KÜNYE
- Toplantı No: 2022/051
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 09.11.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1384
- Başvuru Sahibi: Topaktaş İnş. Mad. Tic. ve San. A.Ş. - Gülenyol İnş. Nak. Mad. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/711042
- İhale Adı: Erzurum Uzundere Göleti İkmali
Özet
İhale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci teklif sahibinin yeterlik ve fiyat dışı unsur değerlendirmeleri mevzuata uygun bulunarak itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci teklif sahibinin tekliflerinin aynı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini, sunulan belgelerde çeşitli uyumsuzluklar ve usulsüzlükler olduğunu, geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığını, fiyat dışı unsur puanlamasının hatalı yapıldığını ve yaklaşık maliyetin düşük belirlendiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım işi olduğunu ve yaklaşık maliyetin 54.721.000 TL ile 56.950.000 TL arasında değiştiğini, iş kalemlerinin toplam teklif içindeki oranlarının fiyat dışı unsur puanlamasında belirleyici olduğunu tespit etmiştir. İhale dokümanında 13 iş kaleminin fiyat dışı unsur puanlamasına tabi tutulduğu, her iki isteklinin de bu kalemler için teklif tutarlarının toplam teklif bedeline oranının belirlenen asgari ve azami oranlar arasında kaldığı, dolayısıyla her iki isteklinin de maksimum fiyat dışı unsur puanı (50 puan) aldığı, teklif fiyatı puanının ise ihale üzerinde bırakılan istekli için 50, ikinci teklif sahibi için 48,04 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, EKAP ve noter kayıtları ile sunulan belgelerde ortaklık yapısı, vergi kimlik numarası, bilanço ve iş hacmi belgelerinin mevzuata uygun olduğu, geçici teminat mektuplarının standart forma uygun ve EKAP üzerinden alınan ayırt edici numaraya sahip olduğu, vekaletname kullanılmadığı, fiyat dışı unsur puanlamasında hata bulunmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektuplarının standart forma uygunluğu nasıl tespit edilir ve bu konuda sık yapılan hatalar nelerdir?
Cevap: Geçici teminat mektuplarının EKAP üzerinden alınan veya idari şartnamede belirlenen standart forma uygun olup olmadığı, mektubun içeriği ve EKAP sisteminden alınan ayırt edici numaranın varlığına bakılarak tespit edilir. Uygulamada, mektubun şeklen standart formdan sapması veya EKAP numarasının bulunmaması, tek başına mektubun elenmesine neden olmayabilir; ancak bu noktada idari şartnamede açık hüküm aranır. Standart forma tam uyum göstermeyen ancak esas itibarıyla teminat niteliğinde olan belgelerin reddi, itiraz ve iptal karalarına yol açabilmekte, bu nedenle tereddütle değerlendirilmelidir.
Soru: Yeterlik belgeleri incelenirken EKAP ve noter kayıtları arasındaki uyumsuzluk iddiaları nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yeterlik belgelerinin mevzuata uygunluğu açısından EKAP kayıtları ile noter kayıtlarının birbiriyle uyumu önemli bir kıstastır. Uygulamada, her iki kaynağın birbirini desteklemesi ve ortaklık yapısı, vergi kimlik numarası gibi temel bilgilerin uyumlu olması beklenir. Uyumsuzluk iddialarında ise kayıtlarda ciddi ve net çelişki bulunmadığı sürece belge eksikliği veya usulsüzlük kabul edilmez. Böyle uyuşmazlıklarda somut deliller önem taşır, sadece yazılı iddia yeterli görülmez.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında iş kalemlerinin toplam teklif içindeki oranlarının belirlenen aralık dışında kalması ne tür sonuçlar doğurur?
Cevap: İdari şartnamede yer alan asgari ve azami oranlar içinde kalan iş kalemlerine verilen fiyat dışı unsur puanı, genellikle maksimum olarak uygulanır. Oranların dışına çıkılması durumunda puanlama yeniden yapılabilir veya bu durum değerlendirme dışı bırakmaya zemin oluşturabilir. Uygulamada en çok hata, iş kalemlerinin oranlarının hesaplanma biçiminden veya şartname hükümlerinin yanlış yorumlanmasından kaynaklanır. Bu nedenle bu hesaplama dikkatle ve şartname hükümleri esas alınarak yapılmalıdır.
Soru: Yaklaşık maliyetin düşük belirlenmesi iddiasının kamu ihale süreçlerinde dikkate alınma sınırları nelerdir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin belirlenmesi idari görev olup, maliyet hesaplamalarının piyasa koşullarına uygun ve güncel verilere dayanması gerekir. Ancak, yaklaşık maliyetin düşük belirlenmesi iddiası, idari mercilerce objektif ölçütler ve belgelerle desteklenmedikçe genellikle yeterli bulunmaz. İdari makamlar ve inceleme kurulları, fiyat aralığı içinde olan ve mevzuata aykırılık olmayan maliyet tespiti sonucunda bu iddiaları reddedebilir. Bu konuda somut, teknik ve mali deliller aranır.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında, tekliflerin aynı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarının genel değerlendirme kriterleri nelerdir?
Cevap: Tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması, sadece aynı tür ve derecedeki usulsüzlükler için değil, mevzuatta açıkça belirtilen hallerde mümkündür. İdari şartname ve mevzuat hükümleri, hangi eksiklik veya uygunsuzlukların elenme sebebi olduğunu belirler. Sadece iddia edilen uyumsuzluk veya eksikliklerin benzerliği değil, ispat edilen ve mevzuata uygun gerekçenin bulunması gerekir. Uygulamada, somut ve açık şekilde ortaya konmayan usulsüzlük iddialarının teklifin elenmesine neden olması beklenmez. Kurullar, benzer gerekçelerin varlığını değil, mevzuata uygun olup olmadığını esas alır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci teklif sahibinin geçici teminat mektuplarının standart forma uygun olmadığı iddiası bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, her iki isteklinin geçici teminat mektuplarının EKAP üzerinden alınan ayırt edici numaraya sahip olduğunu ve standart forma uygun olduğunu tespit etmiştir. Dolayısıyla, bu iddia yerinde bulunmamış ve reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci teklif sahibinin yeterlik belgelerinde usulsüzlük olduğu iddiası sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Kurul, her iki isteklinin sunduğu belgelerin EKAP ve noter kayıtları ile uyumlu olduğunu, ortaklık yapısı, vergi kimlik numarası, bilanço ve iş hacmi belgelerinin mevzuata uygun olduğunu belirlemiştir. Bu nedenle, yeterlik belgeleriyle ilgili usulsüzlük iddiası kabul edilmemiştir.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında hata yapıldığına dair iddia, Kurul tarafından nasıl karara bağlanmıştır?
Cevap: Kurul, fiyat dışı unsur puanlamasının idari şartnameye uygun yapıldığını, her iki isteklinin 13 iş kaleminin teklif tutar oranlarının belirlenen asgari ve azami oranlar arasında kalması nedeniyle maksimum puanı aldığını tespit etmiştir. Bu nedenle fiyat dışı unsur puanlamasındaki iddia reddedilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetin düşük belirlendiği iddiası bu ihale sürecine ve itirazen şikayet başvurusuna ne şekilde yansımıştır?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin 54.721.000 TL ile 56.950.000 TL arasında tespit edildiğini ve bu belirlemenin mevzuata uygun olduğunu değerlendirmiştir. Bu nedenle yaklaşık maliyetin düşük belirlendiği iddiası kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuyla gündeme taşıdığı uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif sahibinin yeterlik belgeleri, geçici teminat mektupları ve fiyat dışı unsur puanlarının mevzuata uygun olup olmadığına ilişkindir. İddialar, her iki isteklinin de aynı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, söz konusu belgelerde usulsüzlük bulunduğu, teminat mektuplarının şeklen uygun olmadığı ve puanlamada hatalar yapıldığı yönündedir. Ayrıca yaklaşık maliyetin gerçekçi belirlenmediği de başvuruda belirtilmiştir. Şikâyet, esasen rekabetin eşit şartlarda yürütülüp yürütülmediği ve belgelerin denetiminde uygulanan ölçütlerin tutarlılığına odaklanmaktadır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan yeterlik belgeleri bakımından başvuru sahibinin öne sürdüğü en önemli noktalar, belgelerde usulsüzlük yapıldığı ve bu durumun her iki istekli açısından da değerlendirme dışı bırakmayı gerektirdiği iddiasıdır. Ancak Kurul incelemesinde, gerek ortaklık yapısı ve vergi kimlik numaraları gibi temel bilgiler gerekse bilanço ve iş hacmi belgelerinin EKAP ve noter kayıtları ile uyum içinde olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, belgelerde çelişki ya da mevzuata aykırılık teşkil edecek düzeyde bir eksiklik veya usulsüzlük bulunmamıştır. Bu da başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakma talebinin dayanağını zayıflatmaktadır.
Vakada fiyat dışı unsur puanlaması da ayrı bir tartışma alanı oluşturmuştur. İhale dokümanlarında belirlenen kriterlere göre, belli iş kalemlerinin teklif tutarının toplam içerisindeki oranı esas alınmakta ve bu oranların belirli bir aralıkta kalması halinde puan verilmektedir. Kurul, her iki isteklinin de 13 iş kalemini içeren teklif oranlarının asgari ve azami sınırlar içerisinde kaldığını ve bu nedenle her ikisinin de azami puanı aldığını ortaya koymuştur. Böylece puanlamanın hatalı yapıldığı iddiası da dayanak yoksun kalmış, esaslı unsura ilişkin farklılık bulunmadığı sonucu ortaya çıkmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimine özel bir vurgu bu vakada yapılmamış olmakla birlikte, yeterlik belgelerine ilişkin genel uygunluk değerlendirmesi içinde bu unsura da dolaylı olarak değinildiği anlaşılmaktadır. Zira EKAP sistemindeki kayıtlar ile noter belgeleri arasında tutarlılık olduğu, iş deneyimi yönünden eksiklik ya da mevzuata aykırılık tespit edilmediği belirlenmiştir. İş deneyiminin taşıyıcısı olan ortaklığın yapısı geçerli ve uygun görülmüş, bu da pilot ortak bakımından yeterlik değerlendirmesinin sağlıklı yürütüldüğünü göstermektedir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, ihale sürecinde tekliflerin şekli ve esas değerlendirme öğelerinin dokümana uygun olduğunu ve başvuru sahibinin iddialarının somutluğa ulaşmadığını ortaya koymuştur. Bu çerçevede geçici teminat mektuplarının EKAP sistemiyle uyumlu, standart forma uygun olduğu, sunulan belgelerin idari şartnamelere uygunluk taşıdığı ve fiyat dışı unsur puanlamasında hesaplama hatası yapılmadığı saptanmıştır. Tüm bu tespitler sonucunda başvurunun reddine karar verilmiş, ihale sürecinin yürütülmesinin önünde hukuki bir engel bulunmadığı ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.