KÜNYE
- Toplantı No: 2017/018
- Gündem No: 63
- Karar Tarihi: 12.04.2017
- Karar No: 2017/UY.III-1071
- Başvuru Sahibi: Er Bu İnşaat Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/599028
- İhale Adı: 15-55 Kk No’lu Gölhisar-Altınyayla Km:31+800-42+100, 48-56 Kk No’lu Altınyayla-Bekçiler Km:0+000-13+000, 48-30 Kk No’lu Seki - Elmalı 0+000-11+000, 400-04 Kk’nolu Dalaman-Fethiye Km:9+000-13+650 Kesimlerinde Binder Takviye Yapı İnşaat İşi
Özet
İhalelere katılmaktan yasaklama kararının ihale süreci dışı idari işlem olması nedeniyle Kurumun inceleme yetkisinin bulunmaması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz etmemekle birlikte, yasaklama kararının hukuka aykırı olduğunu, iki teklif mektubunun sehven sunulduğunu ve yasaklama kararının dayanağının bulunmadığını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu kararında yasaklama kararı alınmamış, yasaklama kararı ihale yetkilisi tarafından değil idari yetkiler kullanılarak verilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca Kurumun görevi ihale sürecindeki işlemleri incelemek olup, yasaklama kararı idari işlem niteliğinde olduğundan Kurumun inceleme yetkisi bulunmamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yasaklama kararının ihale sürecindeki işlemlerden sayılmaması durumunda, Kurumun inceleme yetkisi nasıl sınırlandırılır?
Cevap: Yasaklama kararları genellikle idari nitelikli işlemler olarak kabul edilir ve ihale komisyonunun kararı kapsamında görülmez. Bu nedenle, Kurumun görev ve yetkisi ihale sürecindeki işlemleri incelemekle sınırlıdır; yasaklama kararının hukuka uygunluğu veya dayanağına ilişkin iddialar ise Kurumca değil, idari yargı mercilerince değerlendirilir. Sonuç olarak, yasaklama kararı ihale süreci dışı kaldığında Kurum inceleme yapmaz.
Soru: İhale sürecinde ihale komisyonu tarafından alınmayan yasaklama kararlarının değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak kullanılması mümkün müdür?
Cevap: Yasaklama kararlarının teklifin değerlendirme dışı bırakılması için dayanak teşkil etmesi mümkündür ancak bu kararların ihale komisyonunca alınması beklenir. Eğer yasaklama kararı idari makamlarca ihale süreci dışında verilmişse, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı ihale süreci işlemleri kapsamında kalır; ancak yasaklama kararının hukuka uygunluğu Kurumca incelenmez. Bu durumda yasaklama kararı, ihale sürecine sonradan eklenen bir idari işlem olarak değerlendirilir.
Soru: İdari işlem niteliğindeki ihale yasağı kararlarına karşı başvuru yolları nelerdir?
Cevap: İhale yasağı kararları ihale sürecinin dışındaki idari işlemler olduğundan, bu kararlara karşı ihale şikayet kurumu (Kurum) yerine idari yargı mercilerine itiraz edilmesi gerekir. İhale şikayet kurulunun yetkisi sadece ihale süreci içerisindeki işlem ve kararlarla sınırlıdır; yasaklama kararlarının iptali veya kaldırılması talepleri için idari dava açılması uygun olacaktır.
Soru: Birden fazla teklif mektubunun sehven sunulması yasaklama kararına etkisi nedir?
Cevap: Teklif mektubunun birden fazla sehven sunulması durumu, yasaklama kararının dayanağı oluşturabilir veya oluşturmayabilir; bu konuda net bir yaklaşım genellikle yasaklama kararını veren idare veya yetkili merci tarafından değerlendirilir. Ancak, bu tür teknik hata iddiaları, yasaklama kararının hukuka uygunluğunu incelemek Kurumun yetki alanı dışında kaldığı için, Kuruma yapılan başvurular kapsamında doğrudan inceleme konusu yapılmaz. İlgili idari işlemin iptali için idari yargıya başvurulması gerekir.
Soru: Yasaklama kararının incelenmek istenmesi durumunda, itiraz mercileri arasında yetki ve görev ayrımı nasıl belirlenir?
Cevap: İhale süreci içindeki işlemler ve ihale komisyonunca alınan kararlar ihale şikayet kurumu tarafından incelenebilirken, ihaleye katılmaktan yasaklama kararları idari işlem niteliğinde olduğundan idari yargı mercilerinin görev alanına girer. Bu nedenle, yasaklama kararının hukuka uygunluğuna ilişkin itirazlar öncelikle idari yargıya yapılmalıdır. İhale şikayet kurumu, yasaklama kararının dayandığı işlemi inceleyemediğinden, talebin yetkisizlik nedeniyle reddi söz konusu olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yasaklama kararının ihaleye ilişkin işlemler kapsamı dışında sayılması Kurumun inceleme yetkisini nasıl etkiledi?
Cevap: Yasaklama kararı idari bir işlem olduğundan ve ihale komisyonu tarafından değil idari yetkiler kullanılarak verildiğinden, bu karar ihale sürecindeki işlemler kapsamında değerlendirilmeyerek Kurumun inceleme yetkisinin dışında kaldı. Bu nedenle Kurum, yasaklama kararının hukuka uygunluğunu inceleyemedi.
Soru: Başvuru sahibinin yasaklama kararının hukuka aykırı olduğu iddiası ihale sürecindeki işlemlere itiraz kapsamında değerlendirildi mi?
Cevap: Başvuru sahibi teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz etmediği için, yasaklama kararının hukuka aykırılığı iddiası ihale süreci dışı idari işleme ilişkin bir talep olarak değerlendirildi ve bu nedenle Kurumca incelenmedi.
Soru: İhale komisyonunun yasal yetki kullanımı ile idari yetkiler kullanımı arasındaki fark bu vakada nasıl ortaya çıktı?
Cevap: İhale komisyonu kararında yasaklama kararı alınmamış olup, yasaklama kararı ihale yetkilisi tarafından değil, idari yetkiler kullanılarak verilmiştir. Dolayısıyla yasaklama kararı ihale komisyonunun ihale sürecine ilişkin yetkisi kapsamında gerçekleşmemiştir.
Soru: Başvurunun görev yönünden reddine karar verilmesinin somut sonucu nedir?
Cevap: Görev yönünden reddedilme kararı, Kurumun yasaklama kararını inceleme veya iptal etme talebini değerlendiremeyeceği ve ihale süreci dışı olan yasaklama işlemi ile ilgili olarak hukuki koruma sağlamayacağı anlamına gelmektedir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından sunulan dilekçede esasen teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işleme karşı itirazda bulunulmamış; ancak teklif kapsamında sehven iki ayrı teklif mektubu sunulduğu belirtilerek, bu durumun dayanak gösterildiği ihalelerden yasaklama kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Uyuşmazlık, bu yasaklama kararının ihale sürecine ilişkin bir işlem sayılıp sayılamayacağı ve dolayısıyla Kurumun bu konuda inceleme yetkisinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
İnceleme konusu başvuruda, yasaklama kararının ne ihale komisyonunca ne de ihale yetkilisince ihale süreci kapsamında tesis edildiği görülmüştür. Aksine bu işlem, ihale sürecinden bağımsız olarak idarenin diğer yetkili birimleri tarafından tesis edilmiş, dolayısıyla doğrudan ihale sürecine veya ihaleye katılım koşullarının değerlendirilmesine ilişkin bir işlem niteliğinde olmamıştır. Bu bağlamda yasaklama kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiası Kurum tarafından teklif değerlendirmesine ilişkin bir işlem olarak değerlendirilememiştir.
Somut olayda esasen tartışma, yasaklama kararının temelinin oluşturduğu iddianın –yani sehven birden fazla teklif mektubu sunulmasının– ihalenin esas unsurlarından biri olup olmadığı kapsamında yürütülmemiştir. Ancak verilen Kurul kararında bu husus, yasaklama kararının hangi idari yapı içerisinde tesis edildiğine göre değerlendirilmiş ve işlemin esaslılığı ya da dayanağı yönünden değil, işlem türü ve Kurumun görev sınırları temelinde çözülmüştür.
Kurul değerlendirmesi açık şekilde, yasaklama kararının ihale komisyonu veya yetkilisinin ihale süreci kapsamındaki kararlarından biri olmadığını, idarenin diğer yetkili mercileri tarafından tesis edilen bağımsız ve idari nitelikte bir işlem olduğunu tespit etmiştir. Bu tespitle birlikte Kurumun yalnızca ihale sürecine özgü işlemleri inceleme yetkisi bulunduğu hatırlatılmış ve başvurunun yasaklama kararına yönelik olması nedeniyle incelenemeyeceğine karar verilmiştir.
Sonuç olarak, Kurum, yasaklama kararının ihale süreci dışı bir idari işlem olduğunu belirleyerek başvurunun görev yönünden reddine karar vermiştir. Bu değerlendirme çerçevesinde Kurul, yasaklama kararının içeriğine ya da dayanağına dair herhangi bir esasa ilişkin inceleme yapmamış; yalnızca görev sınırlarına dayanarak başvurunun değerlendirme dışı kalmasına hükmetmiştir. Böylece idare tarafından alınan yasaklama kararlarının hukuki denetiminin yalnızca idari yargı mercilerince yapılabileceği bir kez daha vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.