KÜNYE
- Toplantı No: 2022/051
- Gündem No: 17
- Karar Tarihi: 09.11.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1377
- Başvuru Sahibi: Kıymet İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Sette Yapı Bilişim A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/893375
- İhale Adı: Demirkapı Tüneli Elektrik, Elektromekanik ve Diğer Kontrol Sistemleri Yapım İşi
Özet
İhale dokümanında yaklaşık maliyetin sehven açıklanması nedeniyle ihalenin iptali mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin iptal edilmesinin haksız olduğunu ve yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edilmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ekindeki pursantaj tablosunda yaklaşık maliyeti oluşturan 12 iş kaleminin imalat oranları ve parasal tutarları yüzde cinsinden açıkça yazılmış, toplam tutar yaklaşık maliyetle aynı olup, bu durum yaklaşık maliyetin gizliliğini ihlal etmiştir. Yaklaşık maliyetin toplam tutarı 230.914.904,77 TL olup, bu rakamın ihale dokümanında yer alması 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki gizlilik ilkesine aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin ihale dokümanında hangi ölçüde ve hangi biçimde yer alması gizlilik ilkesini ihlal eder?
Cevap: Yaklaşık maliyet tutarının kesin veya yaklaşık parasal miktar olarak, özellikle iş kalemlerine ilişkin parasal dağılım ve oranlarla birlikte ihale dokümanında açıkça belirtilmesi, yaklaşık maliyetin gizliliğini ihlal eder. Fiyat bilgisinin parçalar halinde verilmesi, toplam maliyetin dolaylı şekilde ifşası sonucunu doğurabilir ve bu durum gizlilik ilkesine aykırı görülür.
Soru: Yaklaşık maliyetin dokümanda yanlışlıkla açıklanması durumunda idarenin nasıl bir işlem yapması beklenir?
Cevap: İdare, sehven veya hatalı olarak yaklaşık maliyet bilgisi ihale dokümanına girerse, bu durum gizlilik ilkesinin ihlali sayılabilir ve ihale sürecinin devam ettirilmesi hukuken sakıncalı olabilir. Bu tür hallerde, ihalenin iptal edilmesi ve gerekirse yeni bir ihale süreci başlatılması uygun görülmektedir.
Soru: Yaklaşık maliyet gizliliğinin ihlali, tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ifşası, teklif hazırlama aşamasında rekabeti olumsuz etkileyebilir, bazı istekliler avantaj sağlayabilir. Bu durum, tekliflerin objektif ve eşit şartlarda değerlendirilmesini engellediği için, yapılan ihale işleminin iptali veya değerlendirme dışı bırakılması kararlarına sebep olabilmektedir.
Soru: İhale dokümanında yer alan iş kalemlerinin oran ve tutarlarının toplam yaklaşık maliyetle uyumlu olması neden sorun teşkil eder?
Cevap: İş kalemlerinin oranları ve parasal tutarlarının toplam yaklaşık maliyet ile birebir uyumlu şekilde açıklanması, toplam maliyetin dolaylı olarak ifşa edilmesine sebep olur. Bu, yaklaşık maliyetin korunması gereken bir bilgi olarak gizlilik ilkesine aykırı olduğu için tekliflerin güvenilirliği ve rekabet ortamı zarar görebilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin gizliliği ihlal edildiğinde itirazen şikayet başvurularında hangi değerlendirme yaklaşımı benimsenir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edildiğinin tespit edildiği durumlarda, itirazen şikayet başvuruları çoğunlukla reddedilir. İhale işleminin iptali veya düzeltilmesi yönünde kararlar verilir, çünkü gizlilik ilkesinin korunması kamu ihale mevzuatının temel amaçlarından biridir ve bu kuralın ihlali işlemin devamını meşru kılmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında sehven yaklaşık maliyetin ve iş kalemlerine ait oranların açıkça belirtilmesi hangi ihlale sebep olmuştur?
Cevap: İhale dokümanında yaklaşık maliyetin ve iş kalemlerine ait parasal tutarların yüzde cinsinden açıkça yazılması, yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edilmesi sonucunu doğurmuştur. Bu, kamu ihale mevzuatındaki gizlilik ilkesine aykırılık oluşturmuştur.
Soru: Yaklaşık maliyetin ihale dokümanında sehven açıklanması sonucunda hangi işlem mevzuata uygun bulunmuştur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin sehven ihale dokümanında yer alması nedeniyle, ihalenin iptal edilmesi işlemi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edilmediği yönündeki itirazının sonucu ne olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin itirazı, yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edildiği saptandığından dolayı kabul edilmemiş; itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: İhale dokümanında yer alan parasal tutarlar ve oranların toplam tutarla aynı olması neden önemlidir?
Cevap: Parasal tutarların ve iş kalemleri oranlarının toplam tutarla aynı şekilde ihale dokümanında açıkça belirtilmesi, yaklaşık maliyetin toplam tutarının dolaylı olarak da ifşa edilmesine neden olduğundan gizlilik ilkesinin ihlal edilmesi açısından kritik bir durum oluşturmuştur.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, ihale dokümanı kapsamında yayımlanan pursantaj tablosunda yaklaşık maliyetin açıkça ifade edilip edilmediğine ve bunun ihale sürecine etkisine odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, söz konusu bilgilerin sehven yer almasının ihaleye katılımda eşitsizliğe neden olmayacağını, bu nedenle ihale iptalinin mevzuata uygun olmadığını ileri sürmüştür. Kurul ise, yaklaşık maliyetin ihale dokümanında ifşa edilmesinin gizlilik ilkesine aykırılık oluşturup oluşturmadığı ekseninde değerlendirme yapmıştır.
Uyuşmazlığın temelini, pursantaj tablosunda yer alan iş kalemlerine ait oranlar ve parasal tutarların, toplam yaklaşık maliyetle aynı sonucu vermesi oluşturmaktadır. Bu durum, isteklilerin teklif hazırlarken maliyet tahmini yapmasına gerek kalmaksızın, doğrudan yaklaşık tutarı dikkate alabilecekleri bir ortam yaratmakta ve diğer teklif sahiplerinin dezavantajlı konuma düşmesine yol açabilecek nitelik taşımaktadır. Gizliliği sağlanması gereken yaklaşık maliyetin bu şekilde görünür hale gelmesi, rekabetin adil biçimde oluşmasını engelleyici bir durum olarak yorumlanmıştır.
Kurul, mevcut olayda ifşa edilen bilginin “esasa etkili” bir unsur olup olmadığını değerlendirirken, salt bir belge hatasından öte, ihale sürecinin yönünü değiştirme potansiyeline sahip gizli bilginin ortaya konmasını esas almıştır. Yaklaşık maliyetin tüm kalemleriyle ve oranlarıyla birlikte dokümanda yer alması, teklif oluşturma sürecinde belirli grupların avantaj elde etmesine neden olabileceğinden, bu tür bir ifşanın ihale işlemlerine sirayet eden ciddi bir usulsüzlük oluşturduğuna kanaat getirilmiştir.
Vaka iş deneyim belgeleri ya da pilot ortak özelinde bir değerlendirmeyi içermemektedir. Bu nedenle başvurunun teknik yeterlik unsuruna ya da ortaklık yapısına dair bir tartışma konusu bulunmamakta, analiz yalnızca yaklaşık maliyetin açıklanmasına bağlı olarak ihalenin geçerliliği üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Sonuç olarak Kurul, sehven de olsa yaklaşık maliyet tutarının ve detaylarının açıklanmasının, kamu ihale mevzuatının temel ilkelerinden olan gizlilik ilkesini ihlal ettiğine hükmetmiştir. Bu ihlalin, tekliflerin rekabete dayalı şekilde hazırlanmasını engellediği değerlendirilmiş; dolayısıyla ihalenin iptaline ilişkin idare işleminin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin itirazı bu nedenle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.