KÜNYE
- Toplantı No: 2021/042
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 13.10.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1866
- Başvuru Sahibi: Gür Çelik İnşaat Taahhüt İth. İhr. San. ve Tur. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/253754
- İhale Adı: Kayseri-Pınarbaşı Devlet Yolu Km:47+400-54+815, Km: 84+320-91+500, Km:26+880-30+080 (Tomarza Kavşağı) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İkmal Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı bulunması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale konusu beton sınıfının teknik olarak daha yüksek dayanımlı C30/37 beton harcı ile yapılmasının gerektiğini, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, beton harcının teknik özellikleri, işin yapım şartları ve Karayolları Teknik Şartnamesi dikkate alındığında, betonun C30/37 dayanım sınıfında olması gerektiğini, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında analizlerin idarece belirlenen format, birim fiyat tarifleri ve teknik şartnamelere aykırı, eksik ve hatalı olduğu; ayrıca fiyat tekliflerinin dayanağı olan belgelerin mevzuata uygun düzenlenmediği, meslek mensubu onaylarının usule uygun olmadığı, nakliye mesafelerinin ve formüllerinin hatalı kullanıldığı, kullanılan fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin altında olduğu, makine ve işçilik hesaplamalarının mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu onaylarının usulüne uygun olmaması ne tür sonuçlara yol açabilir?
Cevap: Meslek mensubu onaylarının usulüne uygun olmaması, aşırı düşük teklif açıklamalarının güvenilirliğini ve mevzuata uygunluğunu ciddi şekilde zedeleyebilir. Böyle durumlarda açıklamalar teknik ve hukuki yönden geçerlilik kazanmadığı için, teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi olasıdır. Ancak, bu durumun teklifin otomatik elenmesine değil, eksikliklerin tamamlanmasına ve doğru onayların alınmasına imkan verilmesine engel olup olmadığı somut olayın şartlarına bağlıdır.
Soru: Teknik şartnamede belirtilen beton dayanım sınıfından farklı bir beton kalitesi kullanılmak istenirse bu teklif aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl etkilenir?
Cevap: Teknik şartnamede belirlenen beton dayanım sınıfından farklı ve özellikle daha düşük bir kalite kullanılması, teklifin şartnameye aykırı olmasına yol açar ve aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilerek teklifin reddedilmesini beraberinde getirebilir. Daha yüksek dayanımlı beton kullanılması ise teknik şartları aşmak anlamına gelse de, bunun teklifin asgari teknik şartlara uygunluğunu sağlamadığı durumlarda kabul edilmesi zor olabilir; bu nedenle teklifin teknik ve ekonomik tutarlılığı kapsamlı olarak incelenir.
Soru: İdarece verilen aşırı düşük teklif açıklama formatına uyulmaması teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: İdarece belirlenen aşırı düşük teklif açıklama formatına uyulmaması, ihale komisyonunun veya Kurulun açıklamaların geçerliliğini şüphe ile karşılamasına neden olabilir. Format dışına çıkılması, belgenin karşılaştırılabilirliğini azaltır ve açıklamanın yeterliliğinin değerlendirilmesini zorlaştırır; birçok durumda, bu eksiklik teklifin aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmaması sonucunu doğurabilir.
Soru: Nakliye mesafelerinin ve hesaplamalarda kullanılan formüllerin hatalı veya mevzuata aykırı olması ihale kararını ne şekilde etkiler?
Cevap: Nakliye mesafeleri ve hesaplama formüllerinin hatalı veya mevzuata aykırı kullanılması, teklif maliyetlerinin ve dolayısıyla fiyatların yanlış tahmin edilmesine yol açar. Bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanağı olan ekonomik analizlerin geçersiz sayılmasına neden olabilir ve dolayısıyla teklifin aşırı düşük olduğunun kabul edilip elenmesine zemin hazırlar.
Soru: Önceden verilen bir Kurul kararına itiraz eden başvurular ne şekilde değerlendirilir?
Cevap: Kurul, aynı konuda daha önce verilmiş ve ihale sürecinde düzeltici işlem yapılmasını içeren kararlarına ilişkin itirazları genellikle yetki yönünden reddeder. Aynı konuda yeniden inceleme yapma yetkisi olmadığından, bu tür başvuruların esas değerlendirmesi yapılmadan reddedilmesi yaygın uygulamadır. Ancak başvurunun yeni ve önemli bir bilgi ya da belgeye dayanması durumunda farklı bir yaklaşım olabileceği belirtilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı bulunmasının dayanakları nelerdir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları, idarece belirlenen format, birim fiyat tarifleri ve teknik şartnamelere uygun olmayıp, analizlerde eksiklik ve hatalar bulunmaktadır. Ayrıca, fiyat tekliflerinin dayanağı olan belgeler mevzuat gereği usulüne uygun düzenlenmemiş, meslek mensubu onayları usule uygun değil, nakliye mesafeleri ve formülleri hatalı kullanılmış, kullanılan fiyatlar resmi rayiçlerin altında kalmış ve makine ile işçilik hesaplamaları mevzuata aykırı tespit edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teknik olarak daha dayanıklı beton kullanılması gerektiği iddiası ihale kararını nasıl etkilemiştir?
Cevap: Kurul, betonun teknik şarta uygun olarak C30/37 dayanım sınıfında olması gerektiğini tespit etmiştir; ancak başvuru sahibinin daha dayanıklı beton kullanımı iddiası, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle karar değiştirmemiştir. Dolayısıyla, teknik dayanıklılık yönündeki iddia ihale sonucu üzerinde etkili olmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazının reddedilme gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin şikâyetinin, daha önce verilen ve ihale sürecinde düzeltici işlem yapılmasını içeren Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, Kurulun aynı konuda yeniden inceleme yapma yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan ve ikinci en avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasını zorunlu kılar mı?
Cevap: İkinci en avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunmaması durumu, doğrudan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasını zorunlu kılmamakta; çünkü başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasıyla ilgili değildir ve Kurul bu yönde bir karar değişikliğine gitmemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, tekliflerin teknik yeterliliği ve bu tekliflerin dayanağı olan belgelerin mevzuata uygunluğu ekseninde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ihale konusu işte uygulanması gereken beton sınıfı konusunda daha yüksek teknik dayanım öngörülmesi gerektiğini savunmuş; aynı zamanda, ihale üzerinde bırakılan ve ikinci sıradaki isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının eksik ve hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Ancak Kurul, bu iddiaların daha önce alınan ve düzeltici işlem öngören bir karara yönelik olduğunu tespit etmiş, bu nedenle başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Uyuşmazlıkta temel tartışma, aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan iş kalemlerinin teknik özelliği ve kullanılan belgelerin doğruluğu üzerindedir. Özellikle ihale teknik şartnamesinde zorunlu kılınan beton dayanım sınıfı ile tekliflerin uyumu bu bağlamda önem kazanmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu analizlerde, birim fiyat tariflerine uyulmaması, rayiç bedellerin altında maliyet öngörülmesi ve hesaplamalarda hatalı taşıma mesafeleri kullanılması gibi maddi tutarsızlıklar tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, meslek mensubu onaylarının usulüne uygun olmaması nedeniyle açıklamaların güvenilirliğinin ortadan kalktığı değerlendirilmiştir.
Esaslı unsur olarak değerlendirilen husus, teknik şartnamede belirtilen beton sınıfının aşağısında ya da ona uygun olmayan bir beton kalitesinin tercih edilmesidir. Bu durum, yalnızca teknik hata değil, aynı zamanda ihaleye katılım koşullarının sağlanamaması olarak görüldüğünden, açıklamaların kabul edilmemesi sonucunu doğurmuştur. Dolayısıyla, ihale kapsamında kullanılacak betonun C30/37 dayanım sınıfında olması gerektiği yönündeki tespit yalnızca teknik bir tercih değil, ihale şartlarına ilişkin bağlayıcı bir gereklilik olarak ele alınmıştır.
Pilot ortaklık yapısının kontrolünde, ilgili ortağın iş deneyimi yeterliliği bu şikâyet özelinde doğrudan tartışma konusu yapılmamış; odak noktası, ağırlıklı olarak aşırı düşük teklif savunmalarının usul ve içerik bakımından geçerliliğine yönelmiştir. Diğer bir ifadeyle, iş deneyimi belgelerinin yeterliliği değil, teklifin teknik ve mali dayanaklarını açıklayan belgelerin şekil ve içerik bakımından uygun olup olmadığı belirleyici olmuş; özellikle nakliye hesapları, piyasa fiyatlarının dayanağı ve ekipman teminindeki varsayımlar mevzuatla çeliştiği gerekçesiyle uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak Kurul, teknik şartnameye uygunluk, analiz formatına riayet ve piyasa fiyatlarının gerçekçi yansıtılması gibi kriterleri esas alarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif açıklamalarını yeterli görmemiştir. Ancak başvuru sahibinin iddiaları, doğrudan daha önceki Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığından, yeniden değerlendirmeye alınmamıştır. Böylece, teknik uyuşmazlıklar tespit edilmiş olsa da başvuru usul yönünden sonuç doğurmamış, Kurul önceki kararına yönelik yetki sınırını koruyarak başvurunun reddine hükmetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.