KÜNYE
- Toplantı No: 2018/004
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 24.01.2018
- Karar No: 2018/UY.I-266
- Başvuru Sahibi: Ziver İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 8.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/451845
- İhale Adı: Malatya - Yazıhan - Arguvan Yolu (Arguvan Bağlantı Köprüsü) İnşaatı Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin 2531 sayılı Kanun kapsamındaki yasak nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararlaştırıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, belge sahibinin 2531 sayılı Kanun kapsamında yasaklı olduğu sürede Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapması nedeniyle geçersiz olduğunu ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, 2531 sayılı Kanun’un 2. maddesi uyarınca kamu görevinden ayrılanların, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum veya kuruluşlara karşı üç yıl süreyle görev ve iş alamayacaklarını tespit etmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi sahibi kişinin, ihale tarihinden önceki iki yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında görev yaptığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, belge sahibinin yasaklılık süresi dolmadan aynı genel müdürlüğün taşra teşkilatına bağlı 8. Bölge Müdürlüğü ihalesine katılması 2531 sayılı Kanun’a aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu görevinden ayrılan kişinin iki yıl içinde çalıştığı kurumun ihalesine katılması neden yasak kabul edilir?
Cevap: Ayrılan kişinin son iki yıl içinde hizmetinde bulunduğu kamu kurumu veya bağlı birimlerinin ihalelerine katılması, yolsuzluk ve çıkar çatışmasını önlemek amacıyla yasaklanmıştır. Bu yasak, aynı kurumun merkez ve taşra teşkilatlarını tek bütün olarak değerlendirerek uygulanır. Böylece, kişinin görevli olduğu genel idarenin herhangi bir biriminin ihalesine yasak süresi dolmadan katılması mevzuata aykırılık oluşturur.
Soru: İş deneyim belgesinin iptali veya değerlendirme dışı bırakılması durumunda ihale sürecinde nasıl bir yol izlenir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin geçersizliği tespit edilirse, bu belgede belirtilen tecrübeye dayanılarak verilen teklif genellikle değerlendirme dışı bırakılır. Böyle bir durumda ihale süreci iptal edilip, yasaklılık sorunu giderilene kadar ilgili teklifçi değerlendirme dışı bırakılarak ihale yeniden düzenlenebilir.
Soru: Aynı kamu kurumunun merkez ve taşra teşkilatının bir bütün sayılması ihalede hangi sorunlara yol açar?
Cevap: Merkez ile taşra birimleri arasında ayrı ayrı ihale yasağı uygulanmaması, kişinin bu genel idarenin herhangi biriminde yasaklı olduğu süre boyunca o idarenin tüm kademelerine yönelik ihalelere katılımının yasaklanması anlamına gelir. Uygulamada tereddüt çıkabilmekte; bu bütünlük kabul edilmezse, yasak kapsamı daraltılmış olur ve bu da idari yargı ve denetim organlarının hukuka aykırılık kararlarına yol açabilir.
Soru: 2531 sayılı Kanun kapsamında yasaklılık süresi başladığı andan itibaren ne kadar devam eder ve bu sürenin ihale değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Yasaklık süresi, kamu görevinden ayrılma tarihinden itibaren genellikle üç yıl olarak belirlenir ve bu süre içinde aynı idarenin ihalelerine katılım yasaktır. İhale sürecinde yasaklık tarihi ve süresi dikkate alınarak, tekliflerin mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi gerekir; yasak süre dolmadan aynı idarenin ihalelerine katılım halinde teklifin geçersiz sayılması mümkündür.
Soru: Yasaklılık kapsamında sunulan iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgesini düzenleyen kişinin yasaklılık statüsü somut ve dönemseldir; belgenin düzenlendiği veya belge sahibinin görev yaptığı sürelere bakılarak yasak durumu tespit edilmelidir. Ayrıca, belge sahibinin görev yaptığı idare birimi ile ihalenin yapıldığı birim arasındaki ilişki göz önünde bulundurularak, kurumların bir bütün hâlinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği belirlenmelidir. Bu hususlar netleşmediyse, belgenin geçerliliği konusunda tereddüt ortaya çıkabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin geçersiz sayılmasının dayanağı nedir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi, belge sahibinin 2531 sayılı Kanun kapsamındaki yasaklılık süresinde Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında görev yapması nedeniyle geçersiz sayılmıştır. Kurul, Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ile taşra teşkilatının tek bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiğini değerlendirerek, yasaklılık süresi dolmadan aynı genel müdürlüğün taşra teşkilatına bağlı biriminde ihale sürecine dahil olmanın Kanun’a aykırı olduğunu tespit etmiştir.
Soru: Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının bir bütün olarak değerlendirilmesi ihale sürecini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Kurul, Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının ayrı değil, tek bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucuna ulaşmıştır. Bu nedenle, belge sahibinin merkez teşkilatındaki göreviyle ilgili yasaklılık süresi dolmadan taşra teşkilatındaki 8. Bölge Müdürlüğü ihalesine katılması fiili 2531 sayılı Kanun kapsamındaki yasak kapsamında kabul edilmiş ve bu durum, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur.
Soru: İhale sürecinde yasaklılık süresi ve kapsamı göz önüne alınarak hangi işlem yapılmıştır?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin yasak kapsamında geçersiz olduğunun tespit edilmesi sonucu, teklif değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin talebi doğrultusunda Kurul’un temel değerlendirmesi ne yönlü olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin talebi doğrultusunda Kurul, belge sahibinin yasaklılık durumunu sorgulamış ve 2531 sayılı Kanun kapsamında yasaklı olunan dönemde aynı genel müdürlüğün teşkilatına bağlı bulunmanın yasak olduğunu tespit etmiştir. Bu değerlendirme, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin geçersizliği ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması taleplerinin kabulü yönünde sonuçlanmıştır.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin geçerliliğine ilişkindir. Başvuru sahibi, belge sahibinin 2531 sayılı Kanun kapsamında yasaklı olduğu dönemde Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yaptığını belirterek, bu nedenle belgenin geçersiz sayılması ve söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür. Kurul incelemesinde, yasaklılık süresi dikkate alındığında belgenin düzenlendiği dönem ile ihale makamı arasında hukuki bir bağ bulunduğu ve bu bağın yasa kapsamında engelleyici nitelikte olduğu değerlendirilmiştir.
İş deneyim belgesine ilişkin tartışma, belgenin hukuka uygunluk koşullarını sağlayıp sağlamadığı üzerinde yoğunlaşmıştır. Belge, ihale tarihinde geçerli bir yasağa tabi kişinin kamu görevinden ayrılması sonrasında elde edilmiş bir nitelik taşımasına rağmen, yine aynı kamu idaresine bağlı bir teşkilatın açtığı ihalede sunulmuştur. Bu çerçevede, belgenin sunulmasıyla oluşturulmak istenen yeterliğin, yasa gereği geçici süreyle sınırlandırılmış bir hak olduğu ve süresi içinde kamuya karşı kullanılmasının mümkün olmadığı yönünde değerlendirme yapılmıştır. Bu nedenle, belgeyi geçerli sayarak yapılan teklifin değerlendirmeye alınması, mevcut yasaklılık düzenlemesiyle çeliştiği sonucuna varılmıştır.
Kurul, 2531 sayılı Kanun’un kamu görevinden ayrılanlara getirdiği üç yıllık süre kısıtının kapsamını belirlerken, ilgili kamu kurumunun organizasyon yapısına odaklanmıştır. İlgili kamu kurumunun merkez ve taşra teşkilatlarının ayrı birimler olarak değil, tek ve bütün bir yapı olarak kabul edilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu yorum, yasağın yalnızca doğrudan ilişki içinde bulunulan idare birimleri ile sınırlı olmadığı, aynı idarenin farklı düzeydeki tüm teşkilatlarını da kapsadığı yönünde bir sonuca ulaştırmıştır. Böylelikle, kişinin görev yaptığı merkez teşkilat ile ihale işleminin yürütüldüğü taşra birimi arasındaki ayırım gözetilmemiş ve kamu görevlisi ile kamu arasındaki bağ, idari yapılanmanın tamamını içine alacak şekilde değerlendirilmiştir.
Söz konusu iş deneyim belgesinde yer alan kişi, ihale tarihinden önceki iki yıl içinde Karayolları Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında çalışmış olup, teklifin sunulduğu ihale ise aynı genel müdürlüğün taşra teşkilatına bağlı birim tarafından yürütülmüştür. Kurul, bu iki teşkilat birimini tek bir kamu idaresi kapsamında değerlendirerek, belge sahibinin yasaklılık süresi sona ermeden bu ihaleye iştirak etmesinin 2531 sayılı Kanun’a aykırı olduğu kanaatine ulaşmıştır. Bu değerlendirme doğrultusunda sunulan iş deneyim belgesi geçersiz kabul edilmiş ve bu eksikliğin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiği sonucuna varılmıştır.
Kurul’un yaklaşımı yasağın amacını gözeten bütüncül bir yorumla şekillenmiştir. İdarenin merkez ve taşra ayrımına dayalı olası boşlukları önlemek amacıyla yapılan bu değerlendirme kapsamında, yasağın etkili şekilde uygulanabilmesi için kurumun tüm teşkilat yapısının birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin geçerli olmadığı tespit edilmiş; buna dayalı teklifin geçersiz sayılmasına, dolayısıyla ihale işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden tesis edilmesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.