KÜNYE
- Toplantı No: 2021/027
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 30.06.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1291
- Başvuru Sahibi: Fettah Kızılyıldız-Öz Tek İnş. Teks. Gıda ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (Tmo) Teknik İşler Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2021/200150
- İhale Adı: Samsun Şube Müdürlüğü 30000 Ton Kapasiteli Çelik Silo Rehabilitasyonu
Özet
İdareye süresinde yapılmayan şikayet başvuruları nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, Covid-19 nedeniyle maliyet artışı ve döviz dalgalanması gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını ve ihalenin iptalini talep etmiş, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını, KDV uygulamasında tereddüt yaratıldığını, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik belgelerinin uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım işi olduğu, ihale tarihi 29.04.2021 olup, başvuru sahibinin iddialarının çoğunun ihale sürecindeki işlemlere ilişkin olduğu ve bu işlemlerin farkına varıldığı tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusu yapılması gerektiği; başvuru sahibinin ise bu süreleri aşarak 31.05.2021 ve 14.06.2021 tarihlerinde başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, itirazen şikayet başvurusunda idareye yapılmayan şikayetler ileri sürülemeyeceği ve süresinde yapılmayan başvuruların incelenemeyeceği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde fark edilen eksiklik veya hatalara ilişkin şikayetler idareye zamanında yapılmazsa itirazen şikayet aşamasında ileri sürülebilir mi?
Cevap: İhale sürecindeki uygulamalarda tespit edilen eksiklik veya hata iddiaları, bu işlemlerin öğrenildiği veya fark edildiği tarihten itibaren yasal sürede idareye şikayet edilmemişse, itirazen şikayet aşamasında bu iddialar değerlendirilmeyebilir. İtirazen şikayet başvurusu, idareye zamanında yapılmamış şikayetlere dayandırılamaz ve bu nedenle çoğu kez reddedilir.
Soru: İdareye yapılan şikayetler süresinde olmasa da itirazen şikayet başvuru süresi içinde yapılırsa, bu itirazen şikayet incelenir mi?
Cevap: İtirazen şikayet süresi içinde yapılsa bile, daha önce idareye süresi içinde yapılmamış olan şikayetler itirazen şikayet sürecinde dikkate alınmaz. Yani, itirazen şikayetin süresi uygun olsa dahi, esasen idareye süresinde yapılmayan taleplerin incelenmemesi esası geçerlidir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda, daha önce idareye yapılmayan şikayetlerin ileri sürülmesi halinde ne tür hukuki sonuçlar olur?
Cevap: İtirazen şikayet dilekçesinde, idareye süresinde yapılmamış şikayetlerin ileri sürülmesi, bu başvurunun şekil ve usul koşullarına uygun olmadığını gösterir ve çoğunlukla incelenmeksizin reddedilmesine yol açar.
Soru: Yaklaşık maliyet ve yeterlik belgeleri gibi ihale belgelerine ilişkin itirazlar, idareye vaktinde yapılmazsa sonraki aşamalarda dikkate alınır mı?
Cevap: Bu tür ihale belgeleriyle ilgili itirazların idareye yasal başvuru süresi içerisinde yapılması gerekir. Süresinde yapılmayan başvurular, itirazen şikayet başvurusu aşamasında dikkate alınmayabilir ve bu durum ihalenin iptali veya teklifin değerlendirme dışı bırakılması gibi kararların yeniden değerlendirilmesini engeller.
Soru: Olağanüstü haller (örneğin pandemi, döviz kuru dalgalanması) itirazen şikayet ve idareye şikayet başvuru sürelerinde erteleme veya uzama sağlar mı?
Cevap: Olağanüstü hallerin varlığı, ilgili mevzuatta açık hüküm veya idari düzenleme olmadıkça sürelerin uzatılmasını sağlamayabilir. Bu gibi gerekçelerle idareye şikayet süresi geçirilmiş ise, itirazen şikayet başvurusu da reddedilebilir. Süreler bakımından özel düzenleme ve somut durumun değerlendirilmesi önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin maliyet artışlarına ilişkin şikayetleri idareye yasal sürede başvurulmadığı için itirazen şikayet süreci içinde incelenebilir mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin maliyet artışlarına bağlı şikayetleri, idareye ihale sürecindeki işlem farkına varıldığı tarihten itibaren yasal 10 günlük sürede yapılmadığından, itirazen şikayet sürecinde bu hususlar incelenememiştir.
Soru: İtirazen şikayet dilekçesinde idareye süresinde yapılmayan şikayetler ileri sürüldüğünde karar ne olur?
Cevap: Böyle bir durumda itirazen şikayet dilekçesi, idareye süresinde yapılmayan şikayetlere dayandığı için hukuken incelemeye alınmaz ve reddedilir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabı ve yeterlik belgeleri ile ilgili iddialar süresi içinde idareye şikayet edilmemişse itirazen şikayette değerlendirilebilir mi?
Cevap: İdareye yasal süresi içinde şikayet edilmemiş bu iddialar da itirazen şikayet aşamasında işleme alınmamış, başvuru süresi şartına uyulmadığı gerekçesiyle dikkate alınmamıştır.
Soru: Koronavirüs salgını ve döviz dalgalanması gibi olağanüstü durum gerekçesiyle süre aşımı yapılan şikayetler itirazen şikayet sürecinde geçerli sayılır mı?
Cevap: Bu vakada Covid-19 salgını ve döviz dalgalanması gerekçesiyle dahi idareye şikayet süresi içinde başvuru yapılmadığından, süre aşımı kabul edilmemiş ve itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikayet süreciyle ilgili vakada, başvuru sahibinin talebi esas olarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin iptali yönünde olmuştur. Bu talepler, Covid-19 salgını, maliyet artışları ve döviz kuru dalgalanması gibi dışsal gerekçelere dayandırılmış; ayrıca yaklaşık maliyet hesaplamasında hata yapıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik Belgelerinin uygunsuz olduğu öne sürülmüştür. Ancak Kamu İhale Kurulu öncelikle bu iddiaların dayandığı şikâyetlerin idareye yapılma zamanlamasını değerlendirmiştir.
Uyuşmazlığın merkezi, başvuru sahibinin öne sürdüğü iddiaların idareye zamanında bildirilmeyişidir. İhale tarihinden itibaren ihale sürecinde yapılan işlemlere karşı başvuru hakları süreye bağlanmış olduğundan, bu sürelerin geçirilmesi başvurunun esasen incelenmesini engellemiştir. Özellikle yaklaşık maliyetin hatalı olduğu, KDV uygulamasında belirsizlik yaratıldığı ve yeterlik belgelerinin uygun olmadığı gibi konular, ihale dokümanlarının açıklanmasının ardından öğrenilebilecek nitelikte işlemler olduğundan, fark edilme tarihinden itibaren belirlenen sürede idareye yapılmayan şikayetler sonradan itirazen şikayet yoluyla ileri sürülememiştir.
Başvuruda yer alan iddiaların esaslı olup olmadığı Kurul tarafından ayrıca ele alınmamıştır; çünkü iddiaların usule uygun bir şekilde şikayet sürecine taşınmamış olması, esas üzerinden değerlendirme yapılmasını engellemiştir. Bu durumda, esaslı unsurun öncelikle süresinde yapılmış bir şikâyetle desteklenmesi gerekirken, sürenin geçirilmiş olması prosedür açısından başvurunun şekil yönünden reddine neden olmuştur. Kurul, içeriğe girip haklılık veya haksızlık tespiti yapmadan, salt usul eksikliği nedeniyle inceleme dışı bırakma yoluna gitmiştir.
İtirazen şikayetin daha çok ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik belgelerine yönelik eleştiriler içerdiği anlaşılmaktadır. Ancak bu yöndeki iddiaların da yine idareye öngörülen sürede yapılmadığı saptandığından, pilot ortak ya da diğer ortakların iş deneyimi gibi yeterlik koşulları üzerinden bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir. Bu da başvurunun yalnızca içerdiği argümanlar açısından değil, başvuru yolu ve biçimi açısından da değerlendirildiğini göstermektedir.
Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin iddialarının büyük çoğunluğunun idareye süresi içinde iletilmemesi nedeniyle sadece şekil bakımından başvurunun uygun olmadığına ve bu nedenle esasa girilemeyeceğine hükmetmiştir. İtirazen şikayet yolunun, ancak idareye zamanında yapılmış şikayet başvurularına dayanılarak kullanılabileceği, kanuni başvuru süresine uyulmaksızın yapılan başvuruların esasına girilmeksizin reddedileceği bu kararla bir kez daha vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.