KÜNYE
- Toplantı No: 2022/021
- Gündem No: 5
- Karar Tarihi: 06.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-431
- Başvuru Sahibi: Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti
- İhaleyi Yapan İdare: Kütahya Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/77699
- İhale Adı: 2022 Yılı Beton Parke Çeşitleri İle Yol, Kaldırım Tamir ve Yapım İşi
Özet
İhale dokümanındaki belirsizlikler ve nakliye maliyetlerine ilişkin iddiaların yerinde olmadığına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale dokümanının işin yapılacağı yerler ve iş kalemleri bakımından net olmadığını, nakliye maliyetlerinin hesaplanmasının mümkün olmadığını ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş, Kütahya Belediyesi sınırları içindeki çeşitli mahallelerde yol ve kaldırım tamiri ile yapımını kapsamaktadır ve imalat miktarları birim fiyat teklif cetvelinde belirlenmiştir. İdare, işin tam olarak yapılacağı yerlerin teknik olarak önceden net olarak belirlenmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle birim fiyat teklif usulünün uygun olduğunu belirtmiştir. Nakliye giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu ve isteklilerin ortalama nakliye maliyetlerini iş kalemlerine yansıtarak teklif verebileceği, ayrıca fiyat farkı uygulamasının idarenin takdirinde olduğu tespit edilmiştir. İhale dokümanında iş kalemlerinin teknik tarifleri ve miktarları açıkça belirtilmiş, proje değişikliklerinin yapılacağı ve bu değişikliklerden doğan ek işçilik giderlerinin idarece karşılanacağı hükme bağlanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında birim fiyat teklif usulü tercih edildiğinde, iş kalemlerinin ve miktarlarının net olmaması tekliflerin değerlendirilmesinde sorun yaratır mı?
Cevap: Birim fiyat usulünde, iş kalemleri ve yaklaşık miktarların tahmini veya değişebilir olması mümkündür; bu nedenle işin yapılacağı yerlerin ve kesin miktarların önceden tam netlikte olmaması tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesi açısından mutlaka sorun teşkil etmeyebilir. Ancak, dokümanda iş kalemleri teknik olarak yeterince tanımlanmalı ve yaklaşık miktarlar tekliflere esas alınacak şekilde gösterilmelidir. Böylece istekliler ortalama maliyetlerini iş kalemlerine yansıtabilir ve tekliflerini sağlıklı verebilir.
Soru: Nakliye giderlerinin ihale fiyatına dahil edilmesinin tekliflerin karşılaştırılmasına etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Nakliye giderlerinin tekliflere dahil edilmesi durumunda istekliler, ortalama nakliye maliyetlerini iş kalemlerine dağıtarak teklif oluşturur. Bu yaklaşım, eşit rekabet ortamı sağlar ve ihale komisyonlarının teklifleri karşılaştırmasını mümkün kılar. Fakat dokümanda nakliye maliyetlerinin hangi esaslara göre yansıtılacağı konusunda açıklık olması önemlidir; aksi halde tereddütler ve tali uyuşmazlıklar doğabilir.
Soru: İhale dokümanında proje değişikliklerine ilişkin ek işçilik giderlerinin karşılanma şekli nasıl düzenlenmelidir?
Cevap: Proje değişikliklerinden kaynaklanan ek işçilik ve maliyetlerin kimin tarafından nasıl karşılanacağı açıkça dokümanda belirtilmelidir. Genellikle, değişikliklerin idarece yapılacağı ve ek maliyetlerin idare tarafından karşılanacağı hükümleri uygulanır. Böylece istekli, işin değişen kapsamından doğan hak kayıplarına maruz kalmaz ve ihale sonrası uyuşmazlıklar sınırlandırılır.
Soru: İhalenin kapsamı veya iş kalemlerinin netliği konusunda iddialar, hangi koşullarda iptal gerekçesi olabilir?
Cevap: İhale dokümanındaki belirsizlikler, işin niteliği gereği teknik olarak önceden net olarak belirlenemiyorsa ve dokümanda iş kalemleri ile miktarlar makul ölçüde tahmin edilebiliyorsa, bu durum ihale iptal sebebi sayılmayabilir. Ancak işin kapsamı, sorumlulukları veya tekliflerin hazırlanmasını esaslı şekilde engelleyecek ölçüde belirsiz ve muğlaksa, başvurular üzerine iptal kararı verilebilir.
Soru: İtirazen şikâyet süreçlerinde, süreden kaynaklanan usulsüzlükler başvurunun esas değerlendirmesine nasıl etki eder?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurularında başvuru süresi kanuni sınırlar içinde değilse, bu durum usulsüzlük olarak kabul edilir ve ilgili iddialar incelenmeden reddedilir. Bu pratik, hem idari sürecin etkin yürütülmesini sağlar hem de teklif sahiplerinin haklarında tereddütlere yol açan noktaların zamanında ileri sürülmesini teşvik eder.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanındaki işin yapılacağı yerlerin net olmaması, tekliflerin hazırlanmasını ve değerlendirilmesini engeller mi?
Cevap: Bu vakada, işin yapılacağı yerlerin teknik olarak önceden net olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir. İhale dokümanı birim fiyat teklif usulüne uygun olarak hazırlandığından, işin yapılacağı yerlerin kesin olarak belirtilmemesi tekliflerin hazırlanmasını ve değerlendirilmesini engellememiştir.
Soru: Nakliye maliyetlerinin tekliflere yansıtılmasının mümkün olmadığı iddiası haklı mıdır?
Cevap: İhale dokümanı kapsamında nakliye giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu ve isteklilerin ortalama nakliye maliyetlerini iş kalemlerine yansıtmak suretiyle teklif verebileceği tespit edilmiştir. Bu nedenle, nakliye maliyetlerinin tekliflere yansıtılamayacağına ilişkin iddia yerinde görülmemiştir.
Soru: Proje değişikliklerinden doğan ek işçilik giderlerinin kim tarafından karşılanacağı nasıl belirlenmiştir?
Cevap: İhale dokümanında, proje değişikliklerinin yapılacağı ve bu değişikliklerden doğan ek işçilik giderlerinin idare tarafından karşılanacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla, ek işçilik giderlerinin idare tarafından karşılanması esastır.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda süre yönünden usulsüz olan iddiaların durumuna ne karar verilmiştir?
Cevap: Süre yönünden usulsüz olarak itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen bazı iddialar inceleme dışı bırakılmıştır. Bu nedenle, söz konusu iddialar esas yönünden değerlendirilmemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan uyuşmazlık, ihale dokümanının işin yapılacağı yerler, iş kalemlerinin belirginliği ve nakliye giderlerinin teklif fiyatlarına doğru şekilde yansıtılabilirliği bağlamında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, idarenin hazırladığı ihale dokümanında bu hususların yeterince açık olmadığı, bu nedenle sağlıklı teklif verilmesinin mümkün olamayacağı iddiasında bulunarak ihalenin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Kurul ise değerlendirmesinde dokümanın yeterli açıklıkta olup olmadığını ve bu belirsizlik iddialarının ihale sürecini esaslı biçimde etkileyip etkilemediğini incelemiştir.
Bu bağlamda özellikle iş deneyimi belgeleri değil, teklif fiyatlarını doğrudan etkileyen teknik unsurların netliği tartışma konusu olmuştur. İşin Kütahya sınırları içerisinde çeşitli mahallelerde gerçekleştirileceği belirtilmiş olmakla birlikte, her bir uygulama noktasının önceden tam olarak belirlenemiyor olması teknik bir zorunluluk olarak yorumlanmıştır. İmalatların miktarları ise birim fiyat teklif cetvelinde öngörüldüğü şekilde yer almakta ve isteklilerin bu miktarları esas alarak teklif oluşturması mümkün görülmektedir. Dolayısıyla, teklif vermeye engel teşkil edecek düzeyde bir belirsizlikten bahsedilmemektedir.
Esaslı unsur kavramı bu olayda, ihale şartlarının tekliflerin hazırlanmasını ve karşılaştırılmasını engelleyip engellemediği temelinde ele alınmıştır. İşin yapılacağı yerlerin ihale aşamasında tam olarak belirlenememesi, yapılan işin doğası gereği kabul edilebilir bir durum olarak değerlendirilmiştir. Benzer biçimde, nakliye giderlerinin öngörülemeyecek şekilde muğlak olmadığı, isteklilerin ortalama maliyeti hesaplayarak bu giderleri tekliflerine yansıtabileceği yönünde bir kanaate varılmıştır. Bu yönüyle iddiaların, ihale sürecini zedeleyecek mahiyette bir esaslı eksiklik içerdiği sonucuna ulaşılmamıştır.
Pilot ortak ya da başka bir ortağın iş deneyimi bu vakada özel bir değerlendirme konusu olmamıştır. Tartışmalar işin kapsamına ve teknik tanımlarına yoğunlaşmıştır. Dolayısıyla, ortaklar arası iş bölümü veya deneyim belgeleriyle ilgili bir uyuşmazlık değerlendirmeye konu olmamıştır. İhale dokümanındaki belirsizlik iddialarının dayanağı da iş deneyimi belgelerinin içerikleri değil, teknik detayların yeterince net aktarılmadığı yönündedir.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı ise, ihale dokümanının birim fiyat teklif usulüne uygun şekilde düzenlendiği, yine dokümanda yer alan proje değişiklikleri ve ek işçilik giderlerine ilişkin açıklık bulunduğu yönünde olmuştur. Nakliye giderlerinin teklife dahil olduğu ve yaklaşık maliyetlerin iş kalemlerine ortalama olarak dağıtılabileceği gerekçesiyle, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, başvurunun süresi içinde yapılmamış olan iddiaları açısından ise inceleme dışı bırakma yoluna gidilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda, ihale sürecinin hukuka ve teknik gerekliliklere uygun şekilde ilerlediği kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.