KÜNYE
- Toplantı No: 2018/031
- Gündem No: 56
- Karar Tarihi: 31.05.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1089
- Başvuru Sahibi: Avrasya Enerji İnş. Tur ve Tic. A.Ş. - Datel Tellioğlu Müh. İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü
- İKN: 2017/156153
- İhale Adı: H334 T Referanslı 380 Kv (~159 Km) Çift Devre ve (~10,3 Km) Tek Devre 3B 1272 Mcm İletkenli Verbena Dgkçs-Alibeyköy Eih’nin Kalan Bakiye İşlerinin Teklif Birim Fiyat Yöntemli Tesis İşi Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesisi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme öncesi adli sicil belgelerini tam sunmaması nedeniyle ihale dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme öncesi sunması gereken yönetim kurulu üyelerinin adli sicil kayıtlarını sunmadığını ve buna rağmen sözleşme imzalandığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin teknik içeriği ve tutar dağılımı dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan anonim şirketin yönetim kurulu üyeleri ve hakim etkisi bulunan ortağına ait adli sicil belgelerinin sözleşme öncesinde sunulması zorunludur. İnceleme sonucunda, bazı üyelerin belgeleri sözleşme sonrası tarihli olup, sözleşme öncesinde sunulmamıştır. Bu durum, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 52’nci maddesi kapsamında ihale dışı bırakılma sebebidir.
İdare Görüşü
İdare, eksik belgelerin şifahen tamamlatıldığını ve adli sicil kayıtlarının bulunmadığını, dolayısıyla yüklenici lehine avantaj oluşmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yönetim kurulu üyelerine veya hakim ortaklara ait gerekli belgelerin (örneğin adli sicil kayıtlarının) sözleşme öncesinde tam ve usulüne uygun olarak sunulmaması halinde ihale sürecinde nasıl bir hukuki sonuç ortaya çıkar?
Cevap: Yönetim kurulu üyeleri ve hakim ortaklara ait belgelerin sözleşme öncesinde eksiksiz olarak sunulması temel bir şarttır. Bu belgelerin tam sunulmaması durumunda, ilgili isteklinin sözleşme öncesi yükümlülüklerini yerine getirmediği kabul edilerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılması mümkün olur. Eksik veya geç sunulan belgeler, idarenin işlemlerinin iptaline ve ihalenin yeniden yapılmasına yol açabilir.
Soru: Eksik belgelerin idare tarafından sözlü veya yazılı olarak sözleşme öncesi veya sonrası tamamlatılması, ihale üzerinde bırakılan isteklinin lehine hukuki bir durum yaratır mı?
Cevap: İdarenin eksik belgeleri sözlü veya yazılı tamamlatması, özellikle sözleşme imzalandıktan sonra yapılmışsa, genellikle yüklenici lehine bir avantaj sağlamaz. Çünkü kanuni düzenlemeler gereği; ihaleye esas belgelerin sözleşme öncesinde tam ve doğru olarak sunulması zorunludur. Bu nedenle, geç ya da eksik belgenin tamamlanması, ihalenin mevzuata uygunluğunu sağlamada tek başına yeterli sayılmayabilir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerin tarihlerinin sözleşme imzalanan tarihe göre farklılık göstermesi hangi sorunlara yol açabilir?
Cevap: Belgelerin tabi olduğu tarih kriterleri, ihale sürecinde uyulması gereken kesin kurallardandır. Özellikle adli sicil belgeleri gibi resmi belgeler, sözleşme öncesi tarihli olmalı ve sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulmalıdır. Belgelerin sözleşme sonrası tarihli olması, sözleşme öncesinde istenen belgenin aslında mevcut olmadığı anlamına gelir ve bu da belgenin geçerli sayılmaması sonucunu doğurabilir. Böyle bir durumda, ihale üzerinde bırakılan istekli hakkında ihale dışı bırakma kararı verilebilir.
Soru: İhale sürecinde, yönetim kurulu üyeleri ve hakim ortakların adli sicil belgelerinin sunulması hususunda mevzuat ve uygulama açısından nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Adli sicil belgeleri, yönetim kurulu üyeleri ve hakim ortaklar için sözleşme öncesi istenmeli ve eksiksiz olarak dosyada bulunmalıdır. Bu belgelerin geçerliliği, sözleşme imza tarihinden önceki bir tarihli olması gerekir. İdareler, bu belgelerin tamamlanmasını ve doğruluğunu ısrarla sağlamalıdır. Eksik veya güncel olmayan belgelerin kabulü, itirazlara, ihalenin iptaline ve yapılan işlemlerin yeniden yapılmasına sebep olabilmektedir.
Soru: İhale sonucunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin belgeleri usulüne uygun sunmaması tespit edilirse, ihale sürecinin sonraki aşamalarında hangi işlemler yapılmalıdır?
Cevap: Böyle bir tespit yapıldığında, ihale üzerinde bırakılan istekli ihale dışı bırakılır ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilir. Bu kapsamda idare, ihale sürecini sonlandırıp yeniden ilan yapabilir veya süreci yeniden başlatabilir. Amaç, tüm isteklilerin mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesini ve ihale sürecinin şeffaflığını sağlamaktır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan anonim şirketin yönetim kurulu üyelerine ait adli sicil belgelerinin sözleşme öncesinde tam olarak sunulmaması ihale dışı bırakılma sebebi olabilir mi?
Cevap: Evet, somut vakada inceleme sonucunda bazı adli sicil belgelerinin sözleşme sonrası tarihli olduğu ve sözleşme öncesinde tam olarak sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, mevzuat gereği ihale üzerinde bırakılan anonim şirket, adli sicil belgelerini sözleşme öncesi tam sunmadığı için ihale dışı bırakılmıştır.
Soru: İdarenin şifahen eksik belgeleri tamamlaması ihale üzerine bırakılan isteklinin lehine bir durum oluşturur mu?
Cevap: İdarenin şifahen eksik belgeleri tamamlaması bu vakada haklı bir gerekçe olarak kabul edilmemiştir. Çünkü bazı belgelerin sözleşme öncesinde tam olarak sunulması zorunludur ve sözleşme imzalanmadan önce adli sicil kayıtlarının tamamının ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle şifahen tamamlanma, ihale sonucunu değiştiren bir üstünlük sağlamamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan anonim şirketin yönetim kurulu üyelerinin adli sicil belgelerinin eksik sunulduğu iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Bu iddia Kurul tarafından yerinde bulunmuştur. Çünkü yapılan incelemede bazı adli sicil belgelerinin sözleşme tarihinde mevcut olmadığı, sözleşme öncesinde sunulmadığı belirlenmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin eksik sunum iddiası doğrulanmış ve bu durum gerekçe yapılarak ihale dışı bırakma kararı verilmiştir.
Soru: Yeniden ihale yapma kararı hangi gerekçeyle verilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan anonim şirketin sözleşme öncesinde tam ve usulüne uygun adli sicil belgelerini sunmaması nedeniyle ihale dışı bırakılması nedeniyle, işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Yani sürecin yasa ve yönetmeliklere uygunluğu sağlanana kadar ihale tekrarlanacaktır.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu uyuşmazlık, sözleşme öncesi dönemde ihale üzerinde bırakılan anonim şirketin sunması gereken adli sicil belgelerinin tam ve zamanında ibraz edilip edilmediği yönündedir. Başvuru sahibi, anılan şirketin yönetim kurulu üyeleri ile hakim etkisi bulunan ortağına ait adli sicil kayıtlarının eksik olduğunu, buna rağmen sözleşmenin imzalandığını ileri sürmüştür. Bu çerçevede Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, söz konusu belgelerin niteliği ve sunulma zamanı, ihale sonucunu etkileyecek derecede belirleyici bir unsur olarak ele alınmıştır.
İhale sürecinde değerlendirilen temel husus, idarece sözleşme öncesi istenmesi zorunlu olan adli sicil belgelerinin tam ve usulüne uygun olarak sunulup sunulmadığıdır. Kurul incelemesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bazı yönetim kurulu üyelerine ait adli sicil belgelerinin sözleşme tarihinde mevcut olmadığı ve sözleşmenin imzalanmasından sonra düzenlendiği tespit edilmiştir. İdarenin söz konusu belgeleri şifahen tamamladığı yönündeki savunması ise bu eksikliğin giderilmesi bakımından yeterli görülmemiştir. Zira sözleşme öncesinde sunulması gereken belgelerin sonradan tamamlanması, yüklenici lehine bir değerlendirme yapılmasına olanak sağlamamıştır.
Vaka çerçevesinde üzerinde durulan temel ölçüt, belgelerin zamansal uygunluğudur. Başvuru konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gerektiği açık olmakla birlikte, bazı belgelerin tarihleri sözleşme sonrası döneme ait olduğu için geçerli kabul edilmemiştir. Bu yönüyle, belgelerin içeriğinden çok, zamanında sunulmuş olup olmadığı esas alınmıştır. Dolayısıyla burada tartışılan husus, usulen tamamlanması gereken bir sürecin esaslı biçimsel yükümlülüklere dönüşüp dönüşmediğidir. Kurulun yaklaşımı, bu belgelerin zamanında sunulmasının ihale süreci bakımından esasa etkili olduğunu göstermektedir.
İstekli şirketin üst kademe temsilcilerine ait bu belgelerin, sözleşme öncesinde eksiksiz şekilde sunulmaması, ihalenin en kritik aşamasında yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ortaya koymuştur. Her ne kadar idare bu eksikliğin süreç içerisinde giderildiğini öne sürse de, belgelerin sözleşme sonrası tarihli olması, sözleşme anında yürürlükte bulunmadığı gerçeğini değiştirmemektedir. Bu nedenle, belgelere ilişkin şekli uygunluk kadar, süresinde sunulmaları da belirleyici olmuştur.
Sonuç olarak, Kurul söz konusu eksikliğin mevzuata aykırı olduğunu değerlendirerek ihale üzerinde bırakılan şirketi ihale dışı bırakmıştır. Bu doğrultuda, ihalenin sözleşme öncesi belgelerin usulüne uygun tamamlandığı koşullar altında yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Böylece, ihale sürecinin şeffaflığı ve eşitliğini sağlayan kuralların ihlal edilmesi durumunda, ihale işlemlerinin geçerliliğini yitirebileceği bir kez daha ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.