KÜNYE
- Toplantı No: 2022/034
- Gündem No: 46
- Karar Tarihi: 29.06.2022
- Karar No: 2022/UY.I-794
- Başvuru Sahibi: Temelkon Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Anadolu Yakası Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğü
- İKN: 2022/413907
- İhale Adı: İstanbul Genelindeki Yollarda Kullanılmak Üzere Mamul Asfalt ve Yapıştırıcı Malzeme Temini, Nakli ve Serimi İşi
Özet
İhale dokümanında analiz formatlarının yer almaması mevzuata aykırı değildir, ilan hükümlerine yönelik iddialar ise başvuru süresi dışında yapılmıştır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, analiz formatlarının ihale dokümanında yer alması gerektiğini, analiz girdilerinin bilinmemesi nedeniyle teknik hesaplama yapılamadığını ve fiyat dışı unsurların mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında birim fiyat tariflerinin yer aldığı, analiz formatlarının ise ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük teklif açıklamalarında verilmesinin yeterli olduğu, bu nedenle analiz formatlarının dokümanda olmamasının mevzuata aykırı olmadığı; ayrıca ilan hükümlerine yönelik iddiaların idareye zamanında şikayet edilmediği ve itirazen şikayet başvurusunda süresi geçtikten sonra ileri sürüldüğü tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının bulunmaması, tekliflerin değerlendirilmesinde eksiklik veya hukuka aykırılık teşkil edebilir mi?
Cevap: İhale dokümanında birim fiyat tariflerinin açıkça belirtilmiş olması durumunda, analiz formatlarının yer almaması genellikle mevzuata aykırı sayılmaz. Bu durumda isteklilerin teknik hesaplama yapamamaları veya analiz girdilerinin tam olmaması iddiası, dokümandaki tarifler ve diğer bilgi ile karşılanır. Ancak, analiz formatlarının ihale dokümanına konulmaması idari şartnamede veya aşırı düşük teklif incelemesinde tamamlayıcı şekilde sunuluyorsa bu durum genel uygulamada kabul edilebilir bulunmaktadır.
Soru: İhale ilanında belirtilen unsurların mevzuata uygunluğuna ilişkin itirazlar, hangi süre içinde ve nasıl yapılmalıdır?
Cevap: Kamu ihalelerinde ilan hükümlerine ilişkin itirazlar veya şikayetler, ihale yetkilisine veya ilgili idareye mevzuatta öngörülen başvuru süresi (genellikle ihale ilanının yayımlandığı tarihten itibaren kısa bir süre) içinde yapılmalıdır. Bu süre geçtikten sonra ilan içeriğine ilişkin iddialar esasa girilmeksizin prosedürel olarak dikkate alınmayabilir. Dolayısıyla, ilan hükümlerine karşı idari makam önünde zamanında itiraz edilmemesi, sonraki aşamalarda bu konudaki şikayetlerin reddedilmesine yol açabilir.
Soru: İdari şartnamede veya ihale dokümanında yer almayan, ancak teklif değerlendirme aşamasında talep edilen ek bilgi veya belge ne şekilde yönetilmelidir?
Cevap: İhale dokümanında açıkça belirtilmeyen analiz formatları veya detaylı analiz girdileri sonradan talep edilirse, bu uygulama istekliler arasında eşitlik ve şeffaflık ilkesini zedeleyebilir. Ancak bazı durumlarda, aşırı düşük tekliflerin incelenmesine yönelik olarak idare analiz formatları veya fiyatlandırma detaylarını talep edebilir. Bu talebin ihale dokümanı kapsamında olması veya bütün isteklilere eşit şekilde bildirilmesi ve süre tanınması önemlidir; aksi halde eşit muamele ilkesine aykırı olabilir.
Soru: İhale dokümanında yer alan belgelerde eksiklik tespit edildiğinde, idarenin bunu gidermesi nasıl olmalıdır?
Cevap: İdarece ihale dokümanında eksiklik veya belirsizlik olması halinde, bu durum ihale ilanı veya ek dokümanlarla ilan edilerek tüm isteklilere eşit bilgilerin verilmesi gerekir. Ayrıca, söz konusu belgeler ihale sürecine başlamadan önce ya da aşırı düşük tekliflerin açıklanması aşamasında tamamlanabilir. Eksikliklerin giderilmemesi eşitlik ve şeffaflık ilkelerine aykırı olabilir ve karşılıklı başvuru süreçlerinde önemli tereddütlere sebep olabilir.
Soru: Aşırı düşük tekliflerin incelenmesinde analiz formatlarının ihale dokümanında yer almaması, itiraz ve şikayet süreçlerini nasıl etkiler?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatları doküman kapsamında ya da ilave bilgi olarak istenebilir. Dokümanda bu formatların önceden bulunmaması, idareye ek bilgi talep etme hakkı sağlar. Ancak bu kapsamda yapılan itirazlarda, analiz formatlarının dokümana dahil olmaması tek başına mevzuata aykırılık sayılmaz. İtiraz hakkı, talep edilen belgelerin zamanında ve eşit şekilde sağlanması ile sınırlı kalır; dokümandaki eksiklik gerekçe gösterilerek teklifin tamamen elenmesi veya itirazların kabulü sık görülmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının yer almaması başvuru sahibinin teknik hesaplama yapamaması nedeniyle iddiası ne şekilde sonuçlanmıştır?
Cevap: İhale dokümanında birim fiyat tarifleri bulunduğu için analiz formatlarının yer almaması mevzuata uygun bulunmuş ve teknik hesaplama yapılamaması iddiası kabul edilmemiştir.
Soru: Fiyat dışı unsurların mevzuata aykırı olması iddiası hangi gerekçe ile reddedilmiştir?
Cevap: Fiyat dışı unsurlara ilişkin iddia, ihale ilanına yönelik olduğu ve bu konu idareye başvuru süresi içinde şikayet edilmediği için itirazen şikayet başvuru süresi dışında kalmış, bu nedenle iddia kabul edilmemiştir.
Soru: İlana ilişkin mevzuata aykırılık iddialarının değerlendirilmesinde hangi usul kuralı dikkate alınmıştır?
Cevap: İlan hükümlerine yönelik iddiaların değerlendirilmesinde, idareye zamanında şikayet edilmemesi ve itirazen şikayet süresinin geçirilmiş olması sebebiyle bu iddialar hukuken dikkate alınmamıştır.
Soru: Bu dosyada itirazen şikayet başvurusunun reddedilme sebebi nedir?
Cevap: Analiz formatlarının ihale dokümanında yer almaması mevzuata uygun bulunmuş ve ilan hükümlerine ilişkin şikayet süresi geçirilmiş olduğundan itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu, bir yapım işi ihalesinde paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının ihale dokümanında yer almamasına ve fiyat dışı unsur düzenlemelerinin mevzuata aykırı olduğuna ilişkindir. Başvuru sahibi, teknik hesaplama yapabilme imkânının analiz girdilerinden yoksun kalınması nedeniyle zedelendiğini, ayrıca fiyat dışı unsurların usule aykırı belirlendiğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede uyuşmazlık, hem ihale dökümanının içeriğinin yeterliliği hem de ilan sürecine dair iddiaların başvuru süresi yönünden değerlendirilmesini gerekli kılmıştır.
Özellikle analiz formatlarının bulunmamasına yönelik iddiada, teknik hesaplama açısından doküman yeterliliği sorgulanmıştır. Ancak yapılan değerlendirmede ihale dökümanında birim fiyat tariflerinin yer aldığı, dolayısıyla analiz girdilerine ilişkin detayların ayrıca analiz formatlarıyla sunulmamasının ihaleye katılımı engelleyen bir durum yaratmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, analiz formatlarının eksikliği teklif hazırlamayı doğrudan etkileyen bir eksiklik olarak görülmemiş, teknik hesaplamanın mevcut tarifler üzerinden yapılabileceği kabul edilmiştir.
Bu dosyada ayrıca esaslı unsur kavramı, ilan hükümlerine yönelik iddialar bakımından anlam kazanmıştır. Kurul, fiyat dışı unsurlara yönelik şikayetin esasında ilan aşamasında öngörülen hükümlerle ilgili olduğunu ve bu nedenle, mevzuatta öngörülen sürede itiraza konu edilmediği takdirde esasa girilmeden reddedileceğini belirtmiştir. Burada, ihale sürecinde isteklilerin ilan ve doküman aşamasında fark ettikleri aykırılıklara yönelik başvurularını zamanında yapmamaları durumunda, bu tür iddiaların daha sonra değerlendirmeye alınmayacağı açık şekilde ortaya konmuştur.
Başvuruya konu somut olayda pilot ortağın iş deneyim belgesi ya da benzeri nitelikte bir unsurun değerlendirildiğine dair spesifik bir durum söz konusu değildir. Bu nedenle başvurudaki çekişme, teklif sunum yeterliliğinden ziyade dokümantasyonun kapsamı ve ilan içeriklerine yöneltilen iddialar etrafında şekillenmiştir. Dolayısıyla, ortaklık yapısı ya da yeterlik belgeleri bağlamında bir teknik değerlendirme bulunmamaktadır.
Kamu İhale Kurulu, şikayet başvurusunun iki yönlü nitelendirmesini yaparak, hem analiz formatlarının ihale dokümanından çıkarılmış olması durumunun mevzuata aykırılık oluşturmadığını hem de ilan hükümlerine yönelik iddiaların, başvuru süresi aşılmış olduğu için incelenemeyeceğini kabul etmiştir. Neticede, dokümanın mevcut haliyle ihaleye katılımı sınırlayıcı nitelikte olmadığı ve başvurunun süresel çerçeveye uygun yapılmadığı değerlendirilerek itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Bu karar, doküman eksikliği ve süre aşımı gibi iki temel başvuru gerekçesinin, idarece belirlenen sınırlar içerisinde nasıl ele alındığını göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.