KÜNYE
- Toplantı No: 2017/006
- Gündem No: 77
- Karar Tarihi: 26.01.2017
- Karar No: 2017/UY.III-355
- Başvuru Sahibi: Günsayıl İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. - Orak Altyapı Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/275829
- İhale Adı: Koyunbaba Barajı Sulaması
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmaması nedeniyle benzer iş puanının iptali ve puanlamanın yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğunu, bu nedenle benzer iş puanının iptal edilmesi ve ihalenin kendileri üzerine yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin asılının fotokopi olarak sunulduğunu, noter onaylı aslına uygunluk şerhi taşımadığını, tercümesinin ise yabancı ülkede yapıldığını ve bu durumun Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, benzer iş puanının ihale dokümanında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde 20 puan ağırlığında olduğu, bu puanın iş deneyim belgesinin mevzuata uygun sunulmasına bağlı olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, mevzuata uygun olmayan belgeye dayanarak verilen benzer iş puanının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinin Suriye’de düzenlendiğini, belgenin T.C. Halep Başkonsolosluğu tarafından tasdik edildiğini, ancak Suriye’nin Apostil Sözleşmesine taraf olmadığını, dolayısıyla Apostil şerhi aranmasının mümkün olmadığını belirtmiş ve belgenin geçersiz olmadığını savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dosyasına sunulan yabancı dildeki iş deneyim belgesinin noter onaylı aslına uygunluk şerhi veya resmî tasdiki olmadan değerlendirilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: İhale mevzuatı çerçevesinde, yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçerli sayılması için aslına uygunluk onayı (noter veya ilgili resmî makamca) ve mevzuata uygun tercümesi aranır. Bu şartlar sağlanmadığında belge değerlendirmeye alınmaz ve buna bağlı verilen benzer iş puanı iptal edilir. Tercümenin belgenin sunulduğu ülkede yapılması veya yeterli tasdik olmaması da belge geçerliliğini olumsuz etkiler.
Soru: Yabancı ülke menşeli iş deneyim belgelerinde Apostil onayının bulunmaması belgenin geçerliliğini tamamen ortadan kaldırır mı?
Cevap: Apostil onayı yalnızca bu konuda taraf olunan uluslararası sözleşme kapsamında aranır. Apostil Sözleşmesine taraf olmayan ülkeler için bu onay zorunlu değildir. Ancak, belgenin aslı, onayları ve tercüme işlemleri mevzuata uygun olmalıdır. Eksiklik varsa belge geçersiz sayılabilir; dolayısıyla Apostil olmaması otomatik olarak belgeyi geçersiz kılmaz, ama diğer yasal gereklilikler mutlaka sağlanmalıdır.
Soru: İş deneyim belgelerinin aslı yerine fotokopi sunulması ya da noter onaylı aslına uygunluk şerhi almadan değerlendirilmesi tekliflerin puanlamasını nasıl etkiler?
Cevap: Mevzuata göre, iş deneyim belgelerinin asıl veya noter onaylı aslını tasdik eden suret sunulması gerekir. Fotokopi belge ya da aslına uygunluk şerhi olmayan belgeler geçerli kabul edilmez. Bu durum, benzer iş puanının iptal edilmesine yol açar ve puanlamanın yeniden yapılması gerekir. Yanlış değerlendirildiğinde teklifin hukuki dayanağı zayıflar, itiraz ve iptal sebepleri doğabilir.
Soru: Benzer iş puanlamasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi için belirlenen ağırlık ve belgelendirme şartları arasındaki ilişki nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: Benzer iş puanı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif değerlendirmesinde önemli bir yer tutuyorsa, bu puanın dayandığı belgeler mevzuata tam uyumlu olmalıdır. Belgede eksiklik, uygunsuzluk ya da mevzuata aykırılık bulunursa, bu puanlama unsuru iptal edilir ve yeniden puanlama yapılır. Aksi halde değerlendirme işleminin hukuki dayanağı zedelenir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekliye ait iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olması halinde ihale işlemlerinde hangi adımların izlenmesi önerilir?
Cevap: Bu durumda ilk olarak benzer iş puanı iptal edilerek fiyat dışı puanlama yeniden yapılmalıdır. Puanlama neticesine göre teklif sıralaması belirlenir ve gerekiyorsa yeni karar sonrasında ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde tekrar yürütülür. İhalenin doğrudan iptali ya da başka istekliye verilmesi otomatik olmaz; her aşama usul kuralları gözetilerek yapılmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu 5.000 ha ve üzeri sulama inşaatı işine ait iş deneyim belgesinin noter onaylı aslına uygunluk şerhi taşımaması ihale puanlamasını nasıl etkiler?
Cevap: Noter onaylı aslına uygunluk şerhi bulunmayan iş deneyim belgesi, belge sunuluş şekli açısından mevzuata aykırılık teşkil eder ve bu durumda belgenin değerlendirilememesi nedeniyle benzer iş puanı iptal edilir. Puanlamada bu belge dikkate alınmaz ve fiyat dışı unsur puanlaması buna göre yeniden yapılır.
Soru: Yabancı ülkede hazırlanan iş deneyim belgesinin tercümesinin mevzuata uygun olmaması ihale sonucu üzerinde nasıl bir hukuki sonuç doğurur?
Cevap: Yabancı ülkede yapılan tercüme, ihale mevzuatında öngörülen belge sunuluş şekillerine uygun değilse, uygulamada belgenin geçerli kabul edilmesi mümkün olmaz ve buna binaen benzer iş puanı iptal edilerek puanlama yeniden düzenlenir.
Soru: İdarenin, Suriye’de düzenlenen iş deneyim belgesinin Apostil şerhi bulunmamasını dayanak göstererek belgenin geçerli olduğunu savunması, Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, Suriye’nin Apostil Sözleşmesine taraf olmamasının Apostil şerhi aranmayacağı anlamına geldiğini kabul etmiş; ancak belgenin aslı ve tercümesinin mevzuata uygun sunulmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle idarenin savunması belgede mevzuata uygunluk sağlamak için yeterli görülmemiştir.
Soru: Benzer iş puanının iptal edilmesi sonucu ihale işlemleri açısından hangi aşama gerekmektedir?
Cevap: Benzer iş puanı iptal edildikten sonra, fiyat dışı unsur puanlaması yeniden yapılmak suretiyle ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde tekrarlanmak zorundadır; doğrudan ihalenin iptali veya başka bir istekliye verilmesi kararı verilmemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, teklif değerlendirmesinde etkin rol oynayan benzer iş puanının dayanağını oluşturan bir belgenin sunuluş şekliyle ilgilidir. Başvuru sahibi, rakip isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin mevzuata uygun sunulmadığını belirterek bu belgenin değerlendirme dışı bırakılmasını ve ihalenin kendilerine verilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlık, Suriye’de düzenlenen ve 5.000 hektar üzeri sulama inşaatı işine ait olduğu bildirilen belgenin geçerliliğine, özellikle de bu belgenin ihale kriterlerinde önemli ağırlık taşıyan benzer iş puanına etkisine odaklanmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin şekli açısından ciddi bir eksiklik tespiti yapılmıştır. Belgenin yalnızca fotokopi olarak sunulduğu, noter onaylı aslına uygunluk şerhi taşımadığı ve tercümesinin yabancı bir ülkede gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Belgenin kaynağının yurt dışı olması, içeriğinin doğruluğunun ve sunuluş şeklinin belirli usullere göre tasdik edilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede belge; aslı, tasdiki ve tercümesi yönünden ihale düzenlemeleriyle bağdaşmayan bir sunum biçimiyle dosyaya dahil edilmiş ve bu durum Kurul değerlendirmesinde temel sorun olarak öne çıkmıştır.
Kurul kararında ağırlıklı biçimde, benzer iş puanına esas olan belgenin taşıdığı şekil eksikliklerinin sonuçları değerlendirilmiştir. Söz konusu puanlama unsurunun ihale dokümanında 20 puanlık belirleyici bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiş ve geçersiz nitelikteki bir belgeye dayanarak bu puanın verilmesinin teklif sıralamasını etkileyebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Puanlamada etkisi yüksek olan bu unsurun belgelenmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesi, Kurulun bu kısmı değerlendirme dışı bırakmasına yol açmış, böylelikle söz konusu belgenin ihale sonucu üzerindeki etkisi geçersiz kılınmıştır.
Kurulun belgeye dair değerlendirmesinde idarece öne sürülen savunma da dikkate alınmıştır. İdare, Apostil onayının aranamayacağı bir ülke olan Suriye’de düzenlenen bu belgenin T.C. Başkonsolosluğu tarafından onaylandığını vurgulamıştır. Ancak yapılan incelemede, belge aslı yerine fotokopi sunulduğu ve bu fotokopide noter onayı bulunmadığı gibi, tercümenin de yabancı ülkede yapıldığı anlaşılmıştır. Kurul, bu eksikliklerin birlikte değerlendirilmesi sonucu belgenin ihale mevzuatı açısından kullanılabilir olmadığına karar vermiştir. Dolayısıyla idarenin yalnızca Apostil gerekçesine dayanarak yaptığı savunma yeterli bulunmamıştır.
Sonuç olarak, benzer iş puanının uygunsuz belgeye dayanılarak verilmiş olması Kurul tarafından ihale işlemlerini etkileyebilecek nitelikte görülmüş, bu nedenle söz konusu puan iptal edilerek fiyat dışı unsur puanlamasının yeniden yapılması yönünde hüküm kurulmuştur. İhale sonucunda doğrudan geçerliliğini sürdürecek tek taraflı bir karar verilmemiş, sadece belgelerin yeniden mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesini sağlayacak bir düzeltme işlemi öngörülmüştür. Bu yaklaşım, işlemlerin ihale usulleriyle uyumlu biçimde yürütülmesi gerekliliğini esas alan bir içerik taşımaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.