KÜNYE
- Toplantı No: 2022/017
- Gündem No: 5
- Karar Tarihi: 16.03.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-359
- Başvuru Sahibi: Ahmet ACAY-Adnan ŞİNEĞU İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2021/479475
- İhale Adı: Mardin İli Muhtelif İlçe ve Mahallelerde Terfi Merkezi Deposu, Gömme ve Ayaklı Su Deposu Onarımı
Özet
İhalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale iptal kararının hukuki dayanağının bulunmadığını ve iptal gerekçesinin ihalenin seyrine etkisinin açıkça ortaya konmadığını iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale iptal kararı 05.11.2021 tarihinde alınmış ve 08.11.2021 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edilmiştir. Mevzuata göre iptal kararının tebliğ tarihini izleyen 5 gün içinde doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılması gerekirken, idare başvuru sahibine 10 gün süre bildirmiştir. Başvuru sahibi bu süre içinde idareye şikayet başvurusunda bulunmuş, idare de 18.11.2021 tarihinde kararını bildirmiştir. İdare tarafından Kuruma itirazen şikayet başvurusu için 5 günlük süreden daha uzun bir süre verilmiş olmasına rağmen başvuru sahibi bu sürede Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmamış, bunun yerine 11.03.2022 tarihinde idari merci tecavüzü yoluyla başvuruda bulunmuştur. Ayrıca başvuru sahibi vekilinin yetki belgeleri Kuruma ibraz edilmemiş ve başvuru bedeli yatırılmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale iptal kararının tebliğinden sonra idare tarafından verilen şikayet başvuru süresi, Kanun’un öngördüğü 5 günlük itirazen şikayet süresini uzatabilir mi?
Cevap: İhale iptal kararı tebliğ tarihinden itibaren 5 günlük itirazen şikayet süresi Kanun’da açıkça belirlenmiştir. İdare tarafından bu süreden daha uzun bir süre verilmesi, yasal sürenin uzatılması anlamına gelmez ve Kurum önünde süre noktasında kabul görmez. Uygulamada, idarece verilen ek süre başvuru sahibini yanıltmamalı, başvuru sürelerine dikkat edilmelidir.
Soru: İhale iptal kararına karşı itirazen şikayet başvurusu yapılırken, başvurunun hangi mercie yönlendirilmesi gerekir ve bu konuda sık yapılan hata nedir?
Cevap: İhale iptal kararına karşı itirazen şikayet başvurusu doğrudan Kamu İhale Kurumuna yapılmalıdır. Başvuru sahibinin sadece idareye yaptığı başvuru, itirazen şikayet başvurusunun yerine geçmez ve süresinde yapılmış sayılmaz. Bu konuda sıkça yaşanan hata, şikayet süresinde idareye başvurmanın Kuruma başvuru sayılacağı yanlış düşüncesidir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun kabul edilmesi için başvuru sahibi tarafından hangi belge ve işlemlerin yerine getirilmesi zorunludur?
Cevap: Başvuru sahibi itirazen şikayet başvurusunda yetki belgelerini Kuruma ibraz etmeli ve kanunen öngörülen başvuru bedelini yatırmalıdır. Bu zorunluluklar yerine getirilmezse, başvuru şekil yönünden eksik sayılarak reddedilebilir. Uygulamada yetki belgesi temini ve başvuru bedelinin yatırılması süreçlerine özen gösterilmelidir.
Soru: İdari merci tecavüzü yoluna başvurunun itirazen şikayet süresi üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: İdari merci tecavüzü yoluna başvurulması, Kanun’da düzenlenen itirazen şikayet süresini etkilemez ve bu süreyi uzatmaz. İtirazen şikayet hakkının kullanılabilmesi için Kanun’un belirttiği sürede ve Kuruma yapılacak başvuru esas alınır. Uygulamada, süresi geçtikten sonra tecavüz yoluna başvurulması başvurunun reddine neden olur.
Soru: İhale iptal gerekçelerinin açıklanma biçimi, itirazen şikayet başvurusunda itiraz edilme hakkını etkiler mi?
Cevap: İhale iptal kararında iptal gerekçesinin açık ve anlaşılır şekilde ortaya konması önemlidir; ancak gerekçelerin hukuki dayanaktan yoksun olması veya seyre etkisi açıkça gösterilmemesi doğrudan iptal edilmesiyle sonuçlanmaz. Uygulamada, iptal kararının gerekçesi incelenirken kararın ihale sürecinin bütünlüğünü ve şeffaflığını ne ölçüde etkilediği dikkate alınır. Ancak süre ve şekil yönünden usulsüzlükler daha kesin yaptırımlar doğurabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale iptal kararına karşı itirazen şikayet başvurusu hangi süre içinde Kuruma yapılmalıdır?
Cevap: İhale iptal kararının tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içinde doğrudan Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekir. Bu vakada tebliğden sonra idarece başvuru sahibine verilen 10 günlük süre, yasal süreyi uzatmaz ve geçerli sayılmaz.
Soru: Başvuru sahibi idareye yaptığı şikayet başvurusunu yaparak Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmaması durumunda ne olur?
Cevap: İdareye yapılan şikayet başvurusu, ihale iptal kararına karşı Kanun’un öngördüğü Kuruma itirazen şikayet başvurusunu karşılamaz. Başvuru sahibi bu vakada idareye başvurduğu için, Kuruma süre içinde itirazen şikayet başvurusunda bulunmamış sayılır ve başvuru bu nedenle süre yönünden reddedilir.
Soru: Başvuru sahibi tarafından yetki belgeleri ve başvuru bedelinin ibraz edilmemesinin itirazen şikayet başvurusunun akıbetine etkisi nedir?
Cevap: Başvuru sahibi yetki belgelerini Kuruma ibraz etmemiş ve başvuru bedelini yatırmamıştır. Bu eksiklikler, başvurunun şekil yönünden reddini gerektirir. Bu vakada, yetki belgesinin sunulmaması ve bedelin yatırılmaması da başvurunun reddine yol açmıştır.
Soru: İdari merci tecavüzü yoluyla yapılan başvurunun itirazen şikayet süresi bakımından önemi nedir?
Cevap: İdari merci tecavüzü yolu başvuru süresini uzatmaz ve itirazen şikayet hakkının kullanılmasını sağlamaz. Bu vakada başvuru sahibi, ihale iptal kararına karşı süresi içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmayıp, daha sonra tecavüz yolu ile başvurduğundan bu başvuru usul ve süre yönünden uygun bulunmamış ve reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet, ihale sürecine ilişkin alınan bir iptal kararına yöneliktir. Uyuşmazlık, bu başvurunun mevzuatın öngördüğü süre içinde yapılıp yapılmadığına odaklanmaktadır. Esasen taraflar arasında ihtilaf, ihale iptal kararının tebliğinden sonra Kamu İhale Kurumu’na yapılacak başvurular açısından tanınmış olan beş günlük sürenin geçip geçmediği, dolayısıyla başvurunun zamanında ve usule uygun şekilde yapılıp yapılmadığı konularında yoğunlaşmaktadır.
Başvuru sahibi, ihale iptalinin hukuki bir temele dayanmadığını ve gerekçelerinin ihalenin sağlıklı yürütülmesini etkileyen somut bir unsur içermediğini ileri sürerek hak arayışı yoluna gitmiştir. Ancak bu başvurunun yapılma biçimi, ihale hukukunun şekilci karakteri ile çatışmıştır. Özellikle başvuru sahibinin Kuruma doğrudan başvuru yapmak yerine idareye başvurmayı tercih etmesi, süresel açıdan ciddi sonuçlar doğurmuştur. İdarenin başvuru sahibine on günlük süre tanıması ise kanunda öngörülen beş günlük sürenin önüne geçemediğinden, başvurunun süre yönünden değerlendirilebilmesini sağlamamıştır.
Vakada, ihale iptal kararının içeriği değil, başvuru usullerine ilişkin koşullar belirleyici olmuştur. Bu çerçevede özellikle esaslı unsur ayrımı ön plana çıkmaktadır. İhalenin hangi gerekçeyle iptal edildiği ya da bu gerekçelerin yeterince açık olunup olmadığı ikinci planda kalmış; esaslı unsur olarak başvurunun süresi, yetkili mercii ve şekli belirleyici olmuştur. Başvuru sahibinin idareye başvurması, yetki belgelerini sunmaması ve bedel yatırmaması; şekil ve süredeki açık eksiklikler olarak değerlendirilmiş ve başvurunun esasına girilmeden reddine yol açmıştır.
Uyuşmazlıkta pilot ortağın iş deneyimi ya da tecrübesine ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Dolayısıyla pilot ortağın yeterliliği ya da geçmişteki iş performansının başvuruya etkisi söz konusu vakada inceleme konusu dahi olmamıştır. Tartışma tamamen başvuru sürecine ilişkin usuli boyutta kalmış ve kamu ihale hukukunun şekli düzenlemelerine bağlı olarak çözülmüştür.
Kamu İhale Kurulu ise incelemesini yalnızca zamanında ve usulüne uygun yapılmayan başvuru çerçevesinde değerlendirmiştir. Kurul, başvuru sahibinin Kuruma doğrudan ve yasal sürede itiraz hakkını kullanmadığını, eksik belgeyle başvuru yaptığını ve başvuru bedelini yatırmadığını tespit ederek dosya üzerinden süre ve şekil yönünden ret kararı vermiştir. Böylece Kurul, ihale iptal kararının içeriğine girmeden önce, başvurunun kabul edilebilirliğine dair usuli şartların yerine getirilmediği kanaatiyle sonuca ulaşmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.