KÜNYE
- Toplantı No: 2021/027
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 30.06.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1294
- Başvuru Sahibi: Öz Arel Elektirik İnş. Danışmanlık Taah. San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Polatlı Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2021/232723
- İhale Adı: Polatlı Belediyesi Hizmet Binası İkmal (Tamamlama) İnşaatı
Özet
İhale tarihinde geçerliliği sona ermiş iş durum belgesinin kullanılması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş durum belgesinin ihale ilan tarihi itibariyle geçerli olduğunu ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 44 üncü maddesinin 9 uncu fıkrasında iş durum belgelerinin düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabileceği açıkça hüküm altına alınmıştır. Başvuru sahibinin sunduğu iş durum belgesinin düzenlenme tarihi 29.04.2020 olup, ihale tarihi 17.05.2021 olduğundan, belge ihale tarihinde geçerliliğini yitirmiştir. İşin toplam sözleşme bedeline göre gerçekleşme oranının %99,09 olması ve işin gerçekleşme oranının %80’e ulaştığı tarihin 31.03.2020 olması teknik içeriğe ilişkin tespitlerdir. Bu nedenle, iş durum belgesinin geçerlilik süresi ihale tarihinde dolmuş olup, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
İdare Görüşü
İdare, iş durum belgesinin düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl süreyle geçerli olduğunu, başvuru sahibinin sunduğu belgenin ihale tarihinde geçerlilik süresinin dolduğunu belirterek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğunu savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş durum belgelerinin geçerlilik süresinin hesaplanmasında hangi tarih dikkate alınır, ilan tarihi mi yoksa ihale tarihi mi?
Cevap: İş durum belgelerinin geçerlilik süresi, belge üzerinde belirtilen düzenleme tarihinden başlayarak hesaplanır ve bu sürenin ihale tarihi itibarıyla geçerliliği aranır. İhale ilan tarihi baz alınmaz; tekliflerin değerlendirilmesinde geçerlilik süreleri ihale tarihinde sona ermemiş olması gerekir.
Soru: İş durum belgesinin geçerlilik süresi dolduğu halde teklif verilirse bu teklif değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: İş durum belgesinin düzenlenme tarihinden itibaren mevzuatta öngörülen geçerlilik süresi (genellikle bir yıl) dolmuş ise, bu belgeye dayanılarak verilmiş teklifler genellikle değerlendirme dışı bırakılır. Belgesiz veya süresi dolmuş belge ile teklif sunulması uygulamada önemli bir eksiklik sayılır ve teklifin elenmesine sebep olabilir.
Soru: İş durum belgesinin süresi dolunca, işin gerçekleşme oranı veya benzer teknik değerlendirmeler bu durumu etkiler mi?
Cevap: İşin gerçekleşme oranı veya teknik tespitler, iş durum belgesinin süresinin geçerliliğini değiştirmez. Geçerlilik süresi dolmuş bir belge, teknik detaylar ne olursa olsun genellikle kabul edilmez ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur.
Soru: İş durum belgesinin kullanımı süresiyle ilgili mevzuat açık değilse uygulamada nasıl yaklaşılmalıdır?
Cevap: Mevzuat hükümleri net değilse dahi ilgili yönetmeliklerde veya uygulama kararlarında iş durum belgelerinin düzenleme tarihinden itibaren belirli bir sürede geçerli olduğu konusunda yaygınlaşan bir uygulama bulunmaktadır. Bu sürenin ihale tarihinde dolmamış olması esası benimsenir; belirsizlik durumlarında idare veya EKAP kayıtlarından belge geçerliliği teyit edilmelidir.
Soru: İş durum belgesinin geçerlilik süresinin dolduğunun tespiti hangi belge veya yöntemlerle yapılabilir?
Cevap: Belgenin düzenlenme tarihi üzerinde yazılı olur ve ihale tarihi resmi ihale kayıtlarında bulunur. Bu iki tarih esas alınarak sürenin dolup dolmadığı hesaplanır. Ayrıca, idareler EKAP veya e-devlet kayıtları üzerinden belge geçerliliğini kontrol etmekte ve ihale aşamasında belge geçerliliğini teyit etmek uygulamadaki yaygın yöntemlerden biridir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu iş durum belgesinin ihale tarihinde geçerlilik süresinin dolup dolmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: İş durum belgesinin düzenlendiği 29.04.2020 tarihinden itibaren bir yıllık geçerlilik süresi bulunmakta olup, ihale tarihi olan 17.05.2021 itibarıyla bu süre aşılmıştır. Bu tespit üzerine, ihale tarihinde belge geçerliliğini yitirmiştir.
Soru: İş durum belgesinin geçerlilik süresinin dolması durumunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, iş durum belgesinin geçerlilik süresinin ihale tarihinde dolduğu durumda, bu süresi dolmuş belgeye dayanılarak verilen teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Soru: İhale değerlendirmesinde iş durum belgesinin süresinin dolması dışında işin gerçekleşme oranının etkisi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İşin toplam sözleşme bedeline göre %99,09 gerçekleşme oranı ve %80 gerçekleşme oranına 31.03.2020 tarihinde ulaşılması teknik tespit olarak değerlendirilmiş, ancak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına esas olan iş durum belgesinin süresinin geçerliliğinin dolması olmuştur.
Soru: Başvuru sahibi iş durum belgesinin ihale ilan tarihi itibariyle geçerli olduğunu iddia etmiş, bu iddia nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale ilan tarihi değil, ihale tarihi esas alınmakta ve iş durum belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl geçerlilik süresi dikkate alınmaktadır. Bu nedenle ihale tarihindeki sürenin dolması nedeniyle başvuru sahibinin bu iddiası kabul görmemiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan husus, sunduğu iş durum belgesinin ihale tarihi itibariyle geçerliliğini yitirmiş olmasıdır. Başvuru sahibi, belgenin ihale ilan tarihi esas alındığında halen geçerli olduğunu öne sürmüş, bu nedenle teklifin elenmesinin yersiz olduğunu ileri sürmüştür. Öte yandan, idare, belge üzerindeki düzenlenme tarihi ile ihale tarihi arasındaki sürenin bir yılı aşması sebebiyle belgenin artık geçerli sayılamayacağını belirtmiş ve bu gerekçeyle teklifi değerlendirme dışı tutmuştur.
Mevzuat, iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgelerin ihale tarihinde geçerli olmasını açık şekilde aramaktadır. Bu bağlamda, söz konusu vakada başvuru sahibi tarafından sunulan iş durum belgesinin düzenlenme tarihi ile ihale tarihi dikkate alınmış ve bu sürenin bir yılı aştığı görülmüştür. İşin gerçekleşme seviyesi gibi teknik unsurlar tespit edilmiş olsa da bu durum, belgenin süresinin dolması gibi şekli bir eksikliğin önüne geçecek nitelikte görülmemiştir. Bu yönüyle uyuşmazlık, belgenin içeriğinden ziyade şekli geçerliliğiyle ilgilidir.
Esaslı unsur kavramı kapsamında değerlendirildiğinde, iş deneyimini gösteren belgelerin geçerlilik süresi, özellikle teklifin yeterlik yönünden kabulü açısından belirleyici bir rol oynamaktadır. Belge, işin teknik ifasına dair temel göstergelerden biri olduğu için, süresi dolmuş bir belgenin esaslı bir yeterlik kriterini karşılamadığı kabul edilmektedir. Bu kapsamda, işin gerçekleşme oranı gibi teknik içerikler yardımcı tespit niteliğinde kalmakta, ancak belgenin resmi süresinin dolmuş olması esaslı bir eksiklik olarak kamu ihale sisteminde teklifin elenmesine yol açmaktadır.
Söz konusu iş durum belgesi, başvuru sahibinin iş deneyimini doğrulamak için tek yeterlik belgesi niteliğinde olduğundan ve geçerlilik süresi ihale tarihi itibariyle sona erdiğinden, bu durum pilot ortağın iş deneyimini taşımadığı sonucunu doğurmuştur. Burada pilot ortağın deneyimi, teklifin değerlendirmeye alınabilmesi açısından belirleyici olduğundan, geçerliliği sona ermiş belgeye dayanılması teklifin reddedilmesine doğrudan etki etmiştir. Aynı zamanda işin teknik gerçekleşme oranı gibi detaylara yer verilmiş olsa da, bu bilgiler geçerlilik süresi geçmiş bir belgenin yerine geçmediğinden, teklifin şekli yeterliliğini sağlayamamıştır.
Kurul, değerlendirmesinde süresi dolmuş bir iş durum belgesinin ihale tarihi itibariyle geçerli kabul edilemeyeceğini açık bir şekilde ortaya koymuştur. Belgeye dair teknik ayrıntılar dikkatle incelenmiş olmakla birlikte, kararın belirleyici yegâne unsuru belge geçerliliği olmuştur. Sonuç olarak, Kurul, mevzuata uygun biçimde ihale tarihi itibariyle geçerlilik süresi dolmuş belgeye dayanılarak sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını yerinde bulmuş ve başvuruyu reddetmiştir. Bu çerçevede, belge geçerliliği konusundaki uygulama ve yaklaşım teyit edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.