KÜNYE
- Toplantı No: 2022/050
- Gündem No: 70
- Karar Tarihi: 03.11.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1353
- Başvuru Sahibi: Zeta Grup İnşaat A.Ş. - Nesce İnşaat Enerji ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/657999
- İhale Adı: Şanlıurfa - Suruç Yolu Km:102+600 - 132+296 Kesimi Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi uygun bulunmuş ve aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun değerlendirilmiştir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihalede aranan benzer iş kriterini karşılamadığını, aşırı düşük teklif sorgulamasında bazı analiz girdilerinin sorgulanması gerektiğini ve sunulan açıklamaların mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğini, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş ile uyumlu olduğunu ve belgenin tutarının ihalede aranan %80 iş deneyim tutarını karşıladığını tespit etmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasında idarenin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri için açıklama talep ettiği, analiz girdilerinin tutarlarının mevzuata uygun şekilde belirlendiği ve sorgulanması gereken girdilerin doğru tespit edildiği, başvuru sahibinin iddiasına konu edilen analiz girdisinin kâr ve genel gider hariç toplamın %3’ünün altında ve %15’ini aşmadığı için açıklama gerektirmediği belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olduğu, sunulan fiyat teklifleri ve belgelerin mevzuata uygun ve yeterli olduğu, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı ve nakliye hesaplamalarının doğru yapıldığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale konusu iş için sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş kapsamının ne şekilde değerlendirilmesi gerekir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin ihalede aranan benzer iş kapsamında olup olmadığı, belgenin esaslı unsurunun yani işin teknik özellikleri, kapsamı ve türünün ihale konusu işle uyumlu olup olmadığına bakılarak değerlendirilir. Tutarın da ihalede öngörülen asgari oranları (örneğin %80) karşılaması gerekir. Bu değerlendirmede, sadece işin adı değil, işin gerçek kapsam ve niteliği belirleyicidir. Benzer iş kriterinin yorumu, ilgili yönetmelik, tebliğ ve uygulama kararlarına göre somut iş unsuruna göre yapılmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif analizlerinde hangi kriterler ve analiz girdileri açıklama talebine konu edilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin büyük kısmını oluşturan kritik iş kalemlerinin maliyet bileşenlerinin detaylandırılması istenir. Analiz girdileri arasında kâr ve genel gider oranlarının, nakliye, işçilik gibi maliyet unsurlarının makul ve mevzuata uygun olması aranır. Ancak, belirli bir eşik değerinin altında kalan (örneğin %3’ün altındaki bazı girdiler) analiz kalemleri açıklama zorunluluğu doğurmayabilir. Bu nedenle, idarenin hangi girdilerin sorgulanacağına hukuka uygun şekilde karar vermesi gerekir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterliliği nasıl somut olarak belirlenir?
Cevap: Sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve esaslara uygun şekilde yapılması gerekir. Bu kapsamda; teklif bedelinin oluşumunu makul, tutarlı ve gerçekçi gerekçelerle izah etmek esas alınır. İşçilik ücretlerinin mevzuatta belirlenen asgari ücretin altında olmaması ve nakliye gibi maliyet hesaplarının gerçekçi ve hukuka uygun olması da değerlendirilir. Açıklamalar belgenin tamamlayıcı unsuru olarak incelenmelidir.
Soru: İş deneyim belgelerinin tutarının ihale tanımındaki oranı karşılamaması durumunda nasıl bir yaklaşım izlenir?
Cevap: İhale dokümanında benzer iş için belirlenen asgari iş deneyim tutarının altındaki belgeler, ihale kapsamında yeterli kabul edilmeyebilir ve teklif değerlendirmeye alınmayabilir. Ancak tutarın yeterliliği somut olarak hesaplanmalı, benzer iş kapsamında olmayan tutarlar veya farklı iş nitelikleri için verilen bedeller göz önüne alınmamalıdır. Bu tutarın belirlenmesinde doküman hükümleri ile yürürlükteki mevzuat esas alınır.
Soru: Aşırı düşük teklif analizinde idarenin açıklama talep etmediği bazı analiz kalemleri itiraz konusu olduğunda nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında talep etmediği analiz kalemleri konusunda, idare tarafından açıklama istememe kararının hukuka uygunluğu incelenir. Söz konusu kalemlerin tutarının açıklama gerektiren sınırlar içinde olup olmadığı araştırılır. Eğer bu kalemler mevzuatın eşik değerlerinin dışındaysa, idarenin açıklama istememesi yerinde kabul edilir. Aksi durumda, açıklama talebi zorunlu sayılır ve talep edilmeden teklif değerlendirmeye alınırsa hukuki sorun doğabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş kriterini karşılayıp karşılamadığı konusunda ne şekilde bir değerlendirme yapılmıştır?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili tebliğler çerçevesinde değerlendirilerek, belgenin esaslı unsurunun ihale konusu işe uyumlu olduğuna ve tutarının ihalede aranan %80 iş deneyim tutarını karşıladığına karar vermiştir. Bu nedenle belge, ihale şartlarındaki benzer iş kriterini karşılamıştır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu hangi somut kriterlere göre tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif sorgulamasında idarenin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri için açıklama talep ettiğini ve analiz girdilerinin tutarlarının mevzuata uygun belirlendiğini tespit etmiştir. Ayrıca, sorgulanması gereken girdiler doğru belirlenmiş, iddia edilen analiz girdisi ise kâr ve genel gider hariç toplam içinde %3’ün altında ve %15’i aşmadığı için açıklama gerektirmemiştir. İsteklinin sunduğu açıklamalar, Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin iddiasına konu edilen analiz girdisi neden aşırı düşük teklif açıklamasında sorgulanmamıştır?
Cevap: Söz konusu analiz girdisi, kâr ve genel gider hariç toplamın %3’ünün altında ve %15’ini aşmadığı için açıklama gerektiren girdiler arasında değerlendirilmemiştir. Bu durum, açıklama zorunluluğu bulunmayan analiz girdileri kapsamında kalmaktadır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik ve nakliye hesaplamalarıyla ilgili iddialar nasıl ele alınmıştır?
Cevap: Kurul, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı ve nakliye hesaplamalarının doğru yapıldığı tespit edilmiştir. Bu somut tespitler doğrultusunda, işçilik ve nakliye alanındaki iddialar reddedilmiş, açıklamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Detaylı Analiz
Şikayet konusu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş kriterini karşılayıp karşılamadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterliliği üzerinedir. Bu çerçevede başvuru sahibi, anılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin ihale dokümanında belirlenen benzer iş tanımıyla örtüşmediğini ve teklif bedelinin detaylandırılmasına ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, hem isteklinin teknik yeterliliğini hem de teklif bedelinin oluşumunu ilgilendiren hususlara dayanmaktadır.
İş deneyim belgesine ilişkin değerlendirme, belgenin işin mahiyeti bakımından ihale konusu işle benzerlik gösterip göstermediği ve bedelsel yeterliliğin ilgili tutar oranını karşılayıp karşılamadığı yönünde yapılmıştır. Kurul, belgenin esaslı unsurlarının ihale konusu işe uygun olduğu kanısına varmış, bu çerçevede kullanılan yöntemin ilgili yönetmelik ve tebliğ hükümleriyle uyumlu olduğuna hükmetmiştir. Ayrıca, belge tutarının, ihale dokümanında öngörülen asgari oranın (%80) üzerinde olduğu da tespit edilmiştir. Bu nedenle, teknik yeterlilik açısından söz konusu iş deneyim belgesinin geçerli ve yeterli olduğu değerlendirilmiştir.
Benzer iş yönünden yapılan değerlendirmede “esaslı unsur” kavramı, yalnızca işin adından ibaret olmayıp, işin kapsamı, niteliği ve teknik özelliklerini dikkate alan bir yorumla ele alınmıştır. Bu vakada da belgenin esaslı unsurunun ihale konusu iş ile teknik anlamda örtüştüğünün tespiti, belgeyi benzer iş kapsamında değerlendirmeye yeterli görülmüştür. Böylece, işin sadece ismi değil, işin mahiyetine dair özellikler belirleyici unsur olarak kabul edilmiştir.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde de oran ve kapsam bağlamında herhangi bir eksiklik ya da uygunsuzluk bulunmadığı, bu ortağın iş deneyimi bakımından yeterliliği sağladığı tespit edilmiştir. Bu durum, ortaklık yapısı içerisindeki yüklenici sorumluluğu açısından da belgeyi geçerli kılmakta ve tek başına teknik yeterlilik açısından bir engel teşkil etmediğini göstermektedir.
Kurulun ulaştığı sonuçta, hem iş deneyim belgesinin hem de aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu yönünde net bir değerlendirme bulunmaktadır. Başvuru sahibinin analiz girdilerine ilişkin itirazında ise, açıklama sorgulamasına konu yapılmayan girdinin eşik değerlerin altında kaldığı belirlendiğinden, açıklama zorunluluğu bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Aynı şekilde, işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olmadığı ve nakliye hesaplarının gerçekçi şekilde yapıldığı tespitleriyle, başvuruya temel teşkil eden iddiaların yersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddi yönünde verilen karar, hem teknik hem mali yönlerden yapılan somut inceleme ve mevzuata dayalı değerlendirme ile gerekçelendirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.