KÜNYE
- Toplantı No: 2022/060
- Gündem No: 122
- Karar Tarihi: 28.12.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1701
- Başvuru Sahibi: Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Aydın Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2022/1016500
- İhale Adı: Aydın İli Genelinde Yol Yapım, Bakım, Onarım ve Alt Yapı İşleri Yapımı
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş hacmini gösteren yapım işleri ciro belgesini sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunu eksik doldurduğunu, iş deneyim belgelerinin uygun olmadığını, fiyat dışı unsur puanlamasında usulsüzlük yapıldığını ve iş hacmini gösteren belgelerin uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan isteklinin 2021 yılı yapım işleri cirosunun teklif bedelinin %15’inden az olmaması gerektiği, sunulan meslek mensubu tarafından düzenlenen yapım işleri ciro bilgileri tablosunda bu kriterin sağlandığı tespit edilmiştir. Ancak başvuru sahibinin teklif dosyasında yapım işleri cirosunu gösteren belge yerine Kurumlar Vergisi Beyannamesi sunulduğu, bu belgenin yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Yaklaşık maliyet ve iş hacmi kriterleri çerçevesinde, iş hacminin tevsiki için sadece yapım işleri ciro belgesinin sunulması gerektiği mevzuattan kaynaklanmaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş hacmi tevsiki için hangi belgelerin sunulması gerekmektedir; başka belgeler bu amaçla kullanılabilir mi?
Cevap: İş hacmini tevsik etmek üzere mevzuat çerçevesinde genellikle yapım işleri ciro belgesi talep edilir. Bu belge, isteklinin ilgili dönemde gerçekleştirdiği yapım işlerinin toplam cirosunu gösterir. Diğer mali belgeler (örneğin Kurumlar Vergisi Beyannamesi) iş hacminin tevsiki için geçerli sayılmayabilir, çünkü bunlar işin niteliği ve kapsamı hakkında net ve doğrudan bilgi vermez. Ancak ihale dokümanında veya mevzuatta farklı belge türleri açıkça belirtilmişse, bu durum değişebilir.
Soru: İş hacmi için sunulan yapım işleri ciro belgesinde karşılaştırılacak tutar nasıl belirlenir?
Cevap: Mevzuatta sıklıkla yapılan uygulama, iş hacminin belirli bir yıldaki toplam yapım işleri cirosunun, teklif edilen işin tutarının belirli bir oranını (örneğin %15’ini) karşılamasını zorunlu kılmaktır. Bu oran ve dönem, ihale şartnamesinde belirtilir. Teklifin hem değerlendirilmesi hem de idari yeterlik açısından bu kıstasa uygunluk aranır. Bu tutarın altındaki belgeler yeterlik sağlamaz.
Soru: Yapım işleri ciro belgesi sunulmaması durumunda teklifler nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş hacmini tevsik etmek için zorunlu olan yapım işleri ciro belgesinin sunulmaması, isteklinin yeterlik kriterlerini karşılamadığı anlamına gelebilir. Bu durumda teklif, ihale mevzuatına uygun biçimde değerlendirme dışı bırakılabilir. İdari düzenlemelerde veya özellikle şartnamede farklı bir hüküm yoksa, belge eksikliği doğrudan teklifin elenmesine yol açar.
Soru: İş hacmi ciro belgesinin yeterli olup olmadığı nasıl denetlenir?
Cevap: İhale komisyonları ve Kurul, sunulan yapım işleri ciro belgesinde belirtilen tutarı ve belgenin düzenlenme biçimini inceler. Belgenin ihale konusu işin kapsamına uygun dönemi ve rakamsal sınırı karşılayıp karşılamadığı belirlenir. Belgenin onaylayıcı (örneğin meslek mensubu) tarafından düzenlenmiş olması ve belgenin içeriği mevzuata uygun olmalıdır. Şüpheli durumlarda ek inceleme istenebilir.
Soru: İş hacmi tevsik belgeleri konusunda idare ile istekliler arasında en çok hangi uygulama tereddütleri yaşanır?
Cevap: En çok görülen tereddütler, hangi belgenin kabul edileceği (örneğin ciro belgesi ile vergi beyannamesi arasında fark), belgenin kapsadığı dönemin ihale şartlarına uygunluğu, belgenin doğru ve usulüne uygun şekilde düzenlenip düzenlenmediği, ve sunulan belgelerle teklif bedelinin kıyaslanması kriterlerinin doğru yorumlanması konularındadır. Bu alanlarda yapılacak hatalar teklifin uygunsuz bulunmasına veya ihalenin iptaline sebep olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş hacmini gösteren yapım işleri ciro belgesini sunmamış olmasının sonucu ne olmuştur?
Cevap: İlgili istekli, iş hacmini tevsik etmek için gerekli yapım işleri ciro belgesini sunmadığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş hacmi belgelerine ilişkin sunduğu Kurumlar Vergisi Beyannamesinin yeterli bulunmamasının gerekçesi nedir?
Cevap: Kurumlar Vergisi Beyannamesi, yapım işleri cirosunu tevsik etmek için yeterli bir belge olarak kabul edilmemiştir; çünkü mevzuat sadece yapım işleri ciro belgesinin iş hacmini kanıtlamak için sunulmasını zorunlu kılmaktadır ve diğer mali belgeler bu şartı sağlamamaktadır.
Soru: Başvuru sahibinin yeterlik bilgileri, iş deneyim belgeleri ve fiyat dışı unsur puanlaması ile ilgili iddiaları nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, yeterlik bilgileri, iş deneyim belgeleri ve fiyat dışı unsur puanlaması ile ilgili başvuru sahibinin iddialarını reddetmiş, bu kısımlarda ihlal tespit etmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapım işleri cirosunun teklif bedelinin %15’inden az olmaması gerektiği kriteri nasıl uygulanmıştır?
Cevap: Yapım işleri ciro belgesinde 2021 yılı cirosunun teklif bedelinin %15’ini karşıladığı doğrulanmış, ancak bu belgenin teklif dosyasında sunulmadığı anlaşılmıştır; bu durum nedeniyle ihale sürecinde mevzuata uyulmadığı sonucuna varılmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yapılan başvuru, tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınan yeterlik belgelerine ilişkindir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş hacmini gösteren belgelerde eksiklik bulunduğunu ileri sürmüş, teklif dosyasında yapıma özgü ciro belgesi yerine Kurumlar Vergisi Beyannamesi sunulduğunu belirtmiştir. Uyuşmazlık, özellikle iş hacmini tevsik eden belgenin türü ve geçerliliği üzerinde yoğunlaşmış; değerlendirme dışı bırakılma kararının bu belge eksikliği nedeniyle alınıp alınamayacağı tartışma konusu olmuştur.
İhale koşulları uyarınca isteklilerin sunması gereken yeterlik belgeleri arasında, iş hacmini gösteren yapım işleri ciro belgesinin düzenli ve doğru biçimde yer alması beklenmektedir. Bu belge, belirli bir mali yıl içerisinde gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin ciroları gösterir ve teklifin belirlenen parasal oranla karşılaştırılmasını sağlar. Ancak somut olayda, ihale üzerinde bırakılan istekli yeterlik bilgisini Kurumlar Vergisi Beyannamesiyle sunmuş; bu ise, mevzuatın öngördüğü açık şartı karşılamadığı gerekçesiyle geçerli sayılmamıştır. Kurul, bu tür vergi beyannamelerinin iş hacmini doğrudan ve yeterli biçimde tevsik edemeyeceğine dikkat çekmiştir.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, iş hacmine ilişkin belgenin niteliği yönünden değerlendirilmiştir. Sunulması gereken belgenin yerine farklı bir belge sunulmuş olması, teknik bir eksiklik değil, yeterlik şartının ana unsurlarından birinin sağlanmaması olarak değerlendirilmiştir. Böyle bir durumda eksikliğin giderilmesi veya ikame belgenin kabulü mümkün görülmemiştir. Kurul, iş hacmi koşulunun kapsamına ve dayandığı belge türüne doğrudan temas ederek, bunun eksikliğini ihale şartlarını ihlâl eden bir durum olarak ele almıştır.
Karar, pilot ortağın iş deneyiminden değil, iş hacmine ilişkin belgesi üzerinden değerlendirildiğinden, ortaklık yapısı ya da ortakların bireysel yeterlikleri ayrıca incelenmemiştir. Bu nedenle iş deneyimi yönünden tartışma dışında kalan değerlendirme, yalnızca yapım işleri cirosunu belgeleyen evrakın varlığına ve yeterliliğine odaklanmıştır. Mevzuattaki açık hüküm doğrultusunda yalnızca ilgili ciro belgesinin kabul edilebilir olduğu, başka mali belgelerin bu şartı karşılamadığı yönündeki yaklaşımın temel sebebi de budur.
Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin diğer iddialarını (örneğin iş deneyim belgeleri ve fiyat dışı unsur puanlaması gibi) yerinde bulmadıysa da, iş hacmini belgeleyen ciro belgesinin yokluğunu esas kabul ederek kararını şekillendirmiştir. Sonuç olarak, sunulması gereken bu belgenin eksikliği, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuş, işlemlerin mevzuata uygun biçimde yeniden gerçekleştirilmesi yönünde karar verilmiştir. Kurul, mevzuata sıkı bağlılık ilkesini gözeterek belge eksikliğini tolerans kapsamında değerlendirmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.