KÜNYE
- Toplantı No: 2020/052
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 18.11.2020
- Karar No: 2020/UY.I-1875
- Başvuru Sahibi: En-Ez İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/449599
- İhale Adı: Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Bahçe Kavşağı-Gaziantep Doğu Kavşağı, Gaziantep Doğu Kavşağı-9. Bölge Sınırı Arasında ve Gaziantep Çevre Otoyolunda Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin uygunluğu nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin usulüne uygun olmadığı, belgelerin eksik ve hatalı sunulduğu, yeterlik kriterlerini karşılamadığı ve bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini, ayrıca ihalenin yüksek bedelle sonuçlanarak kamu zararına yol açtığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin uygunluğuna ilişkin önceki kararları incelemiş ve bu isteklilere yönelik herhangi bir aykırılık tespit edilmediğini belirtmiştir. İhale komisyonu ve ihale yetkilisinin takdir yetkisinin bulunduğu, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucu daha yüksek bedelle sözleşme imzalanmasının kamu zararına yol açtığına dair iddiaların yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli veya ikinci ekonomik açıdan avantajlı teklif sahibinin tekliflerinin usulüne uygun olmadığı iddiası varsa, bu iddia incelenirken hangi ölçütler dikkate alınmalıdır?
Cevap: İhale komisyonu, tekliflerin idari şartnameye ve mevzuata uygunluklarını belgelere dayanarak değerlendirir. İtirazlarda, tekliflerin teknik ve mali yeterlilik belgelerinin eksiksiz ve doğru sunulup sunulmadığı öncelikli olarak ele alınır. Ancak daha önce Kurulca bu isteklilere ilişkin yapılmış uygunluk tespitleri mevcutsa, aynı konuda yeniden farklı bir uyumsuzluk tespiti yapılması zorlaşır. Bu nedenle, mevcut kararlar ve belgeler çerçevesinde, iddiaların somut ve yeni delillerle desteklenip desteklenmediği önem taşır.
Soru: İhale komisyonu ve ihale yetkilisinin takdir yetkisi, teklif değerlendirmesinde ne şekilde sınırlı veya geniş kabul edilmelidir?
Cevap: İhale komisyonu ve yetkilisi, mevzuata uygunluk çerçevesinde tekliflerin uygunluk değerlendirmesinde önemli bir takdir yetkisine sahiptir. Bu yetki, teknik ve ekonomik değerlendirmelerde farklı sonuçlar çıkabileceği durumlarda komisyona esneklik sağlar. Ancak takdir yetkisi, keyfi kullanımı engelleyecek şekilde belgelerle ve mevzuatla desteklenmelidir. İtirazlarda, takdir yetkisinin aşılması ya da yanlış uygulanması somut verilerle ortaya konmadıkça, bu yetki genellikle korunur.
Soru: Tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucu ortaya çıkan yüksek bedelin kamu zararına yol açtığı iddiası idari itirazlarda nasıl değerlendirilir?
Cevap: Kamu zararına yol açtığı iddiası, öncelikle tekliflerin uygunluk denetiminden kaynaklanan hukuka uygunluk kriterlerine tabiidir. İhale komisyonunca mevzuata uygun nedenlerle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması halinde, sonucun ekonomik olarak daha maliyetli olması doğrudan ihale hukuku açısından kötü uygulama olarak değerlendirilmez. Bu durumda idari itirazlarda, önerilen prosedür ve değerlendirme esaslarına göre karar verilip verilmediği esas alınır; yüksek bedel tek başına kamu zararını göstermez.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında tekliflerin uygun olduğu daha önce kararlaştırılmışsa, bu durumun başvurunun değerlendirilmesine etkisi nedir?
Cevap: Daha önce verilmiş kararlarda tekliflerin uygunluğu saptanmışsa, aynı konuda itirazen şikayetin esas yönünün yeniden incelenmesi sınırlanabilir. Bu durum, başvurunun görev yönünden reddine veya incelemenin kapsamının daraltılmasına yol açabilir. Mevzuat ve uygulama kararları, aynı konuda tekrar tekrar itiraz yoluyla sürecin tıkanmasını önlemek için daha önceki tespitlerin bağlayıcı etkisini dikkate almaktadır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci ekonomik açıdan avantajlı teklif sahibinin tekliflerinde eksiklik veya hata tespit edilmezken, itiraz üzerine işlemin iptal edilmesi mümkün müdür?
Cevap: İlgili isteklilerin tekliflerinde mevzuata ve şartnamelere uygunluk mevcutsa, bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ya da ihalenin iptali yönünde karar verilmesi mümkün olmayabilir. İdari makam ve karar mercileri, tekliflerin uygun olduğu kanaatine varmışsa, işlemin iptali ancak somut ve ağır usulsüzlüklerin bulunması halinde gündeme gelir. Bu nedenle objektif ve belgelerle desteklenmeyen iddialar, işlemin devamına engel teşkil etmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin uygunluğu hakkında daha önce verilen kararlardaki durum bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, daha önceki kararlarda bu isteklilere ilişkin herhangi bir aykırılık veya uygunsuzluk tespiti yapılmadığını belirtmiş ve bu değerlendirmeyi bu vakada da esas alarak tekliflerinde bir sorun bulunmadığına karar vermiştir.
Soru: İhale komisyonu ve ihale yetkilisinin takdir yetkisi, bu vakada itirazen şikayetin reddi kararına nasıl yansımıştır?
Cevap: Kurul, ihale komisyonu ve ihale yetkilisinin takdir yetkisi bulunduğunu kabul etmiş ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucu ortaya çıkabilecek yüksek bedelli sözleşme yapılmasının kamu zararına yol açtığı iddialarını yerinde bulmayarak, bu takdir yetkisinin doğru kullanıldığını değerlendirmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin tekliflerin usulüne uygun olmadığı, belgelerin eksik ve hatalı olduğu iddialarına Kurul nasıl yanıt vermiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin bu iddialarını reddetmiş, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin usulüne uygun sunulduğunu ve yeterlik kriterlerini karşıladığını onaylamıştır.
Soru: Bu vakada yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddi hangi hukuki gerekçe ile verilmiştir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin uygun olması nedeniyle, ihale yetkilisinin takdir yetkisinin kullanılmış olması ve bu durumun görev yönünden dava konusu yapılamayacağı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif sahibinin tekliflerinin hem usule hem yeterlik kriterlerine aykırılık taşıdığı iddiasıyla bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. İddialar kapsamında, yeterlik belgelerinin eksik veya hatalı olduğu, dolayısıyla söz konusu isteklilerin ihaleye katılımda yetersiz kaldığı öne sürülmüş; ayrıca teklifler değerlendirme dışı bırakılmış olsaydı, ihalenin daha düşük maliyetle sonuçlanabileceği belirtilerek kamu zararı oluştuğu iddia edilmiştir.
Uyuşmazlıkta temel tartışma, iş deneyim belgeleri ve tekliflerin uygunluğu ile ilgilidir. Başvuru sahibi, özellikle yeterlik kriterlerine konu belgeler üzerinden isteklilerin yeterliliğinin sorgulanması gerektiğini savunmuştur. Ancak Kurul, bu isteklilere ilişkin daha önce yapılan incelemelerde herhangi bir uygunsuzluk veya eksiklik tespit edilmediğini belirtmiştir. Dolayısıyla hem iş deneyimi belgelerinin geçerliliği hem de tekliflerin şekli uygunluğu yönünden yeni ve somut bir iddia ortaya konmadığı dikkate alınarak, mevcut belgelerin yeterli bulunduğu değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlık çerçevesinde “esaslı unsur” niteliği taşıyan bir eksiklik veya aykırılık iddiası ortaya konamamıştır. Kurul, başvuruya konu edilen hususların esaslı bir eksiklik oluşturmadığı, yani tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiren nitelikte olmadığını ifade etmiştir. Buna göre, madde veya belge bazında ihale dışı bırakmayı zorunlu kılacak türden ağır bir ihlal ya da önemli bir eksiklik tespiti yapılmamıştır. Bu nedenle, yalnızca şüpheye veya önceki değerlendirmenin tekrarına dayanan bir tekrar incelemenin gerekmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimi özelinde de aynı ölçütler kapsamında herhangi bir sorun saptanmamıştır. İhale sürecinde idarece yapılan değerlendirmelerde pilot ortağın yeterlilik yönünden gereken koşulları sağladığı anlaşılmış; bu durum Kurul tarafından da teyit edilmiştir. Başvuru sahibi, iş deneyimine konu belgelerin geçerliliğini sorgulamış olsa da iddiaları, önceki kararlar ve eldeki belgeler ışığında yeterli görülmemiştir. Kurul, bu gerekçelerle pilot ortağın teknik yeterliliğinin sağlandığını ve teklifin bu açıdan uygun olduğunu değerlendirmiştir.
Sonuç olarak Kurul, idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında yapılan değerlendirmeleri hukuka aykırı bulmamış, daha önceki kararların bağlayıcılığını vurgulamış ve tekrarlanan nitelikteki şikayetlerin yenilik içermediği görüşüyle başvuruyu reddetmiştir. Tekliflerin uygun sunulduğu ve yeterlik koşullarının sağlandığına kanaat getirildiğinden, kamu zararı iddiasına da itibar edilmemiştir. Bu çerçevede itirazen şikâyet, görev yönünden ve esas hakkında inceleme yapılmaksızın reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.