KÜNYE
- Toplantı No: 2021/004
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 27.01.2021
- Karar No: 2021/UY.IV-199
- Başvuru Sahibi: Kırmızıtaşlar İnş. Gıda Pet. Oto. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/523733
- İhale Adı: Kuşadası Davutlar (Kısmi) Kanalizasyon İşi
Özet
Başvuru sahibinin şikayet ve itirazen şikayet başvurularını süresinde yapmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, poz tariflerinden hangi bölgelerde palplanş yapılması gerektiğinin anlaşılamadığını, palplanş pozunun ayrı birim fiyat olarak belirtilmemesinden dolayı teklifin düşük verildiğini ve yaklaşık maliyet tutarına göre birim fiyat tariflerinde tutarsızlık olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin ihale dokümanını 03.11.2020 tarihinde indirdiği, dolayısıyla şikayet konusu işlemin farkına varıldığı tarihin bu tarih olduğu, bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken 09.12.2020 tarihinde başvuru yapıldığı; yaklaşık maliyet tutarına ilişkin iddianın farkına varıldığı tarihin 16.11.2020 olduğu ve 10 gün içinde şikayet başvurusunun yapılması gerekirken sürenin geçirildiği; idarenin şikayet başvurusunu 10.12.2020 tarihinde reddettiği ve bu tarihten itibaren 10 gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken başvurunun 21.01.2021 tarihinde yapıldığı; ayrıca itirazen şikayet dilekçesinde sunulan imza sirkülerinin aslına uygun olduğuna dair şerh bulunmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında yer alan poz tariflerine ilişkin itirazların yapılacağı zamanın tespiti nasıl yapılır ve süresi ne kadardır?
Cevap: İhale dokümanlarını indirdiği ya da keşfettiği tarihten itibaren 10 gün içinde poz tarifleri gibi dokümandaki hususlara ilişkin şikayet idareye bildirilmelidir. Bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar süre aşımı nedeniyle kabul edilmez ve başvuru değerlendirme dışı kalabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet tutarına ilişkin itirazların idareye ve Kuruma şikayet süreçlerindeki zamanaşımı nasıl işler?
Cevap: Yaklaşık maliyette hata veya tutarsızlık iddiaları, idarenin işlem veya kararından haberdar olunduğu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet edilmelidir. İdarenin şikayeti reddetmesi durumunda ise Kuruma itirazen şikayet başvurusu, bu reddi öğrendiği tarihten itibaren 10 gün içinde yapılmalıdır. Süreler aşılırsa şikayetler zamanında yapılmamış sayılır.
Soru: İtirazen şikayet dilekçesinde imza sirkülerinin aslına uygun olduğuna dair şerh veya onay neden önemlidir?
Cevap: İmzaların yetkili kişi tarafından atıldığını, imza sirkülerinin gerçek ve güncel olduğunu doğrulamak için aslına uygunluk şerhi aranır. Bu şerh olmadan yapılan başvurular şekil eksikliği nedeniyle usulden reddedilebilir. Eğer eksiklik giderilmesine yönelik süre tanınmayacaksa başvuru reddedilir.
Soru: İdareye ve Kuruma yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularında süre ve şekil şartlarına riayet edilmeme halinde ne tür sonuçlar ortaya çıkar?
Cevap: Başvuruların süresinde yapılmaması veya şekil yönünden (imza sirküleri gibi belgelerin doğruluğu) eksiklik bulunması halinde, idari makamlar ve Kurul işlemi reddeder. Bu durumda başvurunun içerik olarak incelenmesi mümkün olmaz ve idari işlem kesinleşir.
Soru: İhale işlemlerinde süresinde yapılmayan itirazların hukuki güvenceye etkisi nedir?
Cevap: İtiraz sürelerinin geçirilmesi, ilgilinin hak düşürücü süreyi kaçırması anlamına gelir, dolayısıyla idarenin işlemi geçerli sayılır ve iptal ya da değişiklik yapılması zorlaşır. Bu nedenle itirazların mevzuatta öngörülen sürelerde yapılması uygulamada sıkça vurgulanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanındaki poz tarifleriyle ilgili şikayetinin zamanında yapılmaması hangi sonucu doğurmuştur?
Cevap: Başvuru sahibi, poz tarifleriyle ilgili iddialarını ihale dokümanını indirdiği tarihten itibaren 10 gün içinde idareye bildirmediği için idareye yapılan başvuru süresi aşılmış, bu nedenle başvurusu şekli ve süre yönünden reddedilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyet tutarına ilişkin itirazın Kuruma yapılacak şikayetlerde süresi ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyet tutarına ilişkin iddianın farkına varıldığı tarihten itibaren 10 günlük idareye şikayet süresi geçirilmiş, idarenin başvuruyu reddetmesinden itibaren 10 günlük Kuruma itirazen şikayet süresi de aşılmış olduğundan, itirazen şikayet başvurusu süresinde yapılmamış sayılmıştır.
Soru: İtirazen şikayet dilekçesinde imza sirkülerinin aslına uygun olduğuna dair şerh bulunmamasının başvuruya etkisi nedir?
Cevap: İtirazen şikayet dilekçesinde imza sirkülerinin aslına uygunluk şerhinin olmaması şekil eksikliği olarak değerlendirilmiş ve bu eksikliğin giderilmesi için başvuru sahibine süre kalmadığından dolayı başvurunun şekil şartlarını sağlamadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin hem idareye hem de Kuruma yaptığı başvuruların reddedilmesinde hangi yasal gerekçe esas alınmıştır?
Cevap: Başvuruların süresinde yapılmaması ve şekil eksikliklerinin giderilmesi için süre kalmaması nedeniyle, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca başvuru reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin uyuşmazlığa konu ettiği husus, ihale dokümanında yer alan poz tariflerinin belirsizliği ile yaklaşık maliyet hesaplarındaki tutarsızlık iddialarına dayanmaktadır. İddiaların merkezinde, palplanş yapımına ilişkin pozların hangi bölgelerde geçerli olduğunun anlaşılamaması ve bu imalat kalemlerine dair birim fiyatların ayrı şekilde belirtilmemesi yer almaktadır. Başvuru sahibi ayrıca yaklaşık maliyet kalemlerindeki tutarsızlıklar nedeniyle teklifinin bu durumdan olumsuz etkilendiğini ileri sürmüştür. Ancak üzerinde durulması gereken başlıca mesele, bu iddiaların içerikten ziyade süresinde dile getirilip getirilmediğidir.
İdari sürecin düzgün işleyebilmesi için ihale dokümanına yönelik bazı itirazların, dokümanın edinildiği veya anlaşıldığı tarihten itibaren belirli sürelerde yapılması gerekir. Bu çerçevede, başvuru sahibi, dokümanı indirdiği tarih itibarıyla doküman içeriğinden doğrudan haberdar olmuştur. Buna rağmen poz tariflerinin belirsizliğine ve yaklaşık maliyet kalemlerine dair iddialarını hem idareye hem de Kamu İhale Kurumu’na zamanında iletmemiştir. Başlangıçta idareye yapılan şikayet süresinin geçtiği; ardından idarece verilen kararın ardından Kuruma başvuruda da süre tahdidi aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum, başvurunun esasına girilmeden şekil ve süre yönünden reddine yol açmıştır.
Uyuşmazlıkta “esasa etkili unsur” nitelendirmesiyle bağlantılı olarak değerlendirilebilecek temel sorun, iddia edilen belirsizliklerin ihale sürecini nasıl etkilediğidir. Belirsiz olduğu öne sürülen poz tariflerinin ihalenin sağlıklı yürütülmesini engellediği iddiası, teorik olarak “esaslı unsur” kapsamında değerlendirilebilirdi. Ancak bu gibi maddi içerikli değerlendirmelere geçilmeden önce başvurunun usul yönünden geçerli olması gerekir. Bu vakada zaman aşımı nedeniyle başvurunun esasına geçilememiş, dolayısıyla iddia edilen belirsizliklerin içerik açısından değerlendirilmeye alınması da mümkün olmamıştır.
Başvuruda iş deneyimi veya ekibin nitelikleri gibi yönlerden pilot ortağa ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamış; tüm süreç ihale dokümanının içerdiği teknik tanımlar ve hesap kalemlerine yönelik itirazlarla sınırlı kalmıştır. Bu yönüyle uyuşmazlık, teklif veren ortak girişim yapısındaki yüklenicilerin yeterlik kriterleri çerçevesinden değil, dokümana yönelik objektif bir belirsizlik iddiası noktasından geliştirilmiştir. Ancak iddianın içeriğine geçmeden önce usule ilişkin engeller bulunduğundan, pilot ortağın niteliklerine dair ayrıca bir değerlendirmeye gerek görülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, başvurunun usul yönünden incelenmesinde başvuru yollarının süresinde tüketilmediğini ve itirazen şikayet başvurusunda sunulan bazı belgelerde şekil yönünden eksiklik bulunduğunu tespit etmiştir. Özellikle imza sirkülerinin aslına uygunluk şerhi taşımaması, başvurunun şeklen eksik kabul edilmesinde etkili olmuştur. Sonuç olarak Kurul, başvurunun hem süresinde yapılmamış olması hem de bu süre içinde eksikliklerin giderilememesini dikkate alarak, başvuru hakkında esas incelemeye geçmeden red kararı vermiştir. Bu çerçevede, şekil ve süre kurallarına riayet edilmemesi, başvurunun içeriksel değerlendirmeye konu olmasına imkân tanımamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.