KÜNYE
- Toplantı No: 2018/044
- Gündem No: 6
- Karar Tarihi: 01.08.2018
- Karar No: 2018/UY.IV-1436
- Başvuru Sahibi: Mustafa Ekşi İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2018/244573
- İhale Adı: Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası, Meydan Altı Otoparkı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı İhalesi
Özet
İhalenin iptaline ilişkin kararın itirazen şikayet üzerine alınmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin iptal edilmesinin somut gerekçelere dayanmadığını, tekliflerinin geçerli ve ekonomik açıdan en uygun olduğunu, iptal kararının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale sürecinde 2 teklif verilmiş, bir teklif değerlendirme dışı bırakılmış, başvuru sahibinin teklifi tek geçerli teklif olarak belirlenmiş, idarece iptal kararı maliyet ve rekabet gerekçesiyle alınmış ancak iptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmamıştır. 4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesine göre iptal kararları sadece itirazen şikayet üzerine Kurulca incelenebilir. İdareye iptal işleminden önce şikayet başvurusu yapılmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesi üzerine doğrudan Kuruma itirazen şikayet yoluna başvurulabilir mi, yoksa idareye şikayet yapılması gerekir mi?
Cevap: İptal kararları bakımından mevzuat, doğrudan itirazen şikayet yoluna başvurulmasını değil, önce idareye şikayet yapılmasını ve bu aşamanın tamamlanmasını öngörür. İdareye şikayet başvurusu olmadan yapılan itirazen şikayetler usul yönünden reddedilebilir çünkü iptal kararlarının incelenmesi için başvurunun doğru aşamalardan geçmesi beklenir.
Soru: İhalenin geçerli sadece bir teklif olması ve idarenin maliyet veya rekabet endişeleriyle ihaleyi iptal etmesi durumunda Kurumun inceleme yetkisi nasıl belirlenir?
Cevap: İptal kararları, itirazen şikayet üzerine Kurul tarafından değerlendirilebilir. İhale sürecinde tek geçerli teklif olması veya maliyet gerekçeleri iptal için geçerli olabilir ancak, bu durumlar doğrudan Kurumun inceleme görevini başlatmaz. Kurumun yetkisi, iptal kararının ardından usulüne uygun itirazen şikayet yapılması halinde doğar.
Soru: İhalenin iptal edilmesi kararının gerekçelerinin hukuki yönü ve tekliflerin geçerliliği itirazen şikayet yoluyla Kurum önünde tartışılabilir mi?
Cevap: İptal kararına karşı itirazen şikayet yoluna başvurulduğunda, Kurum gerekçelerin dayanaklarını ve tekliflerin geçerlilik durumunu değerlendirebilir. Ancak itirazen şikayet öncesinde idareye karşı şikayet yoluna gidilmemişse, Kurumun bu hususlara ilişkin inceleme yapması mümkün olmaz.
Soru: İhalenin iptal edilmesi öncesinde idareye şikayet sürecinin işletilmemesi halinde Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurularının durumu nedir?
Cevap: İhale iptal kararına karşı doğrudan Kuruma yapılan itirazen şikayet başvuruları, idareye şikayet yolu kullanılmadıysa görev yönünden reddedilir. Bu nedenle, iptal kararının Kurum tarafından incelenebilmesi için önce idareye şikayet başvurusunun yapılması önem taşır.
Soru: İhalenin iptali sonrası başvurularda görev yönünden ret kararı verilmesinin arka planında hangi uygulama ilkeleri bulunur?
Cevap: Kurumun görev alanına giren itirazlar, ancak usul hükümlerine uygun başvurularla inceleme konusu olabilir. İptal kararları itirazen şikayet üzerine incelenir ve itirazen şikayet yolu idareye yapılan şikayet sonrası açılır. Dolayısıyla idareye şikayet yapılmadan doğrudan Kuruma yapılan başvurular görev yönünden reddedilir; böylece mevzuatta öngörülen hiyerarşi ve başvuru usulü korunmuş olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesine yönelik şikayet başvurusu yapılmadan Kuruma itirazen şikayet üzerine inceleme talebinde bulunulabilir mi?
Cevap: Bu vakada iptal kararı yalnızca itirazen şikayet üzerine Kurulca değerlendirilebilir. İdareye iptal işleminden önce herhangi bir şikayet başvurusu yapılmadığı için, Kurumun bu aşamada iptal kararını inceleme yetkisi bulunmamaktadır.
Soru: Geçerli tek teklifin bulunması ve maliyet gerekçesiyle verilen iptal kararları, itirazen şikayet olmadan Kurum tarafından incelenebilir mi?
Cevap: Bu vakada iptal kararı, maliyet ve rekabet gerekçeleriyle alınmış olsa da, itirazen şikayet olmadan Kurumun görev alanına girmemiştir. Dolayısıyla iptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmadığı sürece Kurum tarafından incelenmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin, ihalenin iptal kararının somut gerekçelere dayanmadığı ve teklifinin geçerli olduğu yönündeki iddialarının Kurum nezdinde değerlendirilmesi mümkün müdür?
Cevap: İptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmadığı için, başvuru sahibinin geçerlilik ve gerekçe iddiaları Kurum tarafından incelenmemiş, başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İhalenin iptali kararına karşı yapılacak başvurunun iç hukukta uygun şekilde değerlendirilmesi için hangi şart sağlanmalıdır?
Cevap: İptal kararının Kurum tarafından incelenebilmesi için, karara karşı öncelikle idareye şikayet başvurusu yapılmalı ve ardından itirazen şikayet yoluna başvurulmalıdır. Bu vakada idareye önceden şikayet başvurusu yapılmadığından Kurum karar alma yetkisi doğmamıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, tekliflerin değerlendirme süreci sonucunda yalnızca bir geçerli teklifin kalması ve idarenin bu durumu maliyet ve rekabet gerekçesiyle yeterli bulmayarak ihaleyi iptal etmesiyle ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, geçerli tek teklifin kendilerine ait olduğunu, tekliflerinin uygun olduğunu ve iptal kararının objektif dayanaklardan yoksun olduğunu ileri sürmüş; bu iddialarını Kuruma yönelttiği itirazen şikayet başvurusuyla dile getirmiştir. Ancak başvurunun esas yönünden değil, görev yönünden reddedilmesi söz konusu olmuş; bu durum başvurunun şekli koşullar anlamında yetersizliğine dayandırılmıştır.
İptal kararının verildiği bu ihale sürecinde asıl tartışma, söz konusu kararın ne şekilde Kurum gündemine taşınabileceği meselesi üzerinde toplanmıştır. Sunulan bilgilerden anlaşıldığı üzere, başvuru sahibi ihalenin iptalinden sonra doğrudan Kuruma başvuru yapmış, ancak buna öncül bir şikayet süreci işletilmemiştir. Bu durum, iptal kararlarının yalnızca itirazen şikayet üzerine Kurul gündemine alınabileceğini öngören uygulama çerçevesiyle uyuşmamaktadır. Kurum, iptal kararlarının değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili kararın öncelikle idari şikayet başvurusu ile gündeme getirilmesini, ancak bu sürecin ardından Kurul incelemesine konu olabileceğini esas almıştır.
Uyuşmazlıkta dikkat çeken temel nokta, başvuru sahibinin idarenin iptal kararını temelsiz ve mevzuata aykırı bulmasına karşın, bu iddiayı Kurum nezdinde denetletebilmek için gerekli olan ön şikayet adımını atlamış olmasıdır. Oysa iptal kararlarının gerekçesinin yeterliliği, tekliflerin değerlendirilmesi ve rekabet ortamının oluşup oluşmadığı gibi unsurlar, yalnızca tamamlanmış bir başvuru yolu üzerinden değerlendirilebilir. Bu bağlamda başvuru sahibinin ileri sürdüğü gerekçeler ve kendi teklifine dair iddiaları, usul eksikliği nedeniyle Kurum tarafından incelemeye dahi alınamamıştır.
Kamu İhale Kurulu, şikayet başvuru yollarının işletilmesinin yalnızca şekli bir ön koşul değil, aynı zamanda idari incelemenin sıralı yapısının da bir gereği olduğuna işaret etmiş; bu yapının ihlal edildiği vakalarda değerlendirme yapmayı görev alanı dışında görmüştür. Bu doğrultuda, somut olayda doğrudan Kuruma yöneltilmiş itirazen şikayetin, gereken ön inceleme basamağından geçmeksizin sunulmuş olması nedeniyle görev yönünden reddine hükmetmiştir. Kurumun bu tutumu, başvuru sürecinin yalnızca içerik değil, aynı zamanda usul yönünden de hukuka uygun işletilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.