu durum, şikâyet edilen unsurun teknik veya içerik bakımından değil, sürecin varlığı bakımından dikkate alınamayacağını göstermektedir.
Vaka bağlamında, esaslı unsur niteliği taşıyan hiçbir başlık tartışılmamıştır. Başvurunun özünde çeşitli usul veya içerik hatalarına işaret edilse de, Kurul yalnızca ihale sürecinin iptal edilmiş oluşunu değerlendirme yönüne gitmiştir. Bu sebeple somut olayda esasa dair herhangi bir teknik veya şartnameye ilişkin değerlendirme yapılmamış ve şikâyete konu edilen hususlar esas niteliği taşıyıp taşımadığı yönünden ele alınmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, idarenin ihaleyi iptal gerekçesini makul bulmuştur. Özellikle, iptal edilen ihalede yaklaşık maliyetin daha yüksek olmasına rağmen, yeni ihalede toplam bedelin daha düşük gerçekleşmesi ve işin devam ediyor olması gerekçeleri, kamu kaynaklarının etkin kullanımı çerçevesinde kabul edilmiştir. Bu yaklaşım sonucunda, iptale bağlı olarak ihale sürecinin hukuken sona erdiği vurgulanmış ve bu sürece ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine yer olmadığı yönünde karar verilmiştir. Karar, sadece şekli bir değerlendirmeyle sınırlı tutulmuş ve maddi hususlara girilmeden şikâyet iddiaları reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.