İhalenin idarece iptal edilmesi işleminin itirazen şikayet şartına bağlılığı ve Kurumun görev alanı tartışması - 2018/UY.IV-1377

KÜNYE

  • Toplantı No: 2018/042
  • Gündem No: 8
  • Karar Tarihi: 24.07.2018
  • Karar No: 2018/UY.IV-1377
  • Başvuru Sahibi: Fikri Yapıcı/ Kılınçlar Mühendislik - Beyner İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
  • İhaleyi Yapan İdare: Gürpınar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
  • İKN: 2018/253027
  • İhale Adı: Yurtbaşı, Bölmeçalı, Otbiçer, Yedisalkım, Koçgüden, Arındı, Murataldı, Alnıak, Giyimli, Taşdönderen, Doluçıkın,Gölardı, Tepegören ve Öveçli Yelekli Mezrası Mah Mahalle içi Yollarının Kilitli Parke Taşı Yapım İşi

Özet

İhalenin idarece iptalinin itirazen şikayet üzerine alınmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihalenin idarece iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek başvuruda bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

İdarenin gönderdiği yazıdan, iptal kararından önce Kuruma herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı ve iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesine göre, ihalenin iptaline ilişkin kararlar sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir. Bu nedenle, başvuru konusu husus Kamu İhale Kurumunun görev alanına girmemektedir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhalenin iptaline ilişkin kararlar doğrudan Kuruma şikayet konusu yapılabilir mi, yoksa önceden farklı bir şikayet aşaması gerekir mi?
Cevap: İhalenin iptaline ilişkin kararlar genellikle doğrudan şikayet değil, mevcut bir şikayet veya itirazen şikayet süreci sonucunda alınmalıdır. Yani iptal kararı öncesinde Kuruma herhangi bir şikayet başvurusu yapılmamışsa, iptal kararı tek başına itirazen şikayete konu edilemeyebilir.

Soru: İhale sürecinde idarenin iptal kararı alması halinde, bu karara karşı hangi şartla itirazen şikayette bulunulabilir?
Cevap: İptal kararı, ancak şikayet üzerine ya da itirazen şikayet esnasında idare tarafından alınmışsa, ilgili taraflar itirazen şikayet yoluna başvurabilir. İptal, ilave başvuru olmaksızın doğrudan verilmişse, bu durumda bu karar itirazen şikayet konusu yapılamayabilir.

Soru: Kamu İhale Kurumu, iptal edilen ihalelerde iptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmamış ise müracaatları nasıl değerlendirir?
Cevap: Kurum, iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığını tespit ettiğinde, bu tür başvuruları görev yönünden inceleme dışında bırakabilir ve reddedebilir. Çünkü iptal kararına karşı başvuru için gerekli usul koşulları sağlanmamıştır.

Soru: İhalenin iptal edilmesinin mevzuata uygunluğu konusundaki iddialar Kurum tarafından nasıl ele alınabilir?
Cevap: İptal kararı, şikayet veya itirazen şikayet süreci sonucunda alınmamışsa, bu iddialar esas incelemede değerlendirilmez. Kurum, usul şartları gerçekleşmediği için iptal kararının mevzuata uygunluğunu inceleyemeyebilir.

Soru: İptal kararının itirazen şikayete konu olabilmesi için hangi mevzuata uygun işlem basamağı önemlidir?
Cevap: İptal kararının Kuruma itirazen şikayet yoluyla başvuru yapılması için, iptal kararının şikayet veya itirazen şikayet çerçevesinde alınması gerekmektedir. Bu işlem basamağı atlanırsa, iptal kararı Kurumun inceleme yetkisi dışında kalabilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin, ihalenin idarece iptal edilmesine ilişkin doğrudan şikayette bulunmaması durumunda, iptal kararına karşı itirazen şikayet yoluna başvurulabilir mi?

Cevap: Bu vakada, idarenin iptal kararından önce Kuruma herhangi bir şikayet başvurusu yapılmamış olduğundan, iptal kararı doğrudan itirazen şikayet konusu yapılamamıştır. Dolayısıyla, doğrudan iptal kararına karşı itirazen şikayet yoluna başvurulması mümkün değildir.

Soru: İhalenin iptaline ilişkin kararın itirazen şikayet konusu olabilmesi için hangi koşulun gerçekleşmesi gerekir?

Cevap: İhalenin iptal kararının itirazen şikayet konusu olabilmesi için, iptal kararının şikayet sonucu veya itirazen şikayet üzerine alınması gerekir. İptal kararı, bu şart yerine getirilmeden verilmişse itirazen şikayete konu edilemez.

Soru: Kurumun bu olayda ihalenin iptaline ilişkin başvuruyu inceleme görevi var mıdır?

Cevap: İdarenin iptal kararını itirazen şikayet üzerine almamış olması nedeniyle, Kurumun bu iptal kararını inceleme ve değerlendirme yönünden görevi yoktur. Bu nedenle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.

Soru: İhalenin iptalinin mevzuata aykırı olup olmadığı iddiası, doğrudan Kurumca değerlendirilmiş midir?

Cevap: İptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmadığı için, bu iddia Kurumca esas bakımından incelenmemiştir; başvuru usul yönünden reddedilmiştir ve iptal kararının mevzuata uygunluğu Kurumun inceleme alanı dışında kalmıştır.

Detaylı Analiz

İhalenin iptali sonrasında yapılan başvuruda temel uyuşmazlık, bu iptal kararının doğrudan itirazen şikayet yoluna konu edilip edilemeyeceğine ilişkindir. Başvuru sahibi, ihalenin idare tarafından mevzuata aykırı biçimde iptal edildiğini ileri sürerek Kuruma başvuruda bulunmuş, ancak başvurunun değerlendirilmesinde esas alınan husus, iptal kararının Kuruma yapılan bir şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınmamış olmasıdır. Bu çerçevede, başvurunun şekli olarak Kurumun değerlendirme yetkisine girip girmediği tartışmaya açılmıştır.

İhale süreci incelendiğinde, idarenin iptal kararını herhangi bir şikayet başvurusunu takip etmeden, doğrudan kendi inisiyatifiyle aldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, ihalenin iptaline yönelik kararın gerçek anlamda bir başvuru veya şikayet sürecinin sonucu olarak ortaya çıkmadığı görülmektedir. Dolayısıyla, doğrudan iptal işlemine karşı yapılan başvurunun usulen geçerli bir itirazen şikayet konusu oluşturup oluşturmadığı, incelemenin temel ekseni olmuştur. Mevzuat uyarınca şikayet mekanizmalarının belirli koşullar altında ve belirli usullere bağlı olarak işletilmesi gerektiğinden, başvuru sahibinin, idarenin iptal işlemine karşı herhangi bir ön şikayet başvurusu yapmadığı dikkate alınarak başvurunun kabul edilebilirliği değerlendirilmiştir.

Somut olayda Kurul, konuyu esasen herhangi bir hukuka uygunluk değerlendirmesi yapmaksızın, tamamen usule ilişkin çerçevede ele almıştır. Kuruma itirazen şikayet yoluna başvurulabilmesinin ön koşulu olarak, idarece alınan iptal kararının ya doğrudan yapılan bir şikayet üzerine yahut Kurumdaki daha önceki bir itirazen şikayet sürecinin sonucu olarak alınmış olması gerekliliği vurgulanmıştır. Böyle bir süreç işletilmeden tesis edilen iptal işleminin kendi başına Kurumun inceleme alanına girmeyeceği sonucuna ulaşılmış, başvurunun ön koşulları sağlamadığı kanaatine varılmıştır.

İptal kararına yönelik yapılan başvuruda, Kurumca herhangi bir değerlendirme, gerek iptal gerekçelerinin yeterliliği açısından gerekse kamu ihale mevzuatına uygunluk yönünden yapılmamıştır. Bunun nedeni, idarece tesis edilen iptal kararının, mevzuat uyarınca Kurum nezdinde denetim konusu haline gelebilmesi için öngörülen usuli süreçlerin işletilmemiş olmasıdır. Böylece, hukuka aykırılık iddiası esas yönünden değil, sadece başvurunun şekli uygunluğu bakımından değerlendirmeye tabi tutulmuş ve içerik yönünden hiçbir hüküm tesis edilmemiştir.

Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, ihalenin iptaline karşı yapılan başvurunun görev alanına girip girmediğini belirlemek üzere yaptığı değerlendirmede, iptal kararının herhangi bir şikayet süreci üzerine alınmadığını tespit etmiş ve bu durumda Kurumun görev alanına girmeyen bir hususa ilişkin başvuru yapıldığını kabul etmiştir. Bu nedenle başvuru, hukuki yönden değil, görev yönünden reddedilmiş ve Kurumun iptal kararını inceleme yetkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu yaklaşım, Kurumun sadece usulüne uygun şekilde önüne gelen uyuşmazlıkları esasen inceleyebileceği yönündeki içtihadıyla uyumludur.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.