KÜNYE
- Toplantı No: 2018/045
- Gündem No: 46
- Karar Tarihi: 08.08.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1492
- Başvuru Sahibi: Cihat DİREK/Direk Mühendislik
- İhaleyi Yapan İdare: Batman Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2018/264582
- İhale Adı: Turgut Özal Bulvarı İle Çarşı Mahallesi 2 Cadde Dekoratif Aydınlatma Direkleri Yapım İşi
Özet
İhale dokümanında açıkça belirtilmeyen belgeler üzerinden değerlendirme yapılması eşit muamele ilkesine aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, tekliflerinin statik hesapların bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının, ihale dokümanında statik hesapların yeterlik kriteri olarak belirtilmemesi ve diğer isteklilere farklı kriterler uygulanması nedeniyle eşit muamele ilkesine aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari Şartname’nin 46.1 maddesinde TEDAŞ Genel Müdürlüğü’nce ön onay tip proje belgelerinin sunulması istenmiş ancak bu belgelerin neler olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmamaktadır. İstekliler tarafından sunulan TEDAŞ onaylı belgeler benzer içerikte olup, ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer istekliler arasında sunulan belgelerde farklılıklar bulunmaktadır. Ancak idarece ihale dokümanında açıkça sayılmayan belgeler üzerinden değerlendirme yapılması, 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan eşit muamele ve saydamlık ilkelerine aykırıdır. Ayrıca, bilgi eksikliği veya tereddüt durumunda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.6 maddesi kapsamında işlem yapılması mümkündür.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında açıkça sayılmayan belgelerin teklif değerlendirmesinde dikkate alınması mümkün müdür?
Cevap: İhale dokümanlarında teklif değerlendirmesine esas olacak belgeler ve kriterler açıkça belirtilmelidir. Dokümanda yer almayan belgelerin değerlendirmeye alınması, teklif sahipleri arasında eşitlik ve şeffaflık ilkelerine aykırılık doğurabilir. Bu nedenle, açıkça sayılmayan belgeler üzerinden değerlendirme yapmak genellikle hukuken uygun bulunmaz.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ile diğer isteklilerin sunduğu belgeler farklılık gösterdiğinde nasıl yaklaşılmalıdır?
Cevap: İhale sürecinde tüm isteklilere eşit ve tutarlı değerlendirme yapılması gerekir. Eğer aynı kapsamlı belgeler yerine farklı nitelikte belgeler sunulmuşsa ve dokümanda bu belgeler net olarak tanımlanmamışsa, idare farklı uygulamalarla eşit muamele ilkesini zedeleyebilir. Bu durumda idare, değerlendirme kriterlerini yeniden gözden geçirip tereddüt varsa ilgili mevzuat kapsamında düzeltici işlem yapmalıdır.
Soru: İhale dokümanında ilgili belgelerin içeriği veya kapsamı net değilse hangi kurallara başvurulmalıdır?
Cevap: İhale dokümanında belge içeriği belirsiz veya muğlak olduğunda, idarenin tereddütü gidermek için Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca düzeltme, açıklama veya ek belge talep etme gibi işlemleri gerçekleştirmesi mümkündür. Belgelerin kapsamı ve gerekliliği dokümanda açıkça tanımlanmadıkça bu belgeler değerlendirme kriteri olarak kullanılmamalıdır.
Soru: Yeterlik değerlendirmesine esas belgelerde farklı anlaşılmalar varsa ihale sürecinde hangi prensipler öncelikli olmalıdır?
Cevap: Değerlendirme sürecinde saydamlık ve eşit muamele ilkeleri önceliklidir. Belgeler net değilse veya farklı yorumlara açıksa, bu durum teklif sahipleri arasında haksız rekabete ve hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir. Bu nedenle ihale makamı, dokümanı açıklık getirecek şekilde revize etmeli veya düzeltici açıklamalar yapmalıdır.
Soru: İhale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yapılabilmesi için eksik veya belirsiz belge kriterleri nasıl giderilmelidir?
Cevap: Eksik ya da belirsiz kriterler idare tarafından açıklığa kavuşturulmalı, gerekirse doküman revize edilmeli veya Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen ek düzenleme ve düzeltme işlemleri uygulanmalıdır. Böylece teklif sahiplerinin eşit şartlarda yarışması ve değerlendirme sürecinin şeffaf olması sağlanır. Aksi halde yapılan değerlendirmeler ihale sonucu üzerinde olumsuz etkiler doğurabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin statik hesapları sunmamasının ihale dışı bırakılma nedeni olarak kabul edilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Hayır, ihale dokümanında statik hesapların sunulması yeterlik kriteri olarak belirtilmediği için bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ile diğer isteklilere farklı TEDAŞ onaylı belgeler üzerinden değerlendirme yapılabilir mi?
Cevap: İhale dokümanında belgelerin neler olduğu açıkça sayılmadığından, farklı belgeler üzerinden değerlendirme yapmak eşit muamele ilkesine aykırıdır.
Soru: İdare, ihale dokümanında belirtilmeyen belgelerle ilgili tereddüt yaşarsa ne yapmalıdır?
Cevap: İdare tereddüt durumunda, Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen düzeltici işlemleri yapmalı, ancak dokümanda belirtilmeyen belgeleri değerlendirme kriteri olarak kullanmamalıdır.
Soru: Kurul, tekliflerin değerlendirmeye alınması ve ihale işlemlerinin devamı konusunda ne karar vermiştir?
Cevap: Kurul, TEDAŞ onaylı belgelerin şartnameye uygun olduğu, dolayısıyla söz konusu isteklilerin tekliflerinin yeniden değerlendirilmesi ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde tekrarlanması gerektiğine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, dokümanlarda açıkça tanımlanmayan belgeler nedeniyle yapılan farklı değerlendirmelere dayanmaktadır. Başvuru sahibi, teklifinin gerekli statik hesapları içermediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığını ancak söz konusu belgelerin ihale dokümanında yeterlik kriteri olarak belirtilmediğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlığın temelini oluşturan şikâyet, tüm isteklilere eşit davranılmaksızın, bazı isteklilerin sunmadığı belgeler nedeniyle elenmesi, diğerlerinin ise farklı içerikte belgelerle kabul edilmesi sonucunda ortaya çıkan eşitsizlik iddiasıdır.
Bu çerçevede tartışma, TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından ön onaylanmış tip projelere ilişkin belgelerin ihale kapsamında nasıl değerlendirilmesi gerektiği noktasında yoğunlaşmaktadır. İdari Şartname’de bu belgelerin sunulması gerektiği belirtilmekle birlikte, belgelerin içeriğine veya hangi unsurları kapsayacağına ilişkin açık ve belirli bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu belirsizlik ise teklif sahiplerinin farklı yorumlarla farklı nitelikte belgeler sunmalarına ve sonuç olarak sunulan belgelerin eksik veya yetersiz kabul edilerek tekliflerin farklı muameleye tabi tutulmasına yol açmıştır. Kurul bu durumu, dokümana dayanmayan bir yeterlik kriterinin fiilen uygulanması olarak değerlendirmiştir.
Bu vakada esas tartışma noktası sayılabilecek unsur, değerlendirmede dayanak alınacak belgelerin içeriğiyle ilgilidir. Statik hesapların koşul olarak aranıp aranmadığı, ancak aynı zamanda diğer belgelerle karşılaştırmalı olarak nasıl değerlendirileceği net olmadığından, eşit muamele ilkesi bu belirsizlik nedeniyle zedelenmiştir. Kurul, dokümana dahil edilmeyen belge türleri üzerinden yapılan değerlendirmeyi esaslı bir sorun olarak değerlendirmiş ve farklı belge sunmuş olan isteklilerin bu fark nedeniyle dezavantajlı duruma düşmesinin hukuki zemini bulunmadığını ortaya koymuştur.
Kamu İhale Kurulu değerlendirmesinde, tüm istekliler tarafından TEDAŞ Genel Müdürlüğünce onaylanan proje belgelerinin sunulduğu ve içerik itibariyle belgeler arasında farklılıklar bulunsa da, dokümanın eksikliği nedeniyle bu farkların değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Kurul, idarenin bu belgelerin kapsamına ilişkin tereddüt yaşaması hâlinde yapması gereken işlemlerin, ihale dokümanında yer almayan belgelerin fiilen aranması değil, Tebliğ’de öngörülen düzeltici yöntemlerin uygulanması olduğunu ortaya koymuştur.
Sonuç olarak Kurul, tüm tekliflerin TEDAŞ onaylı belgeler yönünden şartnameye uygun olarak değerlendirildiğini kabul etmiş ve değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin yeniden dikkate alınması gerektiğine karar vermiştir. Mevzuata aykırılıkların ihale sürecine etkisini gidermek adına düzeltici işlem yapılmasını uygun bulmuş, böylece işlemlerin eşitlik ve saydamlık ilkelerine uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesini sağlamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.