KÜNYE
- Toplantı No: 2022/043
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 14.09.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1105
- Başvuru Sahibi: Yüksel İnşaat A.Ş. - Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2021/417030
- İhale Adı: Buca Onat Tüneli İkmal İnşaatı ve (0+62,885 - 0+880,00) ile (3+450,00 - 4+200,00) Km Arası Bağlantı Yollarının Yapılması
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hafriyatın nakli ve depolanması için gösterdiği tesisin mevzuata uygun olmaması nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle nakliye mesafesinin değiştirilmesi ve döküm sahasının uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve işlevi açısından, hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi gerektiğini, geri kazanım tesislerinin depolama amacıyla kullanılamayacağını, ayrıca ihale dokümanında nakliye mesafesinin 32 km olarak belirlendiğini ve bu mesafenin yaklaşık maliyet hesabında esas alındığını tespit etmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye mesafesini 29 km olarak açıklaması ise, ilgili belediye ve bakanlık tarafından verilen izin belgeleri ile desteklenmiş ve mevzuata aykırılık bulunmamıştır. Ancak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görüşü ile tesisin geri kazanım tesisi niteliğinde olduğu ve hafriyatın depolanmasına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması reddedilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi zorunluluğu ihale aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl etkili olur?
Cevap: İlgili mevzuat ve çevre yönetmelikleri, hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının ayrı ayrı ve karıştırılmadan yönetilmesini zorunlu kılar. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan nakliye ve depolama tesislerinin bu gerekliliğe uygun olmasını şart koşar. Ayrı yönetim zorunluluğuna uyulmadığı veya tesisin depolama anlamında uygun olmadığı gösterilirse, teklifin yeterli açıklama yapılmadığı kabul edilerek reddedilmesi muhtemeldir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan tesisin geri kazanım tesisi olması ve depolama amaçlı kullanılamaması teklif değerlendirme sürecini nasıl etkiler?
Cevap: Geri kazanım tesislerinin mevzuat gereği hafriyatın depolanması amacıyla kullanılamaması, teklifin aşırı düşük açıklama kısmında ilgili tesisin depolama için gösterilmesi durumunda açıklamanın mevzuata aykırı bulunmasına yol açar. Bu durumda, söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması reddedilip teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İdarece yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan nakliye mesafesi ile teklif üzerinde açıklanan mesafe farklılığının aşırı düşük teklif değerlendirmesindeki önemi nedir?
Cevap: İdarece belirlenen nakliye mesafesinden farklı olarak açıklanan mesafenin, ilgili resmi izin ve belgelerle desteklenmesi durumunda bu fark tek başına aşırı düşük teklif açıklamasının reddine sebep olmayabilir. Ancak, mesafenin belgelerle dayanaklı ve mevzuata uygun olması gerekir; aksi halde değerlendirme dışı bırakma riski doğabilir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ortaya çıkan eksik veya mevzuata aykırı hususlar itiraz ve iptal süreçlerini nasıl etkiler?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması ve destekleyici belgelerin yetersiz bulunması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve dolayısıyla idari işlemin iptali veya itirazların reddedilmesi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata tam uygunluk sağlaması ve somut belgelerle desteklenmesi önem taşır.
Soru: İlgili Bakanlık görüşü aşırı düşük teklif değerlendirmesinde ne kadar bağlayıcıdır ve uygulama sırasında hangi durumlarda karar etkilenir?
Cevap: İhale konusu işin çevresel boyutu varsa ve Bakanlık görüşü ilgili mevzuata dayanıyorsa, bu görüş değerlendirmede önemli bir bağlayıcı delil olarak kabul edilir. Bakanlık tarafından tesis veya işlemin mevzuata aykırı olduğunun belirtilmesi durumunda, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde kararlar verme olasılığı yükselir. Ancak diğer tüm veriler ve belgeler dikkate alınarak bütünlüklü değerlendirme yapılmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye mesafesini 29 km olarak açıklaması, idarece belirlenen 32 km’lik mesafe esas alınarak yapılan yaklaşık maliyet hesabıyla çelişir mi ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesine sebep olur mu?
Cevap: Nakliye mesafesinin 29 km olarak açıklanması, ilgili belediye ve bakanlık tarafından verilen izin belgeleri ile desteklendiği için mevzuata aykırılık teşkil etmemiş ve bu durum aşıra düşük teklif açıklamasının reddedilmesine sebep olmamıştır.
Soru: İhale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında gösterdiği geri kazanım tesisinin, hafriyatın nakli ve depolanmasında kullanılmaması hangi gerekçe ile aşırı düşük teklifin reddine neden olmuştur?
Cevap: Geri kazanım tesisinin, hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmadan yönetilmesi zorunluluğu ve ilgili mevzuat gereği depolama amacıyla kullanılamaması nedeniyle, söz konusu tesisin kullanımı mevzuata uygun bulunmamış ve bu yüzden aşırı düşük teklif açıklaması reddedilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının nedeni ne olmuştur?
Cevap: Teklifin değerlendirme dışı bırakılma nedeni, aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen tesisin ilgili mevzuata ve Bakanlık görüşlerine aykırı olarak hafriyatın depolanmasına uygun olmaması, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesidir.
Soru: Başvuru sahibinin nakliye mesafesi ve döküm sahasının uygun olmaması hakkındaki iddiaları nasıl değerlendirilmiş ve sonuca etkisi ne olmuştur?
Cevap: Nakliye mesafesi hususunda açıklama, belediye ve Bakanlık izinleri ile uygun bulunurken, döküm sahasının geri kazanım tesisi olarak nitelenip depolamaya uygun olmaması Bakanlık görüşüyle doğrulanmıştır. Bu nedenle, nakliye mesafesi iddiası reddedilmiş, ancak tesisin depolama için uygun olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması reddedilmiş ve başvurunun talebi kabul görmemiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, yapım işi ihalesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu hafriyatın nakli ve depolanmasına ilişkin düzenlemenin, ilgili çevre mevzuatına aykırılık içerdiği yönünde bir değerlendirme yapılmıştır. Başvuru sahibi, teklif açıklamasında gösterilen döküm sahasının geri kazanım tesisi niteliği taşıdığı ve bu nedenle hafriyat depolaması amacıyla kullanılamayacağını ileri sürerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. İtirazen şikâyetin ana ekseni bu tesisin mevzuata uygunluğu ve nakliye mesafesinin ihale dokümanında belirtilen mesafeden kısa gösterilmesidir.
Uyuşmazlığın odak noktasını oluşturan husus, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan hafriyat yönetimi planının teknik ve hukuki yeterliliğidir. Bu kapsamda, idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında 32 kilometre nakliye mesafesi esas alınmış olmasına rağmen, isteklinin teklifinde 29 kilometrelik bir mesafe üzerinden açıklama yapması, ilk bakışta çelişkili görünmekle beraber, bu durumun ilgili idare ve bakanlık izin belgeleriyle desteklenmiş olması nedeniyle mevzuata aykırılık olarak kabul edilmemiştir. Böylece mesafe farklılığının, açıklamaların genel bütünlüğünü sarsacak nitelikte bir eksiklik oluşturmadığı değerlendirilmiştir.
Ancak esaslı unsur niteliğini taşıyan ve teklifin geçerliliğine doğrudan etki eden husus, hafriyatın dökümünün yapılacağı tesisin niteliğidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görüşü ile söz konusu tesisin, yalnızca geri kazanım amacıyla faaliyet gösterdiği ve hafriyatın sürekli depolanması için kullanılamayacağı açıkça ortaya konmuştur. Bu mevzuat çerçevesinde, hafriyat toprağı ile inşaat atıklarının birbirinden ayrı biçimde yönetilme zorunluluğu ve geri kazanım tesislerinin bu amaca hizmet etmemesi, teklifin esaslı bir yönünün eksik olduğu anlamına gelmiştir. Bu nedenle teklif açıklaması, kamu ihale mevzuatına uygunluk taşımadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Pilot ortak açısından ayrıca bir iş deneyimi değerlendirmesine yer verilmemiştir; zira uyuşmazlık, teklifin içerdiği teknik yeterlilikten çok, çevre mevzuatına uygunluk ve bu uygunluğun somut bir tesis üzerinden açıklanıp açıklanmadığıyla ilgilidir. Şikâyet başvurusu da bu yönüyle tesisin işlevi ve kullanımı üzerinden değerlendirilmiştir. Bu nedenle pilot ortağın iş deneyim durumuna ilişkin ayrıca bir ihtilaf veya değerlendirme gündeme gelmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, kararında çevre mevzuatına uyumu öncelikli unsur olarak değerlendirmiş ve teklif açıklamasının ilgili Bakanlık görüşüyle de çeliştiğini dikkate alarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar vermiştir. Nakliye mesafesi yönünden herhangi bir sakınca tespit edilmese de, geri kazanım tesisinin mevzuatta öngörülen amaç dışında gösterilmesi, teklifin reddi için yeterli gerekçe kabul edilmiştir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin bazı itirazları yerinde görülmese de, tesisin niteliğine dair iddiası doğrultusunda teklifin geçersizliği kabul edilmiş, Kamu İhale Kurulu açıklamaların bütününü bu çerçevede değerlendirmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.