KÜNYE
- Toplantı No: 2023/045
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 06.09.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1188
- Başvuru Sahibi: Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/515124
- İhale Adı: Karayolları 1 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Çamlıca Gişeler - Edirne Batı Kavşağı Arasındaki Otoyollar (O-1,O-2,O-3,O-4) ve Bağlantı Yollarındaki Sanat Yapıları, Drenaj Sistemleri İle Sahalarının Temizlik, Bakım Onarım İşlerinin Yapılması
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif mektubunu imzalayan kişinin noter onaylı imza beyannamesi ve ortaklık bilgilerini içeren belgeleri sunmadığını, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığını, analizlerde aritmetik hata yapıldığını, iş makineleri için gerekli belgelerin sunulmadığını ve fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarını, Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri kapsamında inceledi. OB-1 iş kaleminde analiz toplamları ve kar ile genel masrafların eklenmesi sonucu teklif fiyatlarının üzerinde olmadığı, iş makineleri için YMM onaylı sabit kıymet raporlarının sunulduğu, Ek-O.8 stok tespit tutanaklarının sunulmasının gerekmediği, teknik şartnameye uygunluk ve mevzuata uygunluk tespit edilmiştir. İdare tarafından yapılan aritmetik hata düzeltmeleri ve açıklamalar mevzuata uygundur. İdari şartname ve mevzuat kapsamında EKAP üzerinden ortaklık ve yönetim bilgileri temin edilmiş ve yeterlik bilgileri tabloları ile uyumludur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında aritmetik hata tespit edilirse nasıl bir yol izlenmelidir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarında aritmetik hatalar bulursa, bu hataları düzelterek teklifin genel tutarlılığını sağlamaya çalışabilir. Yapılan bu düzeltmeler mevzuata uygun olduğu sürece açıklamaların reddi için tek başına gerekçe oluşturmayabilir. Ancak aritmetik hata sonrası teklif fiyatının analizlerle uyumsuz olması hâlinde açıklamalar uygun görülmeyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında ortaklık ve yönetim bilgileri belgelerinin sunulmaması halinde hangi hususlar dikkate alınır?
Cevap: Mevzuat, idarenin EKAP gibi resmi portal üzerinden ortaklık ve yönetim bilgilerini temin etmesine imkân verir. Bu tür belgelerin ihale dokümanı veya mevzuat tarafından açıkça istenmesine rağmen idarece EKAP’tan temin edilebiliyorsa, istekliden ayrı belge sunumu zorunlu olmayabilir. Eksikliğin varlığı halinde ise idarenin bu temini yapıp yapmadığı değerlendirilir.
Soru: Yeminli mali müşavir onaylı sabit kıymet raporlarının aşırı düşük teklif açıklamasında sunulması neden önemlidir?
Cevap: Teknik ve mali analizin doğruluğu için iş makineleri gibi sabit varlıkların değer tespiti gereklidir. Yeminli mali müşavir onaylı raporlar, bu varlıkların tutarlı ve mevzuata uygun şekilde fiyatlandırıldığını gösterir. Bu belgeler olmadan, iş makineleri giderleri gerektiği gibi açıklanamazsa, açıklama uygun bulunmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları yapılırken teknik şartname ile mevzuat uyumu nasıl kontrol edilir?
Cevap: İdare ve Kurul, açıklamaların teknik şartnamede belirlenen iş kalemleri ve özelliklere uygunluk taşıyıp taşımadığına bakar. Açıklamalar, şartnamedeki zorunluluklarla veya standartlarla çelişmiyor ve mevzuatın öngördüğü sorumlulukları karşılıyorsa uygun kabul edilebilir. Aksi durumlarda açıklamalar geçersiz sayılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata uygunluk tespitinde analiz toplamlarının teklif fiyatının üzerinde olmaması ne anlama gelir?
Cevap: Teklif fiyatının, iş kalemlerine ilişkin maliyet analizlerinin toplamı ile kar ve genel giderlerin toplamından düşük olmaması gerekir. Eğer analizlerin ve eklenen unsurların toplamı teklif fiyatından fazla ise açıklama reddedilebilir. Ancak toplamın teklif fiyatının altında kalması, açıklamaların mali açıdan gerçekçi ve mevzuata uygun olduğu şeklinde yorumlanabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları neden mevzuata uygun bulunmuştur?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarını ilgili kanun ve tebliğ hükümleri çerçevesinde incelemiş, OB-1 iş kalemindeki analiz toplamlarının ve kar ile genel masrafların teklif fiyatlarını aşmadığını, iş makineleri için YMM onaylı sabit kıymet raporlarının sunulduğunu, teknik şartnameye ve mevzuata uygunluk tespit etmiştir. Ayrıca, idare tarafından yapılan aritmetik hata düzeltmeleri de mevzuata uygundur.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiası hangi somut nedenlerle reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarına karşılık Kurul, idare tarafından EKAP üzerinden ortaklık ve yönetim bilgileri dahil gerekli yeterlik belgelerinin temin edildiğini, açıklamalarda aritmetik hata varsa bunların düzeltildiğini ve iş makinelerine ilişkin belgelerin mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. Bu sebeple iddia yerinde görülmemiştir.
Soru: İdare tarafından ek açıklama ve belge sunumuna ilişkin nasıl bir işlem yapılmıştır?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasında aritmetik hataları tespit etmiş ve bunları düzeltmiş, iş makineleri için YMM onaylı sabit kıymet raporları ile gerekli belgeleri temin etmiş, ayrıca ortaklık ve yönetim bilgilerini EKAP üzerinden sağlamıştır. Bu işlemlerle açıklamaların mevzuata uygunluğu sağlanmıştır.
Soru: Ek-O.8 stok tespit tutanaklarının sunulmaması aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi sonucunu doğurmuş mudur?
Cevap: Hayır, Kurul Ek-O.8 stok tespit tutanaklarının sunulmasının gerekli olmadığı kanaatine varmış, bu eksikliğin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğunu etkilemediğine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik şikayet başvurusunda, süreçte öne çıkan tartışma, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerliliğine ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu isteklilerin sunduğu açıklamaların hem şekil hem içerik açısından yetersiz olduğunu ileri sürerek, teklif mektuplarını imzalayan kişilerin belgelerinin eksikliği, bazı analizlerde aritmetik hata bulunduğu, iş makinelerine ait belgelerin sunulmadığı ve fiyatlandırmanın mevzuata aykırı olduğu gibi bir dizi iddiada bulunmuştur. Bu talepler, ihalenin sonucu etkileyebilecek nitelikte ciddi usul hataları yapıldığı iddiası üzerinden değerlendirmeye alınmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerin ve açıklamaların yeterliliği, özellikle söz konusu tekliflerin mali gerekçeleri ve sunulması gereken belgeler yönünden Kurul tarafından detaylı olarak analiz edilmiştir. Değerlendirmede, OB-1 iş kalemi dikkate alınmış, toplam analiz bedelleri ile genel gider ve kârın oluşturduğu tutarın teklif fiyatını aşmadığı, bu nedenle teklifin mali yönden tutarlı olduğu görülmüştür. Ayrıca iş makineleri için sunulması gereken sabit kıymet belgelerinin Yeminli Mali Müşavir onaylı olarak sağlandığı, bu yönden de açıklamanın eksiksiz olduğu belirlenmiştir. Mevzuatta öngörülen teknik ve mali belgelerin tamlığı ve içerik yeterliliği dikkate alınarak, başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamıştır.
Vakada “esaslı unsur” niteliği taşıyabilecek bazı belgelerin sunulmaması iddiası da değerlendirilmiştir. Özellikle ortaklık yapısı ve imza beyanlarına ilişkin belgelerin eksik sunulduğu belirtilmiş olsa da, Kurul bu bilgilerin EKAP üzerinden idarece temin edilebildiğini, ayrıca yeterlik bilgileri tabloları ile de örtüştüğünü ortaya koymuştur. Dolayısıyla, sunulmadığı ileri sürülen belgelerin, ihale sürecinde esaslı bir unsur olarak değerlendirilmesinin ve bu nedenle teklifin geçersiz sayılmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu bağlamda, belgelerin fiilen sunulup sunulmadığından çok, içeriğinin kamu otoritesi tarafından dijital ortamda doğrulanabilir olması ön plana çıkmıştır.
Ayrıca pilot ortağın iş deneyimi gibi yeterlik unsurlarına ilişkin özel bir uyuşmazlık görünmemekte, vakada özellikle bu minvalde bir tartışma yürütülmemiştir. Değerlendirme ağırlıklı olarak açıklamaların doğruluğu ve belge sunumlarının yeterliliği üzerinden şekillenmiştir. Bu nedenle, pilot ortağın iş deneyimine ilişkin ayrıca bir sorun tespit edilmemiş, başvuru konusu da bu alana münhasır bir ihtilaf içermemiştir.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, belge içerikleri ve açıklamaların teknik/mali yeterliliğini mevzuat hükümlerine göre ölçmek yönünde olmuştur. İdarece yapılan aritmetik düzeltmelerin yerinde olduğu, sunulan belgelerin teknik şartnameye uygun olduğu ve eksikliği iddia edilen belgelerin büyük ölçüde EKAP verilerinden tamamlandığı göz önünde bulundurularak, başvuru sahibinin tüm iddiaları reddedilmiştir. Sonuç olarak, hem ihale üzerinde bırakılan istekli hem de ikinci sıradaki teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları hukuka uygun bulunmuş, ihalenin mevcut sonuçları geçerliliğini korumuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.