KÜNYE
- Toplantı No: 2022/046
- Gündem No: 8
- Karar Tarihi: 05.10.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-1189
- Başvuru Sahibi: Ali BULUT
- İhaleyi Yapan İdare: Bartın İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü
- İKN: 2022/809150
- İhale Adı: Bartın Valiliği Hizmet Binası Çatısı Onarım İşi
Özet
İhalenin iptaline itirazen şikayet başvurusu yapılmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, kendisinin en uygun teklifi verdiğini, ihalenin yasal dayanağı olmadan ve gerekçe belirtilmeden iptal edildiğini, ihale yetkilisinin iptal yetkisinin sınırsız olmadığını iddia ederek iptal kararının iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale iptal kararının 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesine dayanılarak alındığı, ancak idareye iptal kararından önce herhangi bir şikayet başvurusu yapılmadığı ve iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 8’inci maddesi uyarınca, itirazen şikayet olmaksızın idare tarafından alınan iptal kararlarına karşı Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılamayacağı, bu nedenle Kurumun görev alanında olmadığı anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdare tarafından itirazen şikayet başvurusu olmadan alınan ihalenin iptal kararlarına karşı Kamu İhale Kurulu’na doğrudan başvuru yapılabilir mi?
Cevap: İdarenin itirazen şikayet başvurusu olmadan iptal kararı alması durumunda, bu karara doğrudan Kuruma başvuru yapılamaz. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ hükümleri gereğince, Kurumun inceleme yetkisi ancak idareye şikayet başvurusu yapıldıktan sonra doğar. Bu nedenle, itirazen şikayet yapılmadan alınan iptal kararları hakkında yapılan başvurular görev yönünden reddedilir.
Soru: İhalenin iptal edilmesi kararının gerekçesi belirtilmeden alınması, itirazen şikayet prosedürü açısından nasıl sonuçlar doğurur?
Cevap: İhalenin iptal edilme gerekçesi idare tarafından açıkça ifade edilmemiş olsa bile, iptal kararı öncesinde idareye itirazen şikayet başvurusu yapılmadıysa ve bu başvuru üzerine iptal kararı alınmadıysa, Kurumun görev alanına ilişkin itirazlar değerlendirmeye alınmaz. Yani gerekçenin açıklanması, Kuruma başvuru hakkını tek başına sağlamaz; öncelikle idare aşamasında şikayet başvurusu yapılması gerekir.
Soru: İhalenin iptal edilme yetkisinin sınırları konusunda idareye itiraz edilmeden doğrudan Kuruma başvuru yapılabilir mi?
Cevap: İdare yetkilisinin iptal yetkisinin sınırlı olduğu ileri sürülse dahi, bu iddia doğrudan Kurum önünde incelenirken, idare aşamasında yapılmış bir itirazen şikayet başvurusu bulunmazsa Kurum bu iddiayı değerlendiremez. Kurumun görev yetkisi, usulü gereği önce idareye yapılan şikayet başvurusu sonucunda ortaya çıkar.
Soru: İdare tarafından iptal kararı alındığında şikayet başvurusunun yapılması gereken makam ve prosedür nedir?
Cevap: İhalenin iptal edilmesi kararına karşı itirazen şikayet başvurusu öncelikle ihaleyi yapan idareye yapılmalıdır. İdarenin bu başvuru üzerine verdiği karar ya da işlem temelinde, sonrasında Kamu İhale Kurulu’na itirazen şikayet hakkı doğar. Doğrudan Kuruma şikayet edilmesi mümkün değildir.
Soru: Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunda görev yönünden ret kararı verilmesinin temel nedeni nedir?
Cevap: İdareye itirazen şikayet başvurusu olmaksızın Kuruma yapılan başvurular Kurumun inceleme yetkisi dışındadır. Bu nedenle, Kurum başvuruyu usulden, yani görev yönünden reddeder. Bu yaklaşım, ihale süreçlerinin idarece tamamlanması ve Kurumun görev sınırlarının korunması açısından önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesi kararına karşı doğrudan Kamu İhale Kurulu’na başvuru yapılabilir mi?
Cevap: Bu vakada, ihale iptal kararı idare tarafından itirazen şikayet yapılmaksızın alındığı için, Kamu İhale Kurulu doğrudan bu karara ilişkin başvuruyu inceleme görevine sahip değildir. Kuruma başvuru yapılabilmesi için öncelikle idareye itirazen şikayet başvurusu yapılmış olması gerekir.
Soru: İdarenin iptal kararını itirazen şikayet olmaksızın alması halinin sonuçları nelerdir?
Cevap: İdarenin itirazen şikayet başvurusu olmadan iptal kararı alması durumunda, söz konusu iptal kararı karşısında Kuruma doğrudan itirazen şikayet yapılamaz. Bu nedenle Kurul, kendisine yapılan başvuruyu görev yönünden reddetmek zorundadır.
Soru: Başvuru sahibinin iddiası olan “ihale yetkilisinin iptal yetkisinin sınırsız olmaması” bu vakada Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, bu iddiayı değerlendirmeye almamış; çünkü iptal kararının alınması sürecinde itirazen şikayet başvurusu bulunmadığından görev yönünden inceleme yapma imkânı olmadığını belirlemiştir.
Soru: Bu vakada Kamu İhale Kurulu’nun ihalenin iptali kararına ilişkin başvuru hakkındaki son kararı nedir?
Cevap: Kurul, ihalenin iptal edilmesi kararının itirazen şikayet üzerine ve mevzuata uygun şekilde alınmadığını tespit ederek, görev alanına girmediği sonucuna varmış ve başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlık, bir ihale sürecinde en uygun teklifin verilmesine rağmen ihalenin idare tarafından iptal edilmesi ve bu iptal kararının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yapılan başvuru üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, iptal kararının gerekçesiz olduğunu, hukuki dayanağının bulunmadığını ve ihale yetkilisinin bu yöndeki yetkisinin keyfi kullanıldığını ileri sürmüştür. Ancak bu başvurunun yol haritası, yani önce idareye şikayet yoluna başvurulup başvurulmadığı hususu, Kurumun değerlendirme yetkisini belirleyen asıl mesele olmuştur.
Uyuşmazlıkta teknik anlamda tartışma konusu edilen bir iş deneyim belgesi sorunu ya da teklif yeterliliği ile ilgili değerlendirme yer almamaktadır. Başvurunun temelinde, ihalenin iptali kararının içeriği ve prosedürel geçerliliği sorgulanmış; ihaleyi kazandığını düşünen istekli, söz konusu kararı Kamu İhale Kurumu önünde tartışmaya açmaya çalışmıştır. Ancak bu açılım, format bakımından gerekli adımlar tamamlanmadan yapılmıştır.
Başvuru sahibinin iddiası olan “ihale yetkilisinin iptal yetkisinin sınırsız olmadığı” yönündeki görüş, esasen iptal kararının gerekçesinin yeterince ortaya konulmadığına ilişkindir. Ancak bu iddianın Kurul nezdinde dikkate alınabilmesi, ancak usule uygun bir başvuru sürecinin işletilmesiyle mümkündür. Mevzuat çerçevesinde Kurumun müdahalesi, belirli işlem basamaklarının tamamlanması koşuluna bağlanmıştır. Bu noktada esaslı unsur, idari başvuru yolu tüketilmeden doğrudan itirazen şikayet başvurusu yapılmasıdır; Kurumun değerlendirmeye esas alabileceği bir karar ya da işlem, idarece icra edilmeden oluşmamıştır.
Bu vakada pilot ortak ya da diğer ortaklara ilişkin iş deneyimi, teklif uygunluğu veya benzeri teknik yeterlik kriterleri gibi unsurlar değerlendirme konusu edilmemiştir. İnceleme tamamen, iptal kararının dayandığı sürecin usule uygun işletilip işletilmediğiyle sınırlı kalmıştır. Dolayısıyla, teklif sahibi ortaklık yapısına ilişkin herhangi bir iş deneyimi analizi yapılmadan, ön değerlendirme aşamasına dahi geçilememiştir.
Kamu İhale Kurulu, idarenin iptal kararının herhangi bir ön şikayet başvurusu olmaksızın alınmış olduğunu tespit etmiş ve bu nedenle kendisine yöneltilen başvurunun görev alanına dahil olmadığını değerlendirmiştir. Kurul, iptal kararının gerekçesi, yerindeliği veya hukuki denetimi yönünde herhangi bir irdeleme yapmamış; çünkü ön koşul olan itirazen şikayet süreci işletilmemiştir. Bu gerekçeyle Kurul, başvuruyu görev yönünden reddederek dosyayı sonlandırmıştır. Sonuç olarak bu karar, ihale işlemlerine karşı başvuru yollarının hiyerarşi sırasına uygun olarak kullanılması gerektiğinin altını çizmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.