KÜNYE
- Toplantı No: 2021/025
- Gündem No: 54
- Karar Tarihi: 16.06.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1212
- Başvuru Sahibi: Deta Yol İnşaat Taahhüt Ticaret Anaonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2021/128080
- İhale Adı: Kırsal Alanlarda Yol Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığını, iş hacmi belgelerinin usule aykırı düzenlendiğini ve belgelerin standart forma uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında benzer iş olarak kabul edilen işlerin tanımı ve iş hacmi kriterleri belirlenmiş olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, faaliyet konusunun ihale konusu yol yapım işi ile uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. İsteklinin iş hacmi ve ciro tutarları ise mevzuata uygun bulunmuştur. Ayrıca, idareye şikayet başvurusunda bulunulmayan ve itirazen şikayet aşamasında ileri sürülen iddiaların usulüne uygun olmadığı ve süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale kapsamında iş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğunu değerlendirirken faaliyet konusu ile benzer iş tanımı arasındaki bağ nasıl kurulmalıdır?
Cevap: Benzer işe uygunluk değerlendirmesinde, iş deneyim belgesindeki faaliyet konusu ile ihale dokümanında tanımlanan benzer iş kriterleri karşılaştırılır. Faaliyet konusu, ihale konusu işin temel niteliklerine ve işin icra şeklindeki kriterlere uygun olmalı; faaliyet alanındaki farklılıklar benzerlik kriterlerinin dışında bırakılmalıdır. İş hacmi veya ciro uygun bile olsa, faaliyet konusunun benzer olmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin usulüne uygunluk incelemesinde başvuru süresindeki aşamalar neden önem taşır?
Cevap: İdareye öncelikle şikayet başvurusunda bulunmayan tarafın, aynı hususları itirazen şikayet aşamasında ileri sürmesi genellikle kabul edilmez. Bu nedenle, usulsüzlük veya belge eksikliğine ilişkin iddiaların değerlendirilmesi için başvuru süreçlerinin doğru aşamalarında ve sürelerinde yapılması gerekmektedir. Usulüne uygun olmayan veya süre aşımı içeren başvurular, işlem esnasında dikkate alınmayabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin sadece iş hacmi veya ciro açısından uygun olması, belgenin benzer işe uygun kabul edilmesi için yeterli midir?
Cevap: Hayır, iş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğu sadece iş hacmi veya cirosunun karşılanmasına bağlı değildir. Faaliyet alanı ve işin teknik özellikleri ihale dokümanındaki benzer iş tanımıyla uyumlu olmalıdır. İş hacmi ve ciro uygun olsa bile, işin niteliği ve benzerliği sağlanmamışsa belge uygun kabul edilmeyebilir.
Soru: İhale sürecinde bir iddianın sadece itirazen şikayet aşamasında ileri sürülmesi durumunda nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: İdarenin ön inceleme aşaması olan şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddialar, itirazen şikayet aşamasında genellikle yeniden değerlendirilmeyebilir. Başvuru usulüne uygunluk ve süre şartlarına bağlandığından, bu tür sonradan ileri sürülen iddialar işleme alınmayabilir.
Soru: İptal veya değerlendirme dışı bırakma kararı sonrası başvuru sahibinin ödemiş olduğu başvuru bedeline ilişkin uygulama nasıl yapılır?
Cevap: Başvuru sahibinin, fazla ödemiş olduğu başvuru bedelinin iadesi için yazılı talepte bulunması gerekir. Talep sonrası bedelin iadesi işlemi yapılır. Bu uygulama başvuru sahibinin hak kaybını önlemek ve işleyişin şeffaflığını sağlamak amacıyla yaygın şekilde kabul görür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olup olmadığı hangi kriterlere göre tespit edilmiştir?
Cevap: İhale dokümanında yer alan benzer iş tanımı ve iş hacmi kriterleri esas alınarak yapılmıştır. Yapılan incelemede, isteklinin iş deneyim belgesinde yer alan faaliyet konusu, ihalenin konu aldığı yol yapım işi ile uyumlu bulunmamıştır. Ancak iş hacmi ve ciro tutarları mevzuata uygun kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin usule aykırı düzenlendiği iddiası hangi aşamada dikkate alınmamıştır?
Cevap: Bu iddia, idareye şikayet başvurusunda bulunulmadan yalnızca itirazen şikayet aşamasında ileri sürüldüğü için usulüne uygun olmadığı ve süre aşımı nedeniyle değerlendirilmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin karar sonucunda ihalede ne tür bir işlem yapılmıştır?
Cevap: İsteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve ihalenin ilgili bölümleri mevzuata uygun şekilde yeniden değerlendirilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ödemiş olduğu başvuru bedeli ile ilgili Kurul hangi karara varmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin fazla ödemiş olduğu başvuru bedelinin yazılı talep alınması halinde iade edilmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin, ihale konusu olan yol yapım işiyle teknik anlamda benzerlik taşıyıp taşımadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, söz konusu belgenin konusu itibarıyla benzer iş tanımına uymadığını, ayrıca iş hacmi belgelerinin usule uygun düzenlenmediğini ve standart forma uymadığını iddia etmiştir. Ancak bazı iddiaların yalnızca itirazen şikayet aşamasında gündeme getirilip süresinde ve usulüne uygun olarak idareye sunulmadığı için değerlendirme dışı bırakılmıştır. İncelemenin merkezinde, teklifin dayanağını oluşturan deneyim belgesinin ihale dokümanında tanımlanan benzer iş koşullarını karşılayıp karşılamadığı yer almıştır.
İhalelere katılımda aranan iş deneyim belgelerinin geçerliliği sadece hacim ya da ciro tutarları gibi nicel unsurlarla değil, işin konusu ve niteliğine teknik olarak benzerlik göstermesiyle de değerlendirilir. Bu vakada, ihale dokümanına göre benzer iş olarak kabul edilen tanımlamalar yapılmış ve bu çerçevede isteklinin sunduğu iş deneyimi mercek altına alınmıştır. Yapılan değerlendirmede, belge kapsamındaki faaliyet konusunun yol yapım işinin temel yapım unsurlarıyla doğrudan örtüşmediği, yani işin mahiyeti bakımından benzerlik bulunmadığı tespiti yapılmıştır. Buna karşın, belgeye dayalı olarak sunulan iş hacmi ve ciro değerleri açısından herhangi bir eksiklik ya da aykırılık saptanmamıştır.
Kurul incelemesinde ön plana çıkan noktalardan biri de benzer iş ilişkisini belirlerken yalnızca parasal verilerle sınırlı kalınmaması gerektiği yönündeki yaklaşımdır. Nitekim bu olayda, faaliyet alanı bakımından yapılan teknik inceleme, belgenin esaslı unsurlar itibarıyla uygun olmadığını ortaya koymuştur. Faaliyet konusu, ihale konusu işi temsil eden yapım süreçlerini ve teknik özellikleri yansıtmadığında, belge benzer işe uygun sayılmaz. Bu değerlendirme, iş deneyim belgesinin şeklen değil, nitelik ve içerik yönünden benzerlik taşıması gerektiği anlayışının bir yansımasıdır.
Pilot ortağın iş deneyiminin değerlendirilmesinde ise, ortaklığın yüklenici sıfatıyla üstlendiği sorumluluk kapsamında değerlendirilen iş deneyimi dikkatle incelenmiştir. Pilot ortağın faaliyet alanının, yalnızca malzeme teminine ya da yol dışı altyapı işlerine ilişkin olduğu ancak doğrudan yol yapımına dair asli teknik faaliyetleri içermediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, ortaklığın iş deneyiminin ihalenin konusunu oluşturan iş türüne benzerlik göstermediği; dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurduğu anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, iş deneyim belgelerinin şekli uygunluğunun yanı sıra, işin özüne dair teknik benzerliği de irdeleyen bir çizgide olmuştur. Ulaşılan sonuç, sadece ciro veya iş hacmi değerlerinin uygunluğunun tek başına yeterli olmayacağı ve faaliyet alanındaki uyumsuzluğun teklifin geçerliliğini ortadan kaldırdığı şeklindedir. Kurum, belge içeriğindeki ayrışmayı esaslı bir fark olarak görmüş ve özellikle benzer iş tanımına uygunluk bakımından açıkça örtüşmeyen belgeleri yeterlik göstergesi saymamıştır. Bu doğrultuda isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar verilmiş, ihale sürecinin ilgili bölümünün yeniden ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.